III KK 214/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
Dnia 21 maja 2026 r.
w sprawie M.S.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 21 maja 2026 r.
z urzędu
kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt III Ka 122/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt II K 1042/22,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. kasację obrońcy skazanego pozostawić bez rozpoznania;
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2024 r., sygn.
akt II K 1042/22 M.S. został uznany za winnego popełnienia występku z art. 286 § 1
k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za który
wymierzono mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając, iż
III KK 214/26
2
jedna stawka dzienna grzywny wynosi 30 zł. Na podstawie art. 46 § 1 k.k.
zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem
przez uiszczenie kwoty 15 860 zł na rzecz pokrzywdzonej. Nadto orzeczono o
dowodach rzeczowych i kosztach postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w całości przez obrońcę
oskarżonego oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt III Ka 122/25 Sąd Okręgowy w
Rzeszowie zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że określił, iż podstawę
skazania i wymiaru kary stanowią przepisy kodeksu karnego w brzmieniu
obowiązującym od 1 lipca 2015 r., w pozostałej części utrzymując wyrok w mocy.
Kasację w tej sprawie wywiódł obrońca skazanego, który zaskarżając wyrok
sądu odwoławczego w całości podniósł zarzuty:
„rażącą obrazę przepisów prawa procesowego mogącą mieć istotny wpływ na treść
zapadłego wyroku, a w szczególności:
a) art. 442 § 3 k.p.k. - poprzez jego całkowite niezastosowanie, polegające na
zignorowaniu przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie wiążących zapatrywań prawnych
oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku
Sądu Okręgowego w Rzeszowie, którym uchylono poprzedni uniewinniający wyrok
Sądu Rejonowego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania oraz
zaakceptowaniu powyższego uchybienia przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie w
postępowaniu apelacyjnym, bez przeprowadzenia rzeczywistej kontroli, czy Sąd I
instancji zastosował się do ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 442 §
3 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło do ponownego wydania rozstrzygnięcia
sprzecznego z wiążącymi ocenami prawnymi sądu odwoławczego, a tym samym
do naruszenia zasady dwuinstancyjności i rzetelności postępowania
odwoławczego;
b) art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. - poprzez
przeprowadzenie przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie nierzetelnej i niepełnej kontroli
instancyjnej, polegającej na:
-
pominięciu znacznej części materiału dowodowego ujawnionego w sprawie,
w szczególności dowodów i okoliczności przemawiających na korzyść M.S.,
III KK 214/26
3
-
ograniczeniu kontroli odwoławczej do aprobaty ustaleń i ocen Sądu I
instancji, bez samodzielnego, wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału
dowodowego,
-
braku odniesienia się do kluczowych zarzutów apelacyjnych dotyczących
charakteru relacji stron, rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz alternatywnej
kwalifikacji prawnej czynu, co w rezultacie doprowadziło do utrzymania w mocy
rozstrzygnięcia wadliwego, mimo że nawet przy przyjęciu odpowiedzialności karnej
skazanego jego zachowanie mogło wypełniać co najwyżej znamiona czynu z art.
284 § 1 k.k., którego karalność-w realiach niniejszej sprawy - uległa przedawnieniu,
co winno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6
k.p.k.”
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o „uchylenie w całości wyroku Sądu
Okręgowego w Rzeszowie z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt III Ka 122/25 i
umorzenie postępowania wobec zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej,
bądź o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Rzeszowie w aspekcie obrazy 433 § 2 k.p.k., 457 § 3 k.p.k. w zw. z
art. 410 k.p.k.”
W odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego, prokurator Prokuratury
Rejonowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego jako niedopuszczalną z mocy ustawy należało
pozostawić bez rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść
jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo na karę pozbawienia
wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w sytuacji skazania na
inną karę, dla dopuszczalności kasacji wniesionej przez stronę konieczne jest
podniesienie zarzutu opartego na jednej z okoliczności wymienionych w art. 439 § 1
k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). W tym postępowaniu wobec M. S. co prawda
zapadł wyrok skazujący, jednak wymierzono mu wyłącznie karę grzywny.
Respektując więc wskazane powyżej ograniczenia obrońca mógł wnieść kasację
tylko w sytuacji dostrzeżenia zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. Takiego
charakteru nie ma jednak żaden z zarzutów podniesionych w kasacji. Jak wynika z
III KK 214/26
4
treści opisanych przez obrońcę uchybień, wskazywany w pkt 2 b przepis art. 17 § 1
pkt 6 k.p.k. miałby znaleźć zastosowanie w sytuacji, w której skazanemu by
przypisano występek z art. 284 § 1 k.k., a nie jak to miało miejsce w tej sprawie z
art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. W rzeczywistości zatem obrońca zarzuca
sądowi odwoławczemu wadliwość ustaleń faktycznych, które, gdyby w jego ocenie
zostały poczynione prawidłowo, prowadziłyby do uznania, że zarzucane
skazanemu zachowanie wyczerpywało znamiona co najwyżej art. 284 § 1 k.k.,
którego karalność uległa przedawnieniu.
Skoro zatem charakter zarzutów podniesionych w kasacji, tak w warstwie formalnej
jak i merytorycznej, nie wskazywał na zaistnienie któregokolwiek z uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., należało odmówić jej przyjęcia. Wadliwe
nadanie biegu tak sformułowanej kasacji, powoduje, że obecnie, należało orzec o
pozostawieniu jej bez rozpoznania wobec jej niedopuszczalności.
Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego,
skoro przyczyną ich powstania była błędna decyzja o przyjęciu kasacji i nadaniu jej
dalszego biegu.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
