III CZ 4/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
26 marca 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2026 r. w Warszawie
zażalenia G.S. i Ż.U.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 29 października 2025 r., VIII WSC 10/25,
w sprawie z powództwa B. spółki akcyjnej w W.
przeciwko G.S. i Ż.U.
o zapłatę,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 15 września 2025 r. przewodniczący w Sądzie Apelacyjnym
w Warszawie wezwał pełnomocnika pozwanych G.S. i Ż.U. do usunięcia braku
fiskalnego skargi kasacyjnej przez uiszczenie brakującej części opłaty sądowej w
wysokości 23.768 zł w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi
kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących 17 września 2025 r.,
po czym wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, a zarządzenie nie zostało
wykonane.
Postanowieniem z 29 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
odrzucił skargę kasacyjną pozwanych G.S. i Ż.U. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z 9 czerwca 2025 r. w sprawie z powództwa B. S.A. z siedzibą w W.
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że nieopłacona skarga kasacyjna złożona przez
adwokata lub radcę prawnego podlega odrzuceniu w razie niewykonania
III CZ 4/26
2
zarządzenia wzywającego do opłacenia skargi (art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 130
§ 1 k.p.c.). Zdaniem Sądu Apelacyjnego, w sprawie nie ma zastosowania art. 13a
u.k.s.c., zgodnie z którym w sprawach o roszczenia wynikające z czynności
bankowych od strony będącej konsumentem lub osobą fizyczną prowadzącą
gospodarstwo rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu
zaskarżenia wynoszącej ponad 20.000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie
1.000 złotych. Status strony czynności jako konsumenta podlega bowiem ocenie
w relacji do konkretnej czynności prawnej, a o przypisaniu go kontrahentowi
przedsiębiorcy decyduje cel, w jakim dokonuje on czynności z przedsiębiorą.
Pozwani wnieśli zażalenie, w którym zaskarżyli postanowienie Sądu
Apelacyjnego w całości. Zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13a
u.k.s.c. w zw. z art. 221 k.c. poprzez błędne uznanie, że skarga kasacyjna podlega
odrzuceniu z uwagi na brak uiszczenia opłaty sądowej w prawidłowej wysokości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu
niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą
wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której
braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.
W okolicznościach sprawy pozwani wnieśli skargę kasacyjną, w której
oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 583 467 zł i uiścili opłatę od
skargi w kwocie 900 zł, do której doliczyli kwotę 100 zł uiszczoną tytułem opłaty od
wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Postanowieniem z 15 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
dokonał sprawdzenia z urzędu wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze
kasacyjnej pozwanych i określił tę wartość na kwotę 495 347 zł (k. 381). Następnie
zarządzeniem z 15 września 2025 r. przewodniczący w Sądzie Apelacyjnym
w Warszawie wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braku fiskalnego
skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie brakującej części opłaty sądowej w wysokości
23.768 zł w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 17 września 2025 r., po
III CZ 4/26
3
czym wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. W ocenie pozwanych, podstawę
do obliczenia należnej opłaty sądowej od skargi kasacyjnej stanowił art. 13a
u.k.s.c., zgodnie z którym w sprawach o roszczenia wynikające z czynności
bankowych od strony będącej konsumentem lub osobą fizyczną prowadzącą
gospodarstwo rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu
zaskarżenia wynoszącej ponad 20.000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie
1.000 złotych.
Odnosząc się do tej kwestii, należy przypomnieć, że dla oceny, czy dana
osoba fizyczna jest w konkretnym przypadku konsumentem w rozumieniu art. 221
k.c. nie ma znaczenia subiektywne przekonanie tej osoby, że nie dokonywała ona
z przedsiębiorcą określonych czynności prawnych w ramach działalności
gospodarczej, lecz obiektywne okoliczności mogące posłużyć do oceny tej kwestii
(postanowienie SN z 20 sierpnia 2025 r., I CSK 537/25). W przypadku czynności
prawnych służących celom mieszanym, należy brać pod uwagę cel dominujący,
a w przypadku umów kredytowych istotne znaczenie ma przeznaczenie
udostępnionego kapitału. Właściwe dla tej oceny są kryteria rodzaju czynności
prawnej i jej przedmiotu, typowego charakteru czynności ze względu na
prowadzoną działalność gospodarczą, przeznaczenia nabywanego towaru lub
usługi dla celu bezpośrednio lub pośrednio związanego z działalnością
gospodarczą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2024 r.,
II CSKP 1605/22).
Zgodnie z punktem 12 lit a) umowy kredytu z 22 maja 2006 r. (k. 11-11v),
kredyt został uruchomiony na rachunek firmy S. sp.j. na spłatę kredytu udzielonego
tej firmie w ramach umowy o kredyt nieodnawialny z 25 marca 1999 r. W sprawie
dodatkowo ustalono, że kredyt częściowo posłużył do wykończenia domu o
powierzchni 500 m2, w którym aktualnie prowadzona jest działalność gospodarcza
przez pozwanego (k. 328-329).
W świetle przedstawionych wyżej ustaleń nie ma podstaw, by zastosować
wobec pozwanych szczególną regulację przewidzianą w art. 13a u.k.s.c. i ustalić
należną opłatę na poziomie 1.000 zł, a to oznacza, że Sąd Apelacyjny prawidłowo
III CZ 4/26
4
przyjął, że brak fiskalny skargi nie został usunięty, mimo stosownego wezwania
(k. 388, notatka - k. 391). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 13 ust. 2 u.k.s.c.
opłata od skargi kasacyjnej, którą należało uiścić w sprawie wynosi 5% wartości
przedmiotu zaskarżenia. Jak wynika zaś z ugruntowanego stanowiska judykatury,
pismem, które „nie zostało należycie opłacone”, jest zarówno pismo, od którego
w ogóle nie została uiszczona opłata lub opłatę uiszczono po upływie terminu, jak
i pismo, od którego wniesiono opłatę w niepełnej wysokości (uchwała Sądu
Najwyższego z 22 listopada 2006 r., III CZP 83/06, OSNC 2007, nr 7-8, poz. 106;
postanowienia Sądu Najwyższego z 15 listopada 2006 r., I PZ 21/06, z 15 listopada
2006 r., V CZ 79/06, z 18 marca 2008 r., II PZ 1/08, OSNP 2009, nr 11-12, poz.
147).
Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.).
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[a.ł]
