III KK 300/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2026 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie M.W. i K.D. skazanych z art. 286 § 1 k.k. i innych,
wniosku obrońcy skazanego M.W. – adwokata K.S. – o wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego S.S. od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt III KK 300/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania
kasacji w sprawie o sygnaturze akt III KK 300/25.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2026 r. do rozpoznania wniesionych w
niniejszej sprawie kasacji obrońców, do składu trzyosobowego Sądu Najwyższego
został wyznaczony między innymi sędzia tego Sądu S.S. W dniu 18 marca 2026 r.
do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego M.W. – adwokata K.S.
– o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania tej sprawy. W
ocenie obrońcy, w sprawie zachodzi przesłanka z art. 41 § 1 k.p.k., bowiem SSN
S.S. „jako sprawozdawca brał udział w wydaniu wyroku z 27 września 2018 roku w
sprawie II AKa 57/18, na skutek, którego to wyroku doszło do ponownego
rozpoznania sprawy M.W. przez Sąd Okręgowy w Szczecinie i czego skutkiem był
wyrok z 9 listopada 2023 roku w sprawie III K 293/18, w którego sentencji Sąd
Okręgowy w Szczecinie uzupełnił opis czynów, (…) który to zapis jest przedmiotem
III KK 300/25
2
jednego z zarzutów kasacji w niniejszej sprawie (…). Jakkolwiek SSN S.S. nie brał
udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to jednak brał udział w wydaniu
orzeczenia w toku sprawy, a które zdaniem Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego
(w ramach zaskarżonego orzeczenia - II AKa 57/25) stało się prawomocne i to
oddziaływało na postępowanie Sądu. To mając na względzie SSN S.S. winien ulec
wyłączeniu od rozpoznawania niniejszej sprawy, bowiem orzekając musiałby
dokonywać ocen orzeczeń, które wprost odwoływały się do jego własnego
orzeczenia w sprawie”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia
sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora
zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą
budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Fakt, iż określony sędzia brał
uprzednio udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego przez sąd odwoławczy, nie
jest sam w sobie przeszkodą do uczestniczenia przez niego w składzie sądzącym
przy rozpatrywaniu ponownego środka odwoławczego od wyroku sądu meriti, jaki
zapadł po uchyleniu pierwszego z wydanych wyroków. Uprzedni udział w orzekaniu
kasatoryjnym nie świadczy bowiem automatycznie o braku bezstronności tego
sędziego przy rozpoznawaniu obecnego środka zaskarżenia. Jednakże
uzewnętrznienie swojego stanowiska, między innymi poprzez wydanie orzeczenia
w innej sprawie pozostającej w ścisłym i nierozerwalnym związku ze sprawą
aktualnie rozpoznawaną (w tym zwłaszcza przez sposób uzasadnienia
rozstrzygnięcia), uznawane jest za powód do powstania uzasadnionej wątpliwości
co do bezstronności sędziego w danej sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 28 kwietnia 2016 r., II KK 294/15, OSNKW 2016, z. 7, poz. 49).
Jest faktem, że sędzia S.S. – wówczas sędzia Sądu Apelacyjnego w
Szczecinie – jako sprawozdawca był członkiem składu tego Sądu i brał udział w
wydaniu wyroku z dnia 27 września 2018 r., w sprawie II AKa 57/18, którym
częściowo uchylono wyrok Sądu I instancji i sprawę przekazano do ponownego
III KK 300/25
3
rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu wyroku sędzia sprawozdawca wyraził
jednoznaczny pogląd co do kierunku procedowania przez Sąd Okręgowy w
Szczecinie w ponownym postępowaniu. Jakkolwiek sędzia S.S. nie brał udziału w
wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego zaskarżonego obecnie kasacją, to jest
oczywiste, że obie sprawy są ze sobą ściśle powiązane. W konsekwencji więc,
chociaż pośrednio, sędzia S.S. – obecnie sędzia Sądu Najwyższego, brałby udział
w kontroli kasacyjnej orzeczenia wydanego przez siebie w sądzie niższego rzędu,
co ze wszech miar nie byłoby pożądane i mogłoby budzić wątpliwości stron
postępowania co do bezstronności sędziego. Okoliczność ta w praktyce zbliżona
jest do przesłanek wyłączenia z mocy prawa w ujęciu art. 40 § 1 k.p.k.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
