III KK 457/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 8 października 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie J. M.
skazanego z art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 8 października 2025 r.,
wniosku obrońcy
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w sprawie
III KK 457/25,
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie o
sygn. akt III KK 457/25.
UZASADNIENIE
W dniu 14 lutego 2025 r. obrońca skazanego J. M. wniósł kasację od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II AKa 66/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia
2023 r., sygn. akt II K 135/22.
Kasacja ta, oparta między innymi o zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
została zarejestrowana w Sądzie Najwyższy pod sygnaturą III KK 457/25 i,
zarządzeniem Prezesa Izby Karnej, przydzielona do referatu SSN Igora
Zgolińskiego.
III KK 457/25
2
W dniu 18 września 2025 r. obrońca skazanego wystąpił z wnioskiem o
wyłączenie sędziego Igora Zgolińskiego od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi
na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności, wynikające z
wadliwej procedury powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego oraz
obawę, iż rozpoznając przedmiotową kasację sędzia ten będzie odnosił się do
kwestii związanych z należytą obsadą sądu, które dotyczą go bezpośrednio.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy,
jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności przy jej rozpoznawaniu. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 §
1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju,
że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w konkretnej sprawie,
ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w tej sprawie mogłoby realnie
prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art.
6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i
bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 29 maja 2024 r., II KK 320/22). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w
niniejszej sprawie.
Już sam udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w
postępowaniu kasacyjnym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Krajowa Rada
Sądownictwa w obecnym składzie nie reprezentuje bowiem należycie środowiska
sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o którym mowa w Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022
r., I KZP 2/22).
Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd
sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku
sędziów sądów powszechnych, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku
sędziów Sądu Najwyższego – do których grona przystąpił, dzięki tej procedurze,
sędzia Igor Zgoliński. Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu Najwyższego
III KK 457/25
3
i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone,
prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny
standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. uchwała
trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-
1/20). W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia sędziego Sądu Najwyższego,
powołanego na urząd w wadliwej procedurze z udziałem neo–KRS, stanowi
bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy wielokrotnie już wskazywał na potrzebę wyłączenia SSN
Igora Zgolińskiego od rozpoznania przydzielonych mu spraw, ze względu na brak
przymiotu niezawisłości i bezstronności. Orzekł w ten sposób między innymi w
postanowieniach z dnia 21 stycznia 2025 r., I KK 399/24; z dnia 29 stycznia 2025 r.,
I KK 59/24 i z dnia 30 września 2025 r., I KK 272/24.
Należy mieć nadto na uwadze, iż wobec podniesienia w kasacji zarzutu z art.
439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w związku z udziałem w składzie Sądu odwoławczego sędziów
powołanych na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa,
ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., rozpoznanie
niniejszej sprawy w wyznaczonym składzie prowadziłoby do naruszenia zasady
nemo iudex in causa sua – gdyż ta sama okoliczność, podnoszona w kasacji,
związana z otrzymaniem nominacji sędziowskiej, dotyczy także sędziego SN Igora
Zgolińskiego. Jego udział w rozpoznaniu powyższego zarzutu mógłby zatem
wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku
bezstronności i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23
czerwca 2022 r., II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca
2022 r., II KO 12/22), czemu należy zapobiec.
Uwzględniając powyższe, a jednocześnie aprobując utrwalony już w
orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka
nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia
sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO
43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22;
z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK
339/22), należało uwzględnić wniosek skazanego o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego Igora Zgolińskiego od udziału w niniejszej sprawie.
III KK 457/25
4
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
