III KK 549/25

III KK 549/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 grudnia 2025 r. SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Stankiewicz SSN Ryszard Witkowski w sprawie S. M. o przestępstwo z art. 180a k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 grudnia 2025 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt II K 492/24 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania. [J.J.] Stanisław Stankiewicz Adam Roch UZASADNIENIE S.M. został oskarżony o to, że: Ryszard Witkowski III KK 549/25 2 1. w dniu 27 lutego 2024 r. w N. w celu użycia za autentyczny dokonał na dokumencie w postaci mandatu karnego seria […] wystawionego przez funkcjonariusza policji Komendy Miejskiej Policji w N. podrobienia podpisu D.M., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 2a k.k.; 2. w dniu 27 lutego 2024 r. w N. na ulicy N. prowadził po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki S. o numerze rej. (..) mimo wydanej przez Starostę […] decyzji […] z dnia 16 sierpnia 2022 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, tj. o przestępstwo z art. 180a k.k. Wyrokiem z dnia 13 marca 2025 roku, sygn. II K 492/24, Sąd Rejonowy w Nowym Sączu: 1. na mocy art. 66 § 1 i § 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne przeciwko oskarżonemu S.M. o czyny zarzucane mu aktem oskarżenia, wyczerpujące znamiona występków z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 2a k.k. i art. 180a k.k. warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata; 2. na mocy art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. orzekł wobec oskarżonego S.M. środek kamy w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 2.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się z dniem 21 marca 2025 roku. Nie zostało także sporządzone jego uzasadnienie. Kasację od powyższego rozstrzygnięcia na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na niesłusznym warunkowym umorzeniu prowadzonego wobec S.M. postępowania, mimo iż w dacie wyrokowania był on prawomocnie skazany za występek z art. 244 k.k. w zw. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt II K 566/24, prawomocnym z dniem 12 marca 2025 r. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 2 lata, a zatem nie została spełniona przewidziana we wskazanym wyżej przepisie prawa materialnego przesłanka braku karalności sprawcy za przestępstwo umyślne. III KK 549/25 3 Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W wywiedzionej kasacji trafnie wskazano, iż w analizowanej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, a to art. 66 § 1 k.k. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W kontekście powyższego nie budzi wątpliwości, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe tylko wobec osoby niekaranej uprzednio za przestępstwo umyślne. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, w trakcie orzekania przez Sąd Rejonowy w Nowym Sączu S.M. był już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 4 marca 2025 r., sygn. II K 566/24. W judykaturze trafnie wskazuje się, że okoliczność czy sąd orzekający dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego, a nawet obiektywnie mógł takimi danymi dysponować, dla możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania nie ma żadnego znaczenia. Pomimo też, że warunek braku karalności za przestępstwo umyślne należy do stanu obiektywnego sprawy i nie zależy od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę, to sąd ten winien dołożyć należytej staranności, aby wyrokując dysponować aktualnymi informacjami dotyczącymi karalności oskarżonego. Opisany w art. 66 § 1 k.k. wymóg niekaralności ma wszak charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość warunkowego umorzenia (wyrok SN z dnia 17 maja 2016 r., III KK 485/15, Lex 2048977). III KK 549/25 4 Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie prawa jest rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku, albowiem jego skutkiem stało się niedopuszczalne warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec S.M., a zatem reakcja karna niedopuszczalna w okolicznościach analizowanej sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżony kasacją wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu, który wyda orzeczenie odpowiadające prawu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Stanisław Stankiewicz [WB] [a.ł] Adam Roch Ryszard Witkowski