PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 101.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:

1)40 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa;

2)20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię;

2a)15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat;

3)10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata;

4)5 – gdy chodzi o pozostałe występki.

5)(uchylony)

§ 2.Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia.

§ 3.Jeżeli dokonanie przestępstwa zależy od nastąpienia określonego w ustawie skutku, bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu, gdy skutek nastąpił.

§ 3a.W przypadku przestępstwa popełnionego w czasie dłuższym niż jeden dzień bieg przedawnienia rozpoczyna się z upływem ostatniego dnia, w którym sprawca swoim zachowaniem wypełniał znamiona przestępstwa.

§ 4.W przypadku przestępstw:

1)przeciwko życiu i zdrowiu, popełnionych na szkodę małoletniego, zagrożonych karą, której górna granica przekracza 5 lat pozbawienia wolności,

2)określonych w rozdziale XXV, popełnionych na szkodę małoletniego, albo gdy treści pornograficzne obejmują udział małoletniego,

3)określonych w art. 156a i art. 191b, popełnionych na szkodę małoletniego – przedawnienie karalności przestępstwa nie może nastąpić przed ukończeniem przez niego 40. roku życia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ka 492/15Sąd Okręgowy w Legnicy

Idealny zbieg czynów zabronionych – wyrok SO w Legnicy

Fragment uzasadnienia

… uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności (pkt VI części rozstrzygającej), b) na podstawie art. 101 pkt 4 kk w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk uchyla orzeczenie odnośnie czynów przypisanych temu oskarżonemu w pkt I części rozstrzygającej i postępowanie karne w tym zakresie umarza, c) obniża orzeczoną wobec oskarżonego karę grzywny do 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych po 100 (sto) złotych każda przyjmując…
  • zbieg przestępstw
Czytaj orzeczenie
II Ka 290/15Sąd Okręgowy w Siedlcach

Utrzymanie wyroku za uszkodzenie ciała – SO Siedlce

Fragment uzasadnienia

… 157 § 2 k.k. jaki miał być popełniony w dniu 15 lipca 2008 r., postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II K 1289/13 na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. umorzył postępowanie wobec oskarżonego M. K. , wobec przedawnienia karalności. Postanowienie to jest prawomocne. Tym samym, Sąd Rejonowy wydając wyrok w przedmiotowej sprawie nie orzekał w kwestii czynu jaki miał być popełniony w dniu 15…
  • przestępstwo przeciwko zdrowiu
Czytaj orzeczenie
II AKa 287/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Sprawca polecający a odpowiedzialność za przestępstwo gospodarcze

Fragment uzasadnienia

… które należałoby przypisać H. M. i A. P. wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 296 § 4 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i 3 k.k. , karalność tego przestępstwa zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. ustała. Ujawniona negatywna przesłanka procesowa o charakterze bezwzględnym, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. uczyniła dalsze prowadzenie postępowania niedopuszczalnym. Zarzut dotyczący oskarżonego M. M. . Przed…
  • przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu
Czytaj orzeczenie
XV K 881/12Sąd Rejonowy w Białymstoku

Poświadczenie nieprawdy przez strażnika miejskiego – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… Postępowanie wobec oskarżonego M. S. w zakresie objętym czynem zarzuconym mu w punkcie XI. aktu oskarżenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 kpk w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 kk umarza. XII. Oskarżonego M. S. w ramach czynu zarzuconego mu w punkcie XII. aktu oskarżenia uznaje za winnego tego, że w dniu 19 grudnia 2006 roku w B. jako funkcjonariusz publiczny - funkcjonariusz Straży Miejskiej w B. nie dopełnił swoich obowiązków…
  • poświadczenie nieprawdy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 101: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 101 Kodeksu karnego szczegółowo określa zasady i terminy, po których ulega przedawnieniu karalność przestępstwa. Przepis ten dzieli przestępstwa na kategorie, wyznaczając różne okresy lat, po których zgromadzone środki dowodowe nie pozwalają już na skuteczne ściganie sprawcy. Na przykład zbrodnia zabójstwa karalna jest przez 40 lat, inne zbrodnie przez 20 lat, a mniej poważne wykroczenia karalne są zróżnicowane od 15 do 5 lat w zależności od maksymalnej kary pozbawienia wolności przewidzianej dla nich w ustawie. Przepis dalej reguluje przedawnienie w przypadku oskarżeń prywatnych, ograniczając je do roku od momentu ustalenia sprawcy, nie dłużej niż 3 lata od popełnienia czynu. Normuje też moment rozpoczęcia biegu przedawnienia, który jest związany z nastąpieniem skutku przestępstwa lub w przypadku czynu rozłożonego w czasie – z dniem ostatniego działania sprawcy spełniającego znamiona przestępstwa. Szczególna ochrona prawna na gruncie przedawnienia dotyczy czynów popełnionych przeciwko małoletnim; dla takich przestępstw przedawnienie nie może nastąpić wcześniej niż do ukończenia przez ofiarę 40. roku życia.

Przepis ma zastosowanie za każdym razem, gdy należy ustalić czy wobec upływu określonego czasu od popełnienia czynu karalność sprawcy wygasła, co jest niezbędne dla zakończenia postępowania karnego lub odmowy jego wszczęcia. Przedawnienie jest istotne zwłaszcza dla osób ściganych za przestępstwa, ponieważ po upływie terminów przewidzianych w Art. 101 KK państwo traci prawo do penalizacji czynu, a więc do prowadzenia procesu i wymierzania kary. Przepis ma również znaczenie proceduralne – jego prawidłowe stosowanie wpływa na decyzje organów ścigania i sądów co do możliwości podjęcia lub prowadzenia spraw.

Przykładem zastosowania art. 101 KK jest sytuacja, gdy ktoś został oskarżony o przestępstwo zbrodni zabójstwa po 41 latach od daty zdarzenia – wówczas karalność wygasła i nie można wszcząć postępowania. Inna sytuacja to ujawnienie, że doszło do przestępstwa przeciwko małoletniemu po wielu latach; mimo upływu czasu okres przedawnienia nie zaczyna biec, aż do momentu gdy pokrzywdzony skończy 40 lat, co chroni prawa ofiary długotrwale.

Często spotykane błędy przy stosowaniu art. 101 KK dotyczą mylenia daty popełnienia czynu z datą ujawnienia skutku przestępstwa, nierozróżniania rodzajów przestępstw skutkujących różnymi okresami przedawnienia oraz niedostosowania terminów do okoliczności szczególnych jak np. występek ścigany z oskarżenia prywatnego. Ponadto niejednokrotnie przepisy dotyczące przedawnienia są źle interpretowane w przypadkach ciągłości przestępczej lub gdy chodzi o przestępstwo trwające w czasie. Dlatego też interpretacja i prawidłowe zastosowanie Art. 101 KK wymaga uwagi i dokładnej analizy, a w konkretnej sprawie zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, by nie narazić się na błędy proceduralne lub materialnoprawne.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza przedawnienie karalności przestępstwa?

Przedawnienie karalności oznacza, że po upływie określonego czasu od popełnienia przestępstwa państwo nie może już ścigać sprawcy i wymierzyć mu kary.

Jak długo trwa przedawnienie karalności zabójstwa według Art. 101 KK?

Karalność za zabójstwo ustaje po upływie 40 lat od popełnienia przestępstwa.

Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia przestępstwa?

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od popełnienia czynu lub od momentu nastąpienia skutku przestępstwa, jeżeli jest to przewidziane w ustawie.

Czy przestępstwa popełnione na szkodę małoletniego mają inne terminy przedawnienia?

Tak, karalność takich przestępstw nie może ulec przedawnieniu przed ukończeniem przez małoletniego 40. roku życia.

Co to jest przedawnienie karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego?

W takich przypadkach karalność ustaje po roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o sprawcy, lecz nie później niż po 3 latach od popełnienia czynu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 101
← Wróć do pełnej ustawy