III KK 38/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 9 lipca 2026 r.
w sprawie A. M.
skazanego z art. 286 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2026 r.,
wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku
o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN
Anny Dziergawki od udziału w sprawie sygn. akt III KK 38/26,
na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego
od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od
rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od
udziału w sprawie sygn. akt III KK 38/26.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji obrońcy skazanego A.
M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt
II AKa 31/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia
18 listopada 2021 r., sygn. akt II K 133/19.
III KK 38/26
2
Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą III KK 38/26, została
zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 30 stycznia 2026 r. przydzielona do
referatu SSN Anny Dziergawki.
W dniu 4 lutego 2026 r. obrońca skazanego wniósł o wyłączenie SSN Anny
Dziergawki od udziału w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy.
Sprawa z wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki została przydzielona
w dniu 18 lutego 2026 r. do referatu SSN Pawła Kołodziejskiego.
Pismem z dnia 19 lutego 2026 r. obrońca A. M. wniósł o wyłączenie SSN
Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki
od rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt 38/26,
wyłączył SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu wniosku o
wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w niniejszej sprawie.
Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 16 kwietnia 2026 r. sprawa z
wniosku obrońcy z dnia 4 lutego 2026 r. o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od
rozpoznania sprawy III KK 38/26, została przydzielona do referatu SSN Igora
Zgolińskiego.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. obrońca skazanego wniósł o wyłączenie
SSN Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu tego wniosku.
Sprawę z wniosku o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od rozpoznania
wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy III KK 38/26
przydzielono w dniu 5 maja 2026 r. do referatu SSN Pawła Kołodziejskiego.
W dniu 12 maja 2026 r. obrońca A. M. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie na
podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. SSN Pawła Kołodziejskiego od
udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego od udziału w
rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu
sprawy III KK 38/26, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i
niezależności sądu z jego udziałem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż zachodzą podstawy do
wyłączenia sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu niniejszej
sprawy z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
III KK 38/26
3
W dyspozycji art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. mieszczą się bowiem przypadki
obejmujące taką więź sędziego ze sprawą, że wynik danego postępowania będzie
miał znaczenie nie tylko dla jego stron, ale także dla samego sędziego. Wyłączeniu
na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. podlega zatem sędzia w sytuacji, w której
miałby dokonać oceny stosunku prawnoprocesowego (którego podmiotem, obok
stron, jest także sędzia rozpoznający sprawę), wywierającego zarazem wpływ na
jego własne prawa i obowiązki. Ponieważ oceny ważności i skuteczności tego
stosunku nie może dokonywać sędzia będący jego stroną albo będący w
identycznej sytuacji ustrojowo-procesowej, podlega on wyłączeniu z mocy prawa na
podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3
marca 2026 r., I KK 413/25).
Biorąc pod uwagę, że SSN Paweł Kołodziejski został wyznaczony do
rozpoznania sprawy z wniosku o wyłączenie powołanego na urząd w procedurze z
udziałem niespełniającej standardu konstytucyjnego Krajowej Rady Sądownictwa
SSN Igora Zgolińskiego, oczywistym jest, że rozpoznanie tej sprawy w
wyznaczonym składzie prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa
sua – gdyż analogiczna okoliczność, podnoszona we wniosku, związana z
otrzymaniem nominacji sędziowskiej, dotyczy w równym stopniu sędziego SN
Pawła Kołodziejskiego. Jego udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy nie tylko
mógłby wywołać u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku
bezstronności i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23
czerwca 2022 r., II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca
2022 r., II KO 12/22), ale spowodowałby wydanie orzeczenia obciążonego wadą
określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ sędzia ten podlega wyłączeniu od
rozpoznania niniejszej sprawy z mocy prawa.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, jak jest to podnoszone we
wniosku obrońcy, że już sam udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd
sędziego Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej
KRS pierwszej i drugiej kadencji, tj. w składzie nie gwarantującym politycznej
niezależności tego organu, prowadzi do nienależytej obsady sądu w postępowaniu
kasacyjnym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Krajowa Rada Sądownictwa
wówczas nie reprezentowała bowiem należycie środowiska sędziowskiego, a
III KK 38/26
4
zatem nie była organem, o którym mowa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd
sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku
sędziów sądów powszechnych, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku
sędziów Sądu Najwyższego – do których grona przystąpił, dzięki tej procedurze,
sędzia Paweł Kołodziejski. Wynika to z wyjątkowego statusu sędziów Sądu
Najwyższego i kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować
niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego
oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania
(por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,
BSA I-4110-1/20). W konsekwencji, udział w wydaniu orzeczenia sędziego Sądu
Najwyższego, powołanego na urząd w procedurze z wadliwie ukształtowaną KRS,
stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż
prowadzi do nienależytej obsady sądu.
Uwzględniając powyższe, należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego
Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Igora
Zgolińskiego od rozpoznania wniosku z dnia 4 lutego 2026 r. o wyłączenie sędzi SN
Anny Dziergawki od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 38/26.
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
