POSTANOWIENIE

20 grudnia 2023 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dariusz Zawistowski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 grudnia 2023 r. w Warszawie
‎zażalenia H.F.
‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎z 22 listopada 2022 r., I AGa 460/21,
‎w sprawie z powództwa Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W.
‎przeciwko H.F.
‎o zapłatę,

uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia orzeczenie
‎o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia
‎w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

[ał]

sp

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego H.F. od wyroku tego Sądu z dnia 17 maja 2022 r. Stwierdził, że pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez wskazanie adresu powoda zarządzeniem z dnia 23 września 2022 r. Zarządzenie to uznano za doręczone w dniu 7 października 2022 r. Brak skargi kasacyjnej nie został usunięty w zakreślonym przez Sąd terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że z tego względu skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398⁶ § 2 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 22 listopada 2022 r. pozwany zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 130 § 1 i art. 126 § 2 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 398⁶ i art. 398⁴ § 2 k.p.c., art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 126¹ § 1 k.p.c. i art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna będąca pismem inicjującym postępowanie kasacyjne powinna spełniać wymogi przewidziane dla pism procesowych w art. 126 k.p.c. Nie można jednak pomijać, że w postępowaniu kasacyjnym art. 126 § 2 k.p.c. przewidujący wymogi dla pierwszego pisma w sprawie stosuje się odpowiednio (art. 398²¹ w zw. z art. 391 § 2 k.p.c.), co oznacza, że z punktu widzenia celu tej regulacji podlegają uwzględnieniu także czynności procesowe stron i czynności sądu podejmowane w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji, związane w szczególności z wymogami formalnymi dotyczącymi pozwu i apelacji.

W skardze kasacyjnej pozwanego wskazano, że adres powoda znajduje się w aktach sprawy o sygn. I Aga 460/21, tj. aktach sprawy, w której wydano wyrok oddalający apelację pozwanego, zaskarżony skargą kasacyjną. Pozwany w apelacji oraz piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2022 r. podał adres powoda wskazywany już wcześniej w toku postępowania w sprawie. W odpowiedzi na apelację powód wskazał swój adres w formie „adres siedziby w aktach sprawy”, co nie wzbudziło zastrzeżeń Sądu drugiej instancji. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że adres powoda na etapie wniesienia skargi kasacyjnej był niewątpliwie znany Sądowi drugiej instancji, co umożliwiało dokonywanie doręczeń powodowi. Zawartego w skardze kasacyjnej stwierdzenia „adres w aktach sprawy” nie można zatem interpretować inaczej, niż stwierdzenia, że adres powoda wskazany w postępowaniu apelacyjnym jest nadal aktualny. Takiej sytuacji nie można traktować na równi z zupełnym brakiem oznaczenia adresu powoda. Należało to uwzględnić przy ocenie istnienia podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, także w kontekście zasady proporcjonalności, nakazującej zachowanie odpowiedniej relacji pomiędzy wagą stwierdzonego przez sąd uchybienia, a zastosowanym przez sąd rygorem będącym skutkiem tego uchybienia.

Nawet w przypadku podejścia zrównującego całkowicie rozumienie wymogu oznaczenia adresu strony w takich pismach procesowych jak pozew i skarga kasacyjna, należy uwzględnić, że ocena związana z wniesieniem określonego pisma, do którego ma zastosowanie art. 126 k.p.c., powinna być dokonywana zawsze w sposób zindywidualizowany, z uwzględnieniem, iż forma tych pism, odnosząca się do ich treści i sposobu zredagowania, jest w dużym stopniu wynikiem decyzji strony postępowania składającej takie pismo. Dotyczy to np. składania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W praktyce wnioski w tym zakresie są zamieszczane wprost w pozwie, apelacji lub innym środku zaskarżenia, bądź też w odrębnym, załączonym do nich wniosku. W takim przypadku wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest integralnie związany ze środkiem zaskarżenia i badanie przez sąd, czy środek zaskarżenia spełnia wymogi formalne, nie może pomijać załączonego do niego wniosku. W rozpoznawanej sprawie wraz ze skargą kasacyjną został złożony odrębnie uzasadniony wniosek zawierający wskazanie podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych, w którego treści wskazano adres powoda. Należało zatem przyjąć, że skarga kasacyjna w istocie nie zawiera braku w postaci niewskazania adresu powoda.

Z tych względów zażalenie było uzasadnione i zaskarżone nim postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 394¹ § 3 w zw. z art. 398¹⁵ § 1 k.p.c.

sp