III KK 191/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 14 maja 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 maja 2025 r.
w sprawie z wniosku E. G.
o zadośćuczynienie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II AKa 163/24,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt III Ko 163/24,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania
kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
E. G. został tymczasowo aresztowany postanowieniem Sądu Rejonowego
Szczecin Centrum w Szczecinie z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt V Kp 88/13, w
okresie od 17 marca do 4 kwietnia 2013 r. (łącznie przez 19 dni) do sprawy Sądu
Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, sygn. akt V K 165/17, a następnie
III KK 191/25
2
prawomocnie uniewinniony od zarzutu udzielania i obietnicy udzielania korzyści
majątkowych pracownikom Urzędu Kontroli Skarbowej w S. w zamian za korzystne
dla należących do niego spółek działania i decyzje podatkowe.
W dniu 8 marca 2024 r. pełnomocnik E. G. wystąpił w jego imieniu z
wnioskiem o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe
aresztowanie, wnosząc o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego
kwoty 500 tys. zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem
zadośćuczynienia za krzywdę poniesioną przez niego w związku z niewątpliwie
niesłusznym tymczasowym aresztowaniem w okresie od 17 marca do 4 kwietnia
2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt
III Ko 163/24, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz E. G. kwotę 300 tys. zł tytułem
zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie
od 17 marca do 4 kwietnia 2013 r. do sprawy Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum
w Szczecinie, sygn. akt V K 165/17, w pozostałej części oddalając wniosek.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji prokuratora,
zaskarżającej powyższy wyrok na niekorzyść wnioskodawcy E. G. , wyrokiem z
dnia 3 października 2024 r., sygn. akt II AKa 163/24, zmienił wyrok Sądu I instancji
w ten sposób, że obniżył kwotę zasądzonego na rzecz wnioskodawcy
zadośćuczynienia do kwoty 80 tys. zł.
Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację od wyroku Sądu II instancji,
zaskarżając go w części obniżającej zasądzone zadośćuczynienia – tj. ponad
kwotę 80.000 zł, zarzucając:
„1. rażące naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 445 §
1 i 2 k.c. i art. 444 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że
zasadniczym czynnikiem przy ustaleniu wysokości zadośćuczynienia jest
przeciętna stopa życiowa społeczeństwa, podczas gdy kwestie realiów społeczno-
gospodarczych kraju są kwestią poboczną, a nie zasadniczą, a nadto nie
uzasadniają przyznania zadośćuczynienia nieodpowiadającego rozmiarowi,
czasowi trwania cierpień fizycznych i psychicznych rozmiarowi krzywdy,
pogorszenia widoków na przyszłość, utraty dobrego imienia i nierealizującego
funkcji kompensacyjnej;
III KK 191/25
3
2. rażące naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest art.
552a § 1 k.p.k. w zw. z art. 445 § 1 i 2 k.c. i art. 444 § 1 k.c. poprzez przyjęcie przez
Sąd II instancji, że zmniejszona przez Sąd II instancji kwota 80.000 zł
zadośćuczynienia jest kwotą odpowiednią w rozumieniu powołanych przepisów,
podczas gdy kwota ta jest rażąco zaniżona i niewspółmierna do krzywdy doznanej
przez E. G. .”
Podnosząc powyższe, pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w części – ponad kwotę 80.000 zł i przekazanie sprawy
Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację pełnomocnika wnioskodawcy, Prokurator
Okręgowy w Szczecinie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, toteż zasługuje na oddalenie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W obu zarzutach pełnomocnik wnioskodawcy, choć powołując się na różne
podstawy prawne, usiłował wykazać, że kwota zadośćuczynienia przyznanego
E.P.G. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, zmieniającego wyrok Sądu
Okręgowego w Szczecinie, jest nieadekwatna do doznanej przez niego
dolegliwości w związku z oczywiście niesłusznym tymczasowym aresztowaniem do
sprawy Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, sygn. akt V K 165/17.
Argumentacja wywodu skarżącego nie zasługuje jednak na uwzględnienie.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, zarzut
niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skutecznie podnoszony
w kasacji, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, jedynie wtedy, gdy
zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania
zadośćuczynienia. O rażącym naruszeniu zasad ustalania adekwatnego do
rozmiaru krzywdy zadośćuczynienia mogłoby świadczyć przyznanie
zadośćuczynienia wręcz symbolicznego zamiast stanowiącego rekompensatę
doznanej krzywdy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2005 r., II
KK 54/05). Wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę należy do sfery
swobodnego uznania sędziowskiego, a zarzut wadliwego określenia wysokości
zadośćuczynienia może być uwzględniony wyłącznie w sytuacjach, w których
III KK 191/25
4
przyznane zadośćuczynienie w sposób oczywisty i rażący nie odpowiada
relewantnym okolicznościom, występującym w danej sprawie, jest niewspółmierne
do stopnia i długotrwałości cierpień doznanych przez wnioskującego o
zadośćuczynienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2012
r., III KK 275/12). Zadośćuczynienie przyznane E.P.G. takich cech nie nosi.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, zmieniając w sposób niekorzystny dla
wnioskodawcy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, przyznający mu
zadośćuczynienie w wysokości 300 tys. zł, wziął pod uwagę takie okoliczności jak:
krzywda wynikająca z samego faktu bezprawnego pozbawienia wolności, okres
pozbawienia wolności, wpływ aresztowania na społeczny wizerunek E. G. i jego
reputację jako przedsiębiorcy oraz cierpienie osób najbliższych dla wnioskodawcy
(por. str. 5 uzasadnienia wyroku Sądu II instancji). Nie znajduje zatem
potwierdzenia w treści uzasadnienia wyroku Sądu ad quem pierwszy zarzut
kasacyjny, w którym pełnomocnik zarzucił Sądowi błędne przyjęcie, że
zasadniczym czynnikiem kształtującym wysokość kwoty zadośćuczynienia jest
przeciętna stopa życiowa społeczeństwa z pominięciem wyżej wymienionych
czynników o charakterze społeczno-gospodarczym. Nie biorąc pod uwagę innych
kryteriów niż sam czas oczywiście niesłusznego tymczasowego aresztowania i
wynikające z tego dla aresztowanego konsekwencje ekonomiczne, Sąd Apelacyjny
uwzględniłby wniosek złożony w apelacji prokuratora, by kwotę zadośćuczynienia
obniżyć do wysokości 20 tys. zł. – na co sam wskazuje na łamach uzasadnienia (s.
5) – tymczasem przyznał wnioskodawcy kwotę czterokrotnie wyższą, właśnie
biorąc pod uwagę przede wszystkim wymiar krzywdy wynikający z
rozpoznawalności E. G. i prowadzonej przez niego działalności.
Z faktu, że wnioskodawca nie jest w pełni usatysfakcjonowany rozmiarem
zasądzonego na jego rzecz zadośćuczynienia, którego nie sposób nazwać
symbolicznym i nieadekwatnym w okolicznościach niniejszej sprawy, nie wynika
zasadność zgłoszonego w kasacji wniosku o uchylenie wyroku Sądu
odwoławczego, skoro wyrok ten nie zapadł z naruszeniem przepisów, a tym
bardziej o charakterze rażącym. Kasację pełnomocnika wnioskodawcy należało w
tej sytuacji oddalić jako bezzasadną w stopniu oczywistym, o kosztach
postępowania kasacyjnego orzekając w myśl art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
III KK 191/25
5
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
