I CSK 537/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
20 sierpnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Bank spółki akcyjnej w W.
przeciwko A. S. i S. S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej A. S. i S. S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 28 sierpnia 2024 r., V ACa 892/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda 5 400 (pięć tysięcy
czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia pozwanym do dnia zapłaty
UZASADNIENIE
Pozwane A. S. i S. S. wniosły skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z 28 sierpnia 2024 r., wydanego w sprawie z
powództwa Banku S.A. z siedzibą w W. o zapłatę.
Pozwane uzasadniły wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
występowaniem w sprawie następującego zagadnienia prawnego: Czy w sytuacji
gdy przedsiębiorca, pomimo dysponowania pełnym zakresem informacji nt. celu
udzielanego finansowania, proponuje kredytobiorcy zawarcie umowy w oparciu o
I CSK 537/25
2
wzorzec umowny właściwy dla kredytów udzielanych konsumentom, może
następnie podważać przysługiwanie kredytobiorcy statusu konsumenta? Podnoszą
również, ze skarga jest oczywiście zasadna, ponieważ sąd utrzymał w mocy
kwestionowaną umowę kredytu pomimo jej sprzeczności z naturą stosunku
zobowiązaniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, iż zagadnienie prawne musi
opisywać problem nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie, a którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie powinno
odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści konkretnego, wyraxnie
wskazanego przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, nie może mieć
charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi
odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy
faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawiony problem powinien być
bowiem zagadnieniem wyłącznie prawnym, nie zaś faktycznym (zob. np.
postanowienia SN z 29 maja 2024 r., I CSK 1972/23; z 28 maja 2024 r., I CSK
3902/23; z 22 maja 2024 r., I CSK 3877/23; z 21 marca 2024 r., I CSK 1797/23; z
13 marca 2024 r., I CSK 3806/23; z 25 stycznia 2024 r., I CSK 110/23; z 11
stycznia 2024 r., I CSK 3937/23).
Natomiast przesłankę oczywistej zasadności można wykazać, wskazując
jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie
należy więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na
innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia
SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31
maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021
r., IV CSK 412/20).
Skarżące nie sprostały tym wymaganiom. Zaproponowane zagadnienie
prawne nie budzi wątpliwości w doktrynie, ani w orzecznictwie, w którym wskazuje
się, że dla oceny, czy dana osoba fizyczna jest w konkretnym przypadku
konsumentem w rozumieniu art. 221 k.c., czy też nie można jej nadać takiego
statusu ze względu na związek podejmowanej czynności prawnej z działalnością
I CSK 537/25
3
gospodarczą lub zawodową tej osoby, nie ma znaczenia subiektywne przekonanie
tej osoby, że nie dokonywała ona z przedsiębiorcą określonych czynności
prawnych w ramach działalności gospodarczej, lecz okoliczności mogące posłużyć
obiektywnej ocenie charakteru tej działalności (zob. np. wyroki SN z 4 marca 2025
r., II NSNc 243/24; z 19 lutego 2025 r., II NSNc 116/24; z 10 stycznia 2025 r., II
CSKP 1262/24).
W orzecznictwie europejskim podkreśla się natomiast, że w przypadku
czynności prawnych służących celom mieszanym, należy brać pod uwagę cel
dominujący, w przypadku umów kredytowych istotne znaczenie ma przeznaczenie
udostępnionego kapitału (zob. np. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej z 3 lipca 1997 r., C-269/95; z 20 stycznia 2005 r., C-464/01; z 25
stycznia 2018 r., C-498/16; z 3 września 2015 r., C-110/14).
Z ustalonego przed sądami meriti stanu faktycznego niniejszej sprawy
wynika jednoznacznie, że zakup całej kamienicy wraz z mieszkaniami
zajmowanymi przez lokatorów jeszcze przed zawarciem kwestionowanej umowy
kredytu miał służyć celom mieszanym – nie tylko spełnianiu potrzeb
mieszkaniowych rodziny pozwanych, lecz również uzyskiwaniu dochodu z najmu
pozostałych lokali. Natomiast zważywszy że proporcja między jednym a drugim
celem wskazuje na dominację komercyjnej funkcji nabytej nieruchomości, sądy
powszechne zgodnie z zasadami oceny dowodów oraz orzecznictwem sądów
polskich i TSUE przyjęły, że pozwane nie występowały w charakterze
konsumentek. Sąd Najwyższy natomiast związany jest ustaleniami stanu
faktycznego poczynionymi przez sądy meriti, co wynika z art. 39813 § 2 k.p.c.
Również argumenty dotyczące oczywistej zasadności skargi okazały się
bezskuteczne. Powołując się na wyrwane z kontekstu zdanie z uzasadnienia
uchwały SN z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22 skarżące nie dostrzegły, że uwagi
dotyczące sprzeczności z naturą stosunku zobowiązaniowego dotyczyły w owej
sprawie sytuacji, w której umowa kredytu zawarta z konsumentem nie nadaje się do
dalszego wykonywania po usunięciu z niej klauzul uznanych za niedozwolone. W
niniejszej sprawie zaś w ogóle nie doszło do usunięcia z treści umowy jakichkolwiek
I CSK 537/25
4
postanowień, ponieważ sankcja z art. 3851 § 1 in principio k.c. nie znajduje
zastosowania do umów o innym charakterze niż konsumencki.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął na podstawie art. 98 i k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
[SOP]
Mariusz Załucki
