III KK 397/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 września 2025 r.
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 września 2025 r.,
sprawy T. R.
oskarżonego z art. 217 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 459/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu
z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 532/22,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżyciela prywatnego B. U.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
T. R. został oskarżony o to, że:
„I. w dniu 26 grudnia 2019 r. około godziny 3:00 na przydrożnym pasie zieleni
naprzeciwko nieruchomości przy ul. […] w M. naruszył nietykalność cielesną B. U.
poprzez przyduszanie mu kolanem klatki piersiowej, przytrzymywanie mu jedną
ręką przedramienia oraz kilkukrotne uderzenie go drugą ręką w skroń, tj. o czyn z
art. 217 § 1 k.k.,
III KK 397/25
2
II. w dniu 7 maja 2021 r. w G. pomawiał B. U. poprzez rozgłaszanie na Sali sądowej
oraz przy innych okazjach związanych z toczącymi się postępowaniami sądowymi
nieprawdziwych informacji, a mianowicie, że próbował wykorzystać seksualnie J.
R., co doprowadziło do poniżenia B. U. w opinii publicznej, tj. o czyn z art. 212 § 1
k.k. w zw. z art. 12 k.k.”.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 532/22, Sąd Rejonowy w
Międzyrzeczu,
1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. postępowanie karne
w stosunku do oskarżonego T. R. w zakresie czynu opisanego w punkcie I aktu
oskarżenia umorzył;
2. uniewinnił oskarżonego od dokonania czynu opisanego w punkcie II.
Orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości zaskarżył pełnomocnik
oskarżyciela prywatnego, zarzucając:
I. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 1a k.p.k., w zakresie pkt I
„obrazę przepisów prawa materialnego tj.: art. 15 zzr¹ ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2
marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji
gdy zgodnie z treścią powołanego przepisu w okresie obowiązywania stanu
zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19,
oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności
czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i
przestępstwa skarbowe, a zatem nie nastąpiło przedawnienie karalności czynu
zarzucanego oskarżonemu w pkt 1;
- a w konsekwencji naruszenie przez Sąd I instancji art. 17 § 1 pkt 6 k. p. k. w zw. z
art. 101 § 2 k. k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania
co do zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 217 § 1 k. p. k.”;
II. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 2 k.p.k., w zakresie pkt II
„obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku tj. art. 7
k.p.k. poprzez błędną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami doświadczenia
życiowego, polegającą na niewłaściwej ocenie przez Sąd I instancji dokumentów
zgromadzonych w aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w Międzyrzeczu [...],
III KK 397/25
3
dokumentów w sprawie II K 537/20 Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu oraz
wyroków sądu wraz z uzasadnieniami, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że z w/w
dokumentów wynika, iż przebieg zdarzenia, które miało miejsce w dniu 26 grudnia
2019 r. w M., w mieszkaniu położonym przy ul. […] był taki, że <>, w sytuacji, gdy z treści w/w
dokumentów nie wynika taka okoliczność, a oskarżyciel prywatny nigdy nie został
skazany ani nawet oskarżony o usiłowanie zgwałcenia J. R.”;
III. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 3 k.p.k., w zakresie pkt II „błąd
w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na
treść wyroku, polegający na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie
można oskarżonemu czynić zarzutu pomówienia, ponieważ nie pomówił on
pokrzywdzonego tylko przekazał prawdziwą informację o niestosownym
zachowaniu oskarżyciela prywatnego względem jego żony i nie można karać
nikogo za mówienie prawdy, w sytuacji, gdy oskarżony pomawiał oskarżyciela
prywatnego o chęć wykorzystania seksualnego jego żony przy użyciu przemocy
oraz nazywał go gwałcicielem, co stanowi przekazanie nieprawdziwych informacji,
ponieważ oskarżyciel prywatny nigdy nie został skazany ani nawet oskarżony o
usiłowanie zgwałcenia J. R., a śledztwo prowadzone w tym kierunku zostało
umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego i jak wynika z treści
uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn.
akt [...]: <>, <>, <>, <>.”
Odwołując się do tych zarzutów pełnomocnik oskarżyciela prywatnego
wniósł o:
1) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez uznanie oskarżonego T. R. za
winnego zarzucanego mu czynu z art. 217 § 1 k. k. i wymierzenie mu za ten czyn
III KK 397/25
4
kary jednego roku pozbawienia wolności oraz zobowiązanie oskarżonego do
zapłaty zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 10.000 zł,
2) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez uznanie oskarżonego T. R. za
winnego zarzucanego mu czynu z art. 212 § 1 k. k. w zw. z art. 12 k. k. i
wymierzenie mu za ten czyn kary dwóch lat ograniczenia wolności z obowiązkiem
wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40
godzin miesięcznie oraz zobowiązanie oskarżonego do zapłaty zadośćuczynienia
na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 10.000 złotych,
ewentualnie
3) uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I oraz przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi I instancji,
4) uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt II oraz przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi I instancji.
Odpowiadając pisemnie na apelację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego,
obrońca oskarżonego wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy w
Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka
459/24, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
We wniesionej kasacji, zaskarżając wyrok w całości, pełnomocnik
oskarżyciela prywatnego, na podstawie art. 523 § 1 i art. 526 § 1 k.p.k. zarzucił:
„1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 15 zzr¹ ust. 1 i 2 ustawy z
dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji
gdy zgodnie z treścią powołanego przepisu w okresie obowiązywania stanu
zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19,
oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności
czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i
przestępstwa skarbowe, a zatem nie nastąpiło przedawnienie karalności
zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 217 § 1 k. p. k.,
2) rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 k. p. k. i art. 410 k. p. k. poprzez
błędną ocenę dowodów ujawnionych w toku rozprawy głównej, sprzeczną z
III KK 397/25
5
zasadami doświadczenia życiowego, polegającą na niewłaściwej ocenie przez Sąd
II instancji dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w
Międzyrzeczu [...], dokumentów w sprawie II K 537/20 Sądu Rejonowego w
Międzyrzeczu, wyroków sądu wraz z uzasadnieniami i zeznań oskarżyciela
prywatnego, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że z w/w dokumentów i zeznań wynika,
iż zachowanie oskarżonego nie mogło wyczerpywać znamion przestępstwa z art.
212 § 1 k. k., a w szczególności, że <>,
3) rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz 457 § 3
k.p.k. poprzez brak wskazania, jakie fakty Sąd II instancji uznał za udowodnione lub
nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał
dowodów przeciwnych”.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie
Wielkopolskim.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego kasacja jest
oczywiście bezzasadna, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art.
535 § 3 k.p.k.
Zagadnienie przedawnienia karalności czynu z art. 217 § 1 k.k. było
przedmiotem rozważań, zarówno na etapie postępowania pierwszoinatancyjnego,
jak i w postępowaniu odwoławczym - w związku z zarzutem podniesionym w pkt I
apelacji. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, iż w zakresie tego
czynu doszło do przedawnienia jego karalności, a swoje rozważania zawarł w
uzasadnieniu wyroku, jednocześnie wskazując na częściowo błędne założenie
przyjęte w tym zakresie przez Sąd Rejonowy. Sąd odwoławczy w sposób
szczegółowy rozważył i wskazał dlaczego podniesiony przez pełnomocnika
oskarżyciela zarzut nieprzedawnienia karalności czynu z art. 217 § 1 k.k. jest
niezasadny. W ocenie Sądu Najwyższego niecelowe jest powtarzanie argumentacji
przedstawionej w części 3.1 formularza uzasadnienia, stąd zainteresowane strony
należy odesłać do jego lektury, zwłaszcza, iż kasacja nawet nie stara się wykazać,
III KK 397/25
6
że pogląd prawny sądu odwoławczego jest błędny. Warto również dodać, że Sąd
odwoławczy nie mógł dopuścić się obrazy prawa materialnego, ponieważ go nie
stosował (utrzymał wyrok Sądu pierwszej instancji w mocy), natomiast zarzutów
związanych z wykładnią prawa w istocie nie podniesiono.
Niezasadny jest podnoszony w pkt 2 kasacji zarzut rażącego naruszenia art.
7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim nie dokonywał
samodzielnych ustaleń faktycznych, nie oceniał także na nowo zgromadzonego
materiału dowodowego, stąd też nie mógł w sprawie obrazić art. 7 k.p.k. Nie znalazł
również żadnych podstaw do zakwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy
oceny dowodów, jak i poczynionych w oparciu o nią ustaleń faktycznych. Nie
sposób również uznać, iż dopuścił się w tym kontekście naruszenia art. 410 k.p.k.,
w sytuacji gdy obraza tego przepisu może polegać na oparciu wyroku na
okolicznościach nie ujawnionych w toku rozprawy głównej albo pominięciu przy
wyrokowaniu okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów, a żadna z
tych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca, w szczególności w
postępowaniu odwoławczym.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art.
457 § 3 k.p.k. Po pierwsze, przepis art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. nie ma zastosowania do
uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, utrzymującego w mocy wyrok sądu
pierwszej instancji. Po drugie, do naruszenia art. 457 § 3 k.p.k., który odnosi się do
uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, może dojść wówczas, gdy sąd ten nie
poda czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego uznał zarzuty i wnioski za
zasadne bądź niezasadne, albo gdy wprawdzie to uczyni, lecz w sposób rażąco
sprzeczny z wymaganiami wynikającymi w tego przepisu, co w sprawie nie miało
miejsca. Po trzecie, kasacja może być uwzględniona, gdy zaistniałe uchybienie
miało charakter rażący i mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Uzasadnienie
wyroku ma charakter następczy, zatem, z założenia, nie może mieć wpływu na
treść orzeczenia, a ponadto – zgodnie z art. 537a k.p.k. – nie można uchylić wyroku
sądu odwoławczego tylko z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia
wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k.
Na koniec należy przypomnieć, że postępowanie kasacyjne ma charakter
sformalizowany. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i
III KK 397/25
7
podniesionych zarzutów. Postępowanie to nie ma charakteru instancyjnego, zatem
nie można oczekiwać, że Sąd Najwyższy będzie weryfikował, niezależnie od
podniesionych zarzutów, ocenę dowodów, wynikające z nich ustalenia faktyczne i
zastosowane prawo, w szczególności, że kasacja, wywiedziona przecież na
niekorzyść, nie zarzuca, iż Sąd odwoławczy nie skontrolował zaskarżonego
orzeczenia poza granicami zaskarżenia, choćby w płaszczyźnie art. 440 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, kasację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego
uznać należało za oczywiście bezzasadną i oddalić ją na posiedzeniu.
[J.J.]
[r.g.]
