III KK 56/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 marca 2025 r.
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025r.
sprawy J.S.
skazanej za czyn z art. 284§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 16 września 2024r., sygn. akt V Ka 328/24,
zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie
z dnia 5 kwietnia 2024r., sygn. akt VII K 257/23
postanowił:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna w stopniu
oczywistym.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z dyspozycją art. 523§1 k.p.k.
kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439
k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na treść orzeczenia. Ponadto, na podstawie art. 523§2 k.p.k. kasację na korzyść
III KK 56/25
2
można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania (ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji opartej na
uchybieniach wymienionych w art. 439 k.p.k.).
Wobec wymierzenia skazanej w niniejszej sprawie kary grzywny,
postawienie w kasacji zarzutów wystąpienia bezwzględnych przesłanek
odwoławczych określonych w art. 439§1 pkt 1 i 2 k.p.k. przesądziło o jej formalnej
dopuszczalności, jednocześnie jednak była ona dopuszczalna tylko w zakresie, w
jakim stawiała zarzut wystąpienia tych bezwzględnych przesłanek odwoławczych.
Dodatkowego podkreślenia wymaga, że „uzupełnienie kasacji”, poza tym,
że zawiera zarzuty rażącego naruszenia prawa, które – z przyczyn wskazanych
wyżej – nie są dopuszczalne w zaistniałym układzie procesowym, to złożone
zostało osobiście przez skazaną, co z kolei stanowi naruszenie art. 526§2 k.p.k.
Przechodząc do meritum poruszonej w kasacji problematyki, uchybienie
o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
miało, zdaniem autorki kasacji, polegać na wydaniu wyroku przez Sąd II instancji
„przez sędziego w osobie X. Y., powołanej przez Krajową Radę Sądownictwa
utworzoną w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa (dalej: KRS) oraz niektórych innych ustaw,
co w świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz wyroku
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 października 2021r.,
doprowadziło do wydania wyroku w warunkach nieważności postępowania”.
W uzasadnieniu kasacji obrońca, odnosząc się do okoliczności przywołanych
w uchwale Krajowej Rady Sądownictwa nr [...] z dnia [...] 2021 r., wskazała na
wątpliwości, jakie budzi fakt, że w głosowaniu nad nominacją sędzi X. Y. przez
Kolegium Sądu Okręgowego w Koszalinie „brali udział tzw. „neosędziowie”, którzy
obecnie nie pełnią już urzędu prezesów Sądu”, a którzy „podpisali tzw. listę P.”, jak
również niewskazanie w treści uchwały nominacyjnej jakie uwagi do opinii wniósł
dwukrotnie kontrkandydat na to stanowisko i jak zostały przez KRS rozstrzygnięte,
a także niezrozumiałe uznanie przez KRS, że kandydatka ta posiadała wyższe
kwalifikacje oraz doświadczenie w orzekaniu od kontrkandydatki, co tylko pogłębia
wątpliwości i potwierdza naruszenie zasady bezstronności i niezawisłości.
III KK 56/25
3
W ocenie autorki kasacji potwierdzeniem tych wątpliwości jest fakt, że
skazana nie została pouczona, w zawiadomieniu o rozprawie, o swoim prawie do
zainicjowania „przeprowadzenia testu niezawisłości w związku z powołaniem Sędzi
przez neo-KRS, a z którego to prawa skorzystałaby”.
Odnosząc się do tak sformułowanego i uzasadnionego zarzutu stwierdzić
trzeba, że nie można przypisać mu cechy zasadności.
W niniejszej sprawie odwołać należy się przede wszystkim do uchwały
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I
KZP 2/22. W tezie 2 tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że „brak podstaw do
przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w
następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2
k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego,
którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”.
Z powyższej uchwały nie wynika zatem, że każdy sędzia sądu
powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie
przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018r., nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem był
nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Sytuacja taka wymaga
przeprowadzenia testu bezstronności.
Nie ulega wątpliwości, że oceny obrony dotyczące samej Krajowej Rady
Sądownictwa są w dużej mierze trafione. Niemniej jednak w uzasadnieniu kasacji
zabrakło rozważań dotyczących bezpośrednio Sędzi, której udział w rozpoznaniu
sprawy budził wątpliwości. Niewystarczającym jest bowiem stwierdzenie
o nieuzasadnionym, mniej przychylnym podejściu KRS do kontrkandydatki, czy
poczynienie uwag na temat okoliczności pobocznych i niejako niezależnych od
Sędzi. Merytoryczna ocena jej jako kandydatki na urząd sędziego sądu wyższej
instancji i porównanie z kontrkandydatką nie rażą dowolnością – w istocie,
obiektywnie patrząc na przebieg poszczególnych karier zawodowych, sędzia X. Y.
wyróżnia się pod względem dłuższego stażu orzeczniczego oraz długoletnim
okresem pełnienia stanowiska funkcyjnego.
III KK 56/25
4
Choć w istocie z treści uchwały nie wynika, jakie uwagi do swojej oceny
złożyła X.1 Y.1, to jednak zostały one uwzględnione przez KRS, zaś kandydatka
została poddana ponownej ocenie.
Co się zaś tyczy objęcia w stosownie krótkim czasie po powołaniu sędzi X.
Y. na urząd Sędziego Sądu Okręgowego funkcji Przewodniczącego Wydziału,
stwierdzić należy, że brak jest dostatecznych danych uprawniających do
stwierdzenia, że doszło do tego w wyniku nagłego przyspieszenia jej kariery
zawodowej w wyniku powiązań politycznych, tym bardziej, że nie wskazują na to
żadne inne okoliczności. Jak już podano, Sędzia ta posiadała wieloletnie
doświadczenie w wykonywaniu podobnej funkcji w Sądzie Rejonowym i zarówno ta
okoliczność, jak też również szereg innych mogło determinować powołanie ją na to
stanowisko.
Podsumowując, zebrane dane osobowe nie dają jednoznacznych podstaw
do uznania, że powołanie sędzi X. Y. na urząd sędziowski w sądzie wyższej
instancji wynikało z nagłego i nieuzasadnionego przyspieszenia jej kariery w
ostatnich latach. Nie sposób też w sposób kategoryczny stwierdzić, że jej
kwalifikacje zawodowe znacząco odbiegały od kwalifikacji kandydatki, która nie
została rekomendowana Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
Uznać tym samym należy, że w uzasadnieniu kasacji nie podniesiono
okoliczności, które dostarczyłyby przekonujących argumentów za przyjęciem,
że wskazana w zarzucie Sędzia nie powinna brać udziału w omawianej sprawie ze
względu na wątpliwości co do jej bezstronności. Zarzut wystąpienia w sprawie
bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zasługiwał więc
na uwzględnienie.
Odnośnie do drugiego z podniesionych zarzutów, a mianowicie wystąpienia
w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 1 k.p.k. w zw. z
art. 40§1 pkt 7 k.p.k., również ten należy uznać za nietrafiony. Uchybienie opisane
w zarzucie miało polegać na wydaniu wyroku w postępowaniu przed Sądem II
instancji przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy. Podstawą
wyłączenia sędziego miało być to, że rozpoznawała ona zażalenie na
postanowienie Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 13 czerwca 2024 r.,
wydane w sprawie VII W 159/24, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania
III KK 56/25
5
o czyn z art. 107 k.w. przeciwko J.S. oraz M.S. I tak, postanowieniem z dnia 29
sierpnia 2024 r., sygn. akt V Kz 257/24, na dwa tygodnie przed rozpoznaniem
niniejszej sprawy, wydała ona postanowienie o przekazaniu sprawy wykroczeniowej
do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białogardzie. Skarżąca
zwróciła uwagę, że sprawa o wykroczenie oraz sprawa o przestępstwo z art. 284§1
k.k. były powiązane podmiotowo, zaś Sędzia orzekająca w sprawie niewątpliwie
miała świadomość istniejącego pomiędzy stronami konfliktu oraz istotną wiedzę o
tej sprawie ze sprawy V Kz 257/24 i tym samym wyrobiony pogląd o oskarżonej.
W tej przestrzeni należy przede wszystkim jednak zwrócić uwagę na to,
że art. 40§1 pkt 7 k.p.k., stanowi, że sędzia jest z mocy prawa wyłączony od
udziału w sprawie jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. Z
taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, bowiem, po
pierwsze, postępowania o wykroczenie, wbrew opinii obrony, nie można
potraktować jako „incydentalnego” postępowania w sprawie głównej, którą, w tym
wypadku miało by być postępowanie o przywłaszczenie – są to dwa niezależne
postępowania o różne czyny, po drugie zaś, nie jest spełniona przesłanka brania
przez sędziego udziału w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone – wszak to
sędzia X. Y. zasiadała w składzie Sądu, który uchylił orzeczenie, nie odwrotnie – tj.
to nie orzeczenie wydane przez sąd w składzie którego zasiadała wspomniana
Sędzia – zostało uchylone.
W przypadku, gdy oskarżona miała wątpliwości co do bezstronności Sędzi,
winna w pierwszej kolejności złożyć wniosek w trybie art. 41§1 k.p.k.
Konkludując, w przedmiotowym postępowaniu nie zaistniała także
przesłanka określona w art. 439§1 pkt 1 k.p.k.
Konsekwencją powyższych wniosków było uznanie kasacji za bezzasadną
w stopniu oczywistym.
Skazaną obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego,
nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.
[WB]
[r.g.]
III KK 56/25
6
