III KK 336/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 lipca 2025 r.
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Michał Laskowski
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie M.G.
w przedmiocie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia
reszty kary pozbawienia wolności
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 23 lipca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Kow 403/25,
p o s t a no w i ł
uchylić rozstrzygnięcie z pkt II, dotyczące wyznaczenia
okresu próby i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi
Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 29 lutego
2024 r., w sprawie V K 209/23, orzeczono wobec M.G. karę łączną 1 roku i 6
miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa m.in. z art. 258 § 1 k.k. i art. 299 §
1 i 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k.
III KK 336/25
2
W piśmie datowanym na dzień 28 lutego 2025 r. obrońca skazanego złożył
wniosek o udzielenie M.G. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia
reszty kary pozbawienia wolności.
Zgodnie z opinią Zakładu Karnego w P., M.G. karę pozbawienia wolności
wymierzoną w sprawie V K 209/23 zaczął odbywać od dnia 18 maja 2024 r., przy
czym na jej poczet zaliczono okres pozbawienia wolności od dnia 30 października
2019 r. do dnia 29 stycznia 2020 r. Uprawnienie do warunkowego
przedterminowego zwolnienia skazany nabył w dniu 29 marca 2025 r., po odbyciu
3/4 części kary.
Sąd Okręgowy w Kielcach, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 r., w
sprawie IV Kow 403/25, z wniosku obrońcy skazanego M. G. w przedmiocie
warunkowego zwolnienia,
I. na podstawie art. 77 § 1 k.k. i art. 78 § 1 k.k. warunkowo zwolnił M.G. z odbycia
reszty kary pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 80 § 1 k.k. wyznaczył warunkowo zwolnionemu okres 2 lat
próby od daty faktycznego zwolnienia z zakładu karnego;
III. na podstawie art. 159 k.k.w. w związku z art. 72 § 1 k.k. w okresie próby oddał
warunkowo zwolnionego pod dozór kuratora sądowego i nałożył na warunkowo
zwolnionego obowiązek podjęcia i wykonywania stałej pracy zarobkowej.
Postanowienie uprawomocniło się z dniem 30 kwietnia 2025 r., albowiem
żadna ze stron nie zaskarżyła go.
Kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który na
podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z
art. 1 § 2 k.k.w. zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 80 § 1 i § 2 k.k.,
poprzez wyznaczenie skazanemu okresu próby w wymiarze 2 lat w sytuacji, gdy
czas pozostały do odbycia przez niego kary, tj. do dnia 14 sierpnia 2025 r., jest
krótszy niż 2 lata, zatem podstawowy okres próby, wynoszący 2 lata, a ze względu
na przypisanie mu popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. i z art. 65 § 1 k.k.
ulegający zgodnie z regulacją szczególną z art. 80 § 2 k.k. wydłużeniu, nie mógł
być krótszy niż 3 lata”. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie
III KK 336/25
3
postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k. w razie warunkowego zwolnienia czas
pozostały do odbycia kary stanowi okres próby, który jednak nie może być krótszy
niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat. Tylko więc wówczas, gdy „czas pozostały do odbycia
kary” jest krótszy niż 2 lata, okres próby także nie może być krótszy niż 2 lata.
Okres próby może być dłuższy niż 2 lata wtedy, gdy „okres pozostały do odbycia
kary” będzie te 2 lata przekraczał, ale wówczas to on będzie stanowił okres próby.
„Okres dwuletni jest, zgodnie z art. 80 § 1 k.k. okresem minimalnym w tym sensie,
że nawet gdy koniec kary przypadał wcześniej, zakończenie okresu próby nie może
nastąpić wcześniej niż dwa lata po uprawomocnieniu się orzeczenia w przedmiocie
warunkowego przedterminowego zwolnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 30 lipca 2009 r., II KK 95/09).
W realiach rozpoznawanej sprawy czas pozostały do odbycia przez M. G.
kary, tj. do dnia 14 sierpnia 2025 r., był więc w dacie orzekania Sądu Okręgowego
w Kielcach, krótszy niż 2 lata. Okres próby wynosiłby zatem 2 lata. Jednak M.G.
przypisano popełnienie przestępstw m.in. z art. 258 § 1 k.k. i z art. 65 § 1 k.k., stąd
też zastosowanie winna znaleźć regulacja szczególna zawarta w treści art. 80 § 2
k.k., stanowiąca, że w odniesieniu do multirecydywistów (art. 64 § 2 k.k.) okres
próby nie może być krótszy niż 3 lata. Dotyczy to także sprawców, którzy, jak M.G.,
popełnili przestępstwo działając w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 258 § 1
k.k.) i z popełnienia przestępstwa uczynili stałe źródło dochodu (art. 65 § 1 k.k.). W
takim wypadku okres próby nie może być krótszy niż 3 lata (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 18 lipca 2013 roku, III KK 87/13 oraz z dnia 22 maja
2024 roku, IV KK 155/24).
Koniec kary orzeczonej wobec skazanego M.G. przypada na dzień 14
sierpnia 2025 r., a zatem w okresie krótszym niż 2 lata liczonym od wydania przez
Sąd Okręgowy w Kielcach w dniu 14 kwietnia 2025 r. postanowienia w przedmiocie
udzielenia temu skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Dlatego
III KK 336/25
4
też okres próby, przy uwzględnieniu regulacji szczególnej z art. 80 § 2 k.k.,
powinien wynosić 3 lata. Wyznaczenie przez Sąd Okręgowy w Kielcach 2 lat okresu
próby nastąpiło więc z rażącym i mającym istotny wpływ na treść prawomocnego
orzeczenia naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 80 § 1 i
§ 2 k.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie w
przedmiocie okresu próby z pkt II zaskarżonego postanowienia i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kielcach, który
kierując się poczynionymi spostrzeżeniami wyznaczy nowy okres próby związanej z
warunkowym przedterminowym zwolnieniem, odpowiadający ustawowym
wymaganiom wynikającym z art. 80 § 2 k.k.
Michał Laskowski
[WB]
[r.g.]
Waldemar Płóciennik
Marek Pietruszyński
