III KK 286/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 lutego 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 lutego 2026 r.
w sprawie A. K.
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego
od udziału w sprawie III KK 286/23 Sądu Najwyższego,
na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego
Witkowskiego od udziału w sprawie III KK 286/23.
Ryszarda
UZASADNIENIE
W dniu 2 czerwca 2023 r. w Sądzie Najwyższym zarejestrowana została pod
sygnaturą III KK 286/23 kasacja obrońcy skazanego A. K. , w której podniesiono m.
in. zarzut zaistnienia w postępowaniu przed sądem odwoławczym bezwzględnej
przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na to, że w składzie Sądu
Okręgowego w Krakowie zasiadał sędzia, który został powołany na swój urząd w
wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
III KK 286/23
2
niektórych innych ustaw. Do rozpoznania sprawy wyznaczony został m.in. sędzia
Sądu Najwyższego Ryszard Witkowski. Pismem z dnia 29 stycznia 2026 r. obrońca
skazanego wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie wskazanego sędziego,
ponieważ uzyskał on nominację w tym samym wadliwym trybie, co sędziego
orzekający w postępowaniu odwoławczym. Obrońca w obszernych wywodach
odwołał się przy tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz trybunałów
międzynarodowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego zasługiwał na uwzględnienie ze wskazaniem,
że podstawą prawną wyłączenia sędziego Ryszarda Witkowskiego jest przepis art.
40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Jest bezsporne, że sędzia Ryszard Witkowski objął urząd sędziego Sądu
Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej
w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc organu, który nie
stanowi Krajowej Rady Sądownictwa w rozumieniu Konstytucji RP (zob. m. in.
uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-
4110-1/20, którą związane są wszystkie składy Sądu Najwyższego i uchwała
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Pociąga to za sobą stwierdzenie, że sąd z udziałem sędziego Ryszarda
Witkowskiego jest nienależycie obsadzony, zatem orzeczenia wydane w tym
składzie dotknięte są bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Równie istotne jest także to, że w opisanym układzie procesowym udział sędziego
Ryszarda Witkowskiego w składzie sądu rozpoznającego kasację, w której
podniesiono zarzuty nienależytej obsady Sądu odwoławczego ze względu na wady
w postępowaniu nominacyjnym orzekającego w sprawie sędziego, równałby się
orzekaniu we własnej sprawie, ponieważ ze względu na treść zarzutów dotyczy ona
wymienionego sędziego bezpośrednio. Analogicznej kwestii poświęcono obszerne
wywody w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2025 r., IV KK
479/24 (KRI 1277). Odwołując się do tych rozważań i przenosząc je na grunt
III KK 286/23
3
niniejszej sprawy należy stwierdzić, że rozpoznający sprawę sędzia, który objął
urząd w wyniku rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2107 r. nie mógłby
uwzględnić argumentacji obrońcy, bowiem w ten sposób zakwestionowaliby własne
„uprawnienie” do bezstronnego orzekania, zaś w wypadku podzielenia
podnoszonych argumentów naraziłby się na zarzut orzekania we własnej sprawie.
W opisanym stanie rzeczy wyłączenie z urzędu, co przewiduje treść art. 42 § 1
k.p.k., sędziego SN Ryszarda Witkowskiego, w perspektywie zapewnienia stronom
bezstronnego i niezawisłego sądu, uznać należy za konieczne (zob. także
postanowienia Sądu Najwyższego m.in. w sprawach: I KK 356/22, IV KO 145/24, V
KO 76/24, V KZ 2/25, II KK 9/25, III KO 182/24, II KO 8/25, II KK 362/24 i II KB
27/23).
Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
