III KK 3/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 marca 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie R. S.
skazanego za czyn z art. 244 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 19 marca 2026 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 809/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu
z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt II K 401/24,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od skazanego R. S. na rzecz Skarbu Państwa
koszty sądowe postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Myśliborzu wyrokiem z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt II K
401/24, oskarżonego R.S. uznał za winnego tego, że w dniu 17 maja 2024 r. na
drodze krajowej nr [...] w pobliżu miejscowości G., gmina M., prowadził pojazd
III KK 3/26
2
mechaniczny - samochód marki S. o nr rej. [...] nie stosując się do orzeczonego
wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2021 r.,
o sygn. akt II K 749/20, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, tj.
czynu z art. 244 k.k. i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której
wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby roku. Na podstawie art. 42 § 1a pkt
2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a na podstawie art. 43a § 2 k.k.
świadczenie pieniężne w wysokości 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Nadto obciążył oskarżonego
kosztami sądowymi.
Obrońca oskarżonego złożył apelację, zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił
„rażącą niewspółmierność kary poprzez nieskorzystanie z instytucji warunkowego
umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i orzeczenie o
zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, pomimo że ustawodawca w
przepisie art. 67 § 3 k.k. wprowadził możliwość nieorzekania środka karnego w
postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a zatem wymierzenie kary znacznie
wygórowanej, podczas gdy ustalone przez Sąd I instancji okoliczności, właściwości
i warunki osobiste oskarżonego, który jest osobą niekaraną, posiadającą
uprawienia do kierowania pojazdami, uzasadniały warunkowe umorzenie
postępowania i nieorzekanie o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych”.
Poza tym zarzucił obrazę art. 167 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z
zeznań policjantów dokonujących zatrzymania oskarżonego, pomimo złożonego w
tym zakresie wniosku przez obrońcę.
W oparciu o te zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego i nieorzekanie o zakazie
prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt IV
Ka 809/25, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy oraz zasądził od oskarżonego na
rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym opłatę.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca aktualnie
skazanego R.S. Orzeczenie zaskarżył w całości, wskazując, że „podstawę kasacji
stanowi rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów
III KK 3/26
3
postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 439 pkt 1 i 2
k.p.k. poprzez wydanie przez Sąd Okręgowy w Szczecinie, IV Wydział Karny, w
sprawie o sygn. akt IV Ka 809/25, wyroku z dnia 15 lipca 2025 r., mimo iż w
składzie orzekał sędzia nieuprawniony, przez co Sąd był nienależycie obsadzony,
co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a powołując się na art.
532 § 1 k.p.k. postulował wstrzymanie wykonania orzeczenia.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Myśliborzu
wniósł o oddalenie kasacji z uwagi na jej oczywistą bezzasadność.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Należało podzielić pogląd prokuratora o oczywistej bezzasadności
przedmiotowej kasacji i w konsekwencji oddalić skargę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj.
na posiedzeniu bez udziału stron. Z uwagi na ograniczenie wynikające z treści art.
523 § 2 k.p.k. kasacja na rzecz R.S. mogła zostać wniesiona jedynie z powodu
uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Zarzut
sygnalizujący zaistnienie takiego uchybienia został w kasacji postawiony,
jakkolwiek nie sposób nie odnotować, że w sposób nieprawidłowy. Twierdząc, że w
składzie Sądu odwoławczego orzekał „sędzia nieuprawiony”, autor skargi powinien
wskazać jednoznacznie, czy chodzi o uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 1
k.p.k. (w tym przepisie jest mowa o sytuacji, gdy w wydaniu orzeczenia brała udział
osoba nieuprawniona do orzekania), czy określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (ten
przepis mówi m.in. o nienależytej obsadzie sądu), a nie twierdzić, że zaistniało
naruszenie „art. 439 pkt 1 i 2 k.p.k.”. Nadto, skoro obrońca sygnalizował
wystąpienie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia, to zbędne było
twierdzenie, że miała ona istotny wpływ na jego treść, zwłaszcza że w kasacji tego
nie wykazano. Byłoby zresztą trudno wykazać, że gdyby Sąd Okręgowy był
obsadzony przez innego sędziego („uprawnionego”), to zostałby wydany wyrok o
innej treści niż ten zaskarżony.
W części motywacyjnej kasacji jej autor sprecyzował, dlaczego uważa, że w
sprawie R. S. w instancji odwoławczej orzekał „sędzia nieuprawniony”. Wskazał
mianowicie, że „skład orzekający Sądu Okręgowego w Szczecinie był nienależycie
obsadzony (w ten sposób nawiązał już tylko do art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – uw. SN),
III KK 3/26
4
albowiem nie spełniał standardów niezawisłości i bezstronności ze względu na
zasiadanie w nim sędziego, który pomimo wyrażanych powszechnie wątpliwości co
do spełniania przez Krajową Radę Sądownictwa – w składzie określonym ustawą z
2017 r. – konstytucyjnych i konwencyjnych standardów niezależności, podjął
decyzję o ubieganiu się o powołanie do pełnienia urzędu sędziego w Sądzie
Okręgowym w Szczecinie (uchwała NEOKRS Nr [...] z dnia [...] 2020 r.)”. W tym
względzie przytoczył pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,
BSA I - 4110 - 1/20, w którym wskazano, że „nienależyta obsada sądu w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu
bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo
wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,
do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności”. Autor kasacji przytoczył również kilka orzeczeń
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej, które odnosiły się do Krajowej Rady Sądownictwa powołanej po 2017
r. jednak pominął, że orzeczenia te były wydane na kanwie udziału w wymiarze
sprawiedliwości sędziów Sądu Najwyższego powołanych do pełnienia urzędu na
wniosek wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Natomiast
odwołując się do uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego najwyraźniej nie dostrzegł,
że nie wyrażono w niej poglądu, iż udział w składzie sądu powszechnego sędziego
powołanego do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej po 2017 r. zawsze skutkuje nienależytą obsadą sądu. Z uchwały tej
wynika, że aby stwierdzić to uchybienie, należy wykazać konkretne, dotyczące
danego sędziego inne jeszcze okoliczności występujące oprócz wady zasadniczej,
jakim jest udział w procesie nominacyjnym organu niebędącego organem
tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje
III KK 3/26
5
Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1, co stwierdził skład siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego w pkt 1 uchwały z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.
Natomiast w pkt 2 tej uchwały już wyraźnie zaznaczono, że „brak podstaw do
przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w
następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego,
którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Prawidłowość takiego podejścia
do przedmiotowego zagadnienia potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii
Europejskiej w wyroku z dnia 24 marca 2026 r., C-521/21.
Przyjmuje się, że do uznania, iż udział w składzie sądu powszechnego
sędziego powołanego do pełnienia urzędu na wniosek wadliwie ukształtowanej
Krajowej Rady Sądownictwa skutkuje nienależytą obsadą sądu, może prowadzić np.
nienaturalnie szybki awans sędziego do sądu wyższego rzędu, czy awans pomimo
miernych wyników pracy orzeczniczej, zwłaszcza gdy inna osoba uczestnicząca w
konkursie nie uzyskała poparcia KRS, chociaż wyniki jej pracy były niewątpliwie
lepsze. Istnieją przy tym powody by uznać, że wpływ na ów wątpliwy awans miało
jawne zaangażowanie sędziego w wspieranie destruktywnych dla wymiaru
sprawiedliwości zmian wprowadzanych po 2015 r., a taka postawa sędziego była
też nagradzana powierzaniem mu przez Ministra Sprawiedliwości znaczących
funkcji. Tymczasem autor przedmiotowej kasacji nie podjął nawet próby wykazania,
że tego rodzaju okoliczności wystąpiły w przypadku nominacji do Sądu
Okręgowego w Szczecinie sędzi X. Y., która orzekała w sprawie R.S. Uzasadnienie
wymienionej w kasacji uchwały Krajowej Rady Sądownictwa zawiera istotne
informacje o drodze zawodowej kandydującej osoby. Z informacji tych
jednoznacznie wynika, że powołanie sędzi X. Y. do sądu wyższego rzędu nie
nastąpiło z powodów pozamerytorycznych, natomiast może być traktowane jako
normalny postęp na drodze zawodowej. Nastąpiło po wielu latach orzekania na
szczeblu bezpośrednio niższym, tj. w sądach rejonowych – począwszy od 2001 r.,
kiedy została mianowana asesorem sądowym. Sędzia X. Y. na przestrzeni wielu lat
(2006-2016, następnie od 2019 r.) orzekała jako sędzia delegowana w Sądzie
III KK 3/26
6
Okręgowym w Szczecinie i w odniesieniu do swojej kandydatury na stanowisko
sędziego tego Sądu uzyskała bardzo dobrą opinię sędziego wizytatora oraz
jednogłośne poparcie Kolegium Sądu Apelacyjnego w Szczecinie.
Celowe będzie również zauważyć, że zarzut kasacji sprawia wrażenie
instrumentalnego w sytuacji, gdy w toku postępowania odwoławczego strona nie
zgłaszała zastrzeżeń co do znanego jej składu sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 1
postanowienia, przy czym rozpoznanie kasacji krótko po jej wpłynięciu czyniło
zbędnym rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt 2 znajduje oparcie w art. 636 § 1 i art.
637a k.p.k.
[WB]
[r.g.]
