III KK 444/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 października 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie P.B. skazanego z art. 231 § 2 k.k. w zb.
z art. 270 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 5 marca 2025 r. sygn. akt IV Ka 1325/24
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gryfinie
z 5 marca 2024 r. sygn. akt II K 120/23,
[WB]
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gryfinie wyrokiem z 5 marca 2024 r. sygn. akt II K 120/23
uznał oskarżonego P.B. za winnego kilkunastu czynów zabronionych,
a mianowicie;
1. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 270 p 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
12 k.k.,
III KK 444/25
2
2. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
3. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
4. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
5. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
6. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
7. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
8. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
9. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 12 części
wstępnej wyroku),
10. z art. 231 § 2 k.k. (pkt 13 części wstępnej wyroku),
11. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 14 części wstępnej wyroku),
12. z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
12 k.k. (pkt 15 części wstępnej wyroku),
13. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 16 części wstępnej wyroku),
14. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 18 części wstępnej wyroku),
15. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 20 części wstępnej wyroku),
16. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 21 części wstępnej wyroku),
17. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 22 części wstępnej wyroku),
18. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 23 części wstępnej wyroku),
19. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 26 części wstępnej wyroku),
20. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 27 części wstępnej wyroku),
21. z art. 231 § 2 k.k. (pkt 29 części wstępnej wyroku),
22. z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 30 części wstępnej wyroku),
ustalając przy tym, iż zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw
w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., za ta ten ciąg przestępstw na podstawie art. 231 § 2
k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r.
wymierzył oskarżonemu karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
wolności, a na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę grzywny w rozmiarze
100 (sto) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość każdej z nich na kwotę
200 (dwieście) złotych (pkt I wyroku).
Ponadto sąd uznał oskarżonego P.B. za winnego popełnienia czynów
następujących:
III KK 444/25
3
1. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 19 części wstępnej wyroku),
2. z art. 231 § 1 k.k. (pkt 24 części wstępnej wyroku),
3. z art. 231 § 1 k.k. (pkt 25 części wstępnej wyroku),
4. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (pkt 28 części wstępnej wyroku),
5. z art. 231 § 1 k.k. (pkt 31 części wstępnej wyroku),
6. z art. 231 § 1 k.k. (pkt 32 części wstępnej wyroku),
ustalając, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw w rozumieniu
art. 91 § 1 k.k., za ten ciąg przestępstw na podstawie art. 231 § 1 k.k. w zw. z art.
91 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r. wymierzył mu karę
6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt II wyroku).
Sąd ten uznał oskarżonego P.B. za winnego także popełnienia czynów:
1. z art. 270 § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu w brzmieniu
obowiązującym w dacie popełnienia czynu zabronionego wymierzył mu karę
2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności (pkt III wyroku),
2. z art. 276 k.k., za które na podstawie tego przepisu w brzmieniu
obowiązującym w dacie popełnienia czynu zabronionego wymierzył mu karę
2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności (pkt IV wyroku).
Oskarżony został uznany przez sąd za winnego także czterech czynów z art.
233 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy ustaleniu, że zostały
one popełnione w warunkach ciągu przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., i za
ten ciąg przestępstw na podstawie art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. i art. 91
§ 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 20216 r. wymierzył mu karę 6
(sześciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt V wyroku).
Sąd I instancji w swoim wyroku, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k.
oraz art. 91 § 2 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu kary pozbawienia wolności
i wymierzył mu karę łączną 2 (dwóch) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności
(pkt VI wyroku), zaś na podstawie art. 41 § 1 k.k. za przestępstwa przypisane w pkt
I i II części rozstrzygającej wyroku orzekł wobec oskarżonego zakaz zajmowania
stanowisk kierowniczych w jednostkach administracji publicznej i samorządowej na
okres 5 (pięciu) lat (pkt VII wyroku) oraz na podstawie art. 45 § 1 k.k. za
przestępstwa przypisane w pkt I części rozstrzygającej wyroku orzekł wobec
oskarżonego przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z tych
III KK 444/25
4
czynów w kwocie łącznie 60 575 zł (sześćdziesiąt tysięcy pięćset siedemdziesiąt
pięć złotych).
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z 5 marca 2025 r. sygn. akt IV Ka
1325/24 na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę i prokuratora zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że: z kwalifikacji prawnej czynów przypisanych
oskarżonemu opisanych w części wstępnej w punktach 4, 6, 7 i 12 wyeliminował
zapis: „w zw. z art. 11 § 2 k.k.” (pkt I tiret I) oraz obniżył wysokość stawki dziennej
kary grzywny orzeczonej wobec oskarżonego w punkcie 1 jego części
dyspozytywnej do 100 (stu) złotych (pkt I tiret II), a także z podstawy prawnej kary
łącznej pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu w punkcie VI jego części
dyspozytywnej eliminuje „art. 85 § 1 k.k.” (pkt I tiret III). W pozostałym zakresie
zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który
zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, rażącą obrazę przepisów postępowania,
a mianowicie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem w wydaniu przez Sąd Okręgowy
w Szczecinie, IV Wydział Karny Odwoławczy, wyroku z 25 marca 2025 r., w
sprawie o sygnaturze akt IV Ka 1325/24 brał udział sędzia nieuprawniony do
orzekania, tj. Pani Sędzia X. Y., przez co Sąd ów był nienależycie obsadzony, które
to naruszenie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Zgodnie bowiem ze
stanowiskiem wyrażonym, chociażby w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., sygnatura BSA 1-4110-1/20, mającej moc zasady prawnej oraz
treścią postanowienia Sądu Najwyższego z 16 września 2021 r., sygnatura akt I KZ
29/21, procedowanie przez sędziego, powołanego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U.2018.3) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa
w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Ewentualnie zaś, na wypadek nieuwzględnienia powyższego zarzutu
obrońca podniósł także w pkt 2 kasacji, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia
rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 231 § 1 i 2 k.k.
polegającą na ich błędnej wykładni i skutkującej przypisaniem P. B. popełnienia
III KK 444/25
5
przestępstw z art. 231 § 1 k.k. oraz art. 231 § 2 k.k. wobec uznania, iż znamieniem
tych czynów polegającym na działaniu na szkodę interesu publicznego lub
prywatnego jest samo narażenie na prawnie chroniony interes publiczny, w
szczególności narażenie zaufania obywateli do bezstronności organów
administracji samorządowej, równości wobec prawa i autorytetu władzy publicznej.
Podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy właściwemu sądowi
odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 532 § 1
k.p.k. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, zaś na podstawie
art. 532 § 2 k.p.k. o połączenie wstrzymania wykonania orzeczenia z
zastosowaniem środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji (w wymiarze do
uznania Sądu).
W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podniesione przez obrońcę zarzuty okazały się oczywiście bezzasadne,
co skutkowało rozpoznaniem i oddaleniem kasacji przez Sąd Najwyższy w trybie
wskazanym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. ten
nadzwyczajny środek zaskarżenia może być wniesiony wyłącznie z powodu
uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa,
jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Regułą przy tym jest, że
strona postępowania może wnieść kasację na korzyść wyłącznie w razie skazania
oskarżonego za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2 k.p.k.). Celem tego uregulowania jest
ograniczenie wpływu do Sądu Najwyższego spraw, które nie są na tyle poważne,
aby uruchamiać w ich przypadku kontrolę o charakterze nadzwyczajnym.
Ustawodawca przewidział jednak, że ograniczenie to nie będzie dotyczyło sytuacji,
gdy strona postępowania kasację opiera na tzw. bezwzględnej przyczynie
odwoławczej wskazanej w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Ranga tego
rodzaju uchybień o fundamentalnym znaczeniu powoduje bowiem, że wyrok taki nie
może się ostać niezależnie od tego, jaka kara została orzeczona. Tak więc
III KK 444/25
6
stwierdzenie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 439 k.p.k. skutkuje
koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia, bez badania czy uchybienie
takie miało wpływ na jego treść.
Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że przepis art. 439 k.p.k.
ma charakter wyjątkowy, z uwagi na fakt, że zaistnienie jednej z taksatywnie
wymienionych w nim przyczyn obliguje sąd do orzekania poza granicami
zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz niezależnie od wpływu uchybienia na
treść wyroku. Niewątpliwie każde z uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k.
narusza prawo do rzetelnego procesu. W niniejszej sprawie natomiast skarżący
uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
upatruje w udziale w rozpoznaniu sprawy przez sad II instancji sędziego
powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Sąd Najwyższy przystępując do rozważenia zarzutu dotyczącego rzekomego
zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa powyżej zauważa,
iż analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie
nie zachodziła podnoszona przez obrońcę skazanego nienależyta obsada składu
Sądu Okręgowego w Szczecinie, która stanowiłaby bezwzględną przyczynę
odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Obrońca skazanego podniósł,
że wadliwość obsady sądu ad quem wynikała z faktu, że w jego składzie orzekała
– sędzia X. Y., powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze ukształtowanej według ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U.2018.3 ze zm.), w związku z czym nie spełnia kryteriów
niezawisłości ze względu na strukturalną wadę w procesie powołania jej na
stanowisko sędziowskie.
Odnosząc się do tego rodzaju zarzutu kasacyjnego i towarzyszącej mu
argumentacji, stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok nie został wydany z obrazą
przepisów skutkującą zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 lub
2 k.p.k. Skarżący, odwołując się w tym zakresie do uchwały składu połączonych
Izb: Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23
stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, nie wykazał istnienia podstawy do
twierdzenia, że Sąd, w którego składzie brała udział sędzia X. Y., był nienależycie
III KK 444/25
7
obsadzony. Podkreślić bowiem trzeba, że zgodnie z poglądem wyrażonym w
wymienionej uchwale (powtórzonym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22), sam tylko fakt powołania
na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w kwestionowanym trybie nie powoduje, że sąd
utworzony z udziałem sędziego powołanego w takim trybie jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W myśl przedstawionej w uchwale
wykładni tego przepisu, staje się nim wówczas, gdy wadliwość procesu
powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zarzut
postawiony w kasacji nie mógł zatem okazać się skuteczny, gdyż skarżący nie
wskazał na istnienie okoliczności uzasadniających wątpliwości, że proces
powołania wymienionej wyżej sędzi prowadził in concreto do naruszenia
konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
W odniesieniu do zarzutu obrazy prawa materialnego zauważyć należy, iż
był on już uprzednio podnoszony w zwyczajnym środku odwoławczym, który został
uznany za niezasadny i szeroko a przede wszystkim rzetelnie omówiony, o czym
świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego.
Lektura uzasadnienia tego zarzutu kasacyjnego i tych już uprzednio rozważonych
przez sąd II instancji wskazuje, iż skarżący opiera ją na tych samych argumentach
i niemal dokładnie wręcz odtwarza uprzednio już przedstawione stanowisko co do
znamion przestępstwa z art. 231 k.k., przywołując pogląd zaprezentowany w
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 czerwca 2010 r. w sprawie sygn. SK 52/08.
Tak skonstruowany zarzut, nie mógł osiągnąć oczekiwanego przez skarżącego
skutku.
W myśl regulacji kształtujących postępowanie kasacyjne zaskarżeniu w tym
postępowaniu podlega wyrok sądu odwoławczego. Jak wynika natomiast z treści
i uzasadnienia wyroku, sąd odwoławczy sam nie stosował zakwestionowanych
przez skarżącego przepisów prawa materialnego z art. 231 § 1 k.k. i art. 231 § 2
k.k., a jedynie badał prawidłowość ich wykładni w świetle zarzutów podnoszonych
III KK 444/25
8
przez obrońcę na tle powziętego przez sąd I instancji rozstrzygnięcia. W
odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu obrazy prawa materialnego na etapie
postępowania kasacyjnego, wobec przebiegu postępowania odwoławczego, uznać
należy, iż nie został on powiązany z konkretnymi mankamentami postępowania
odwoławczego (brak stosownego zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457
k.p.k.), a zatem nie mógł być uznany za skuteczny (postanowienie SN z 18 stycznia
2024 r. sygn. akt IV KK 535/23). Niemniej, niezależnie od powyższego odnosząc
się do argumentów zawartych w uzasadnieniu kasacji, z których wynika, iż jej autor
kwestionuje prawidłowość kontroli odwoławczej w zakresie rozpoznania zarzutów
obrazy prawa materialnego, zauważyć tylko należy, iż wbrew twierdzeniom
skarżącego o niewystarczającym skonkretyzowaniu skutku w postaci definiowanej
szkody, Sąd Okręgowy wskazał wprost na istnienie faktycznego wystąpienia
konkretnej szkody w interesie publicznym (s. 7-8 formularza uzasadnienia wyroku).
Z tych też względów, nie stwierdzając bezwzględnych przyczyn
odwoławczych, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, co
czyniło bezprzedmiotowym rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono jak w sentencji
postanowienia, kosztami postępowania kasacyjnego obciążając skazanego,
zgodnie z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[WB]
[r.g.]
