III CZ 103/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
30 czerwca 2025 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 czerwca 2025 r. w Warszawie
zażalenia Z. W. i J. W.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie
z 25 lutego 2025 r., II Ca 435/22 (WSC 38/24),
w sprawie z wniosku Z. W. i J. W.
z udziałem B. M., A. M., Skarbu Państwa - Starosty L., Powiatu L., I. T. i K. M.
o stwierdzenie zasiedzenia
uchyla zaskarżone postanowienie.
(a.z.)
UZASADNIENIE
Wnioskodawcy J. W. i Z. W. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia
Sądu Okręgowego w Lublinie z 29 sierpnia 2024 r.
Zarządzeniem z 9 grudnia 2024 r. pełnomocnik wnioskodawców został
wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, m.in. przez uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w terminie tygodniowym
od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
W piśmie z 23 grudnia 2024 r., złożonym w wyznaczonym terminie,
pełnomocnik wnioskodawców przytoczył argumenty, które miały uzasadniać
potrzebę rozpoznania skargi (pkt 5).
III CZ 103/25
2
Postanowieniem z 25 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Lublinie odrzucił
skargę kasacyjną wnioskodawców.
W uzasadnieniu stwierdził, że wezwany pełnomocnik nie wykonał
we właściwy sposób przedmiotowego zarządzenia w części dotyczącej
przytoczenia uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Okręgowy przyjął, że zamieszczone w badanej skardze stwierdzenie, że
skarga kasacyjna jest uzasadniona, leży poza zakresem podstaw przewidzianych
w art. 3989 § 1 k.p.c. Uzasadnieniem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
może być bowiem co najwyżej powołanie się na to, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie wystarczy przy tym
powołanie się na oczywistą zasadność skargi, ale konieczne jest wskazanie
w uzasadnieniu skargi w czym ta oczywistość się przejawia. W konsekwencji Sąd
Okręgowy stwierdził, że pełnomocnik wnioskodawców nie powołał się na podstawę
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ani też nie przedstawił uzasadnienia, które
nawiązywałoby do takiej podstawy.
Sąd Okręgowy uznał ponadto, że ustawowej podstawy uzasadniającej
przyjęcie skargi kasacyjne do rozpoznania nie stanowią również argumenty
przytoczone w punkcie 5 pisma pełnomocnika z 23 grudnia 2024 r., gdyż dotyczą
one zagadnień leżących poza zakresem przepisów art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazał, że
jedynym stwierdzeniem zawartym w skardze odwołującym się do ustawowej
podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest wskazanie, że skarga
kasacyjna „zawiera w swej treści istotne zagadnienie prawne wymagające
rozstrzygnięcia a dotyczące przepisów k.p.c. obowiązujących w okresie biegu
terminu zasiedzenia nieruchomości objętej wnioskiem w sprawie niniejszej.” Nie
wskazano jednak treści istotnego zagadnienia prawnego oraz nie przedstawiono
żadnych argumentów mających przemawiać za jego wystąpieniem.
Wnioskodawcy zaskarżyli powyższe postanowienie w całości. W zażaleniu
zarzucili naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. polegające na niewłaściwym zastosowaniu
wobec wyczerpującego wskazania zarówno w skardze, jak i w piśmie z 23 grudnia
2024 r. przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III CZ 103/25
3
Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który
wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia
orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Sąd ten (sąd drugiej instancji)
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej, a jego kognicja obejmuje ocenę, czy
skarga została wniesiona od orzeczenia podlegającego zaskarżeniu tym środkiem
prawnym, przez osobę legitymowaną do jego złożenia, w sprawie, w której skarga
jest dopuszczalna z uwagi na jej przedmiot i wartość zaskarżenia, z zachowaniem
warunków wskazanych w art. 871 k.p.c., w ustawowym terminie oraz czy skarga
spełnia wymogi konstrukcyjne i formalne, a także, czy została należycie opłacona.
W zależności do wyniku tej wstępnej oceny sąd drugiej instancji albo odrzuca
skargę kasacyjną a limine albo wzywa skarżącego do uzupełnienia, poprawienia
lub opłacenia skargi (zob. postanowienie SN z 10 czerwca 2024 r., III CZ 48/24).
Skarga kasacyjna powinna zawierać oprócz wymagań przewidzianych w art.
3984 § 1 k.p.c. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984
§ 2 k.p.c.), które muszą nawiązywać do którejś z przyczyn kasacyjnych –
przesłanek przedsądu wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że w obowiązującym
stanie prawnym brak formalny skargi kasacyjnej stanowi tylko całkowity brak
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (rozumiany jako brak
przytoczenia przez stronę skarżącą okoliczności, które w jej ocenie mają świadczyć
o potrzebie przyjęcia skargi). Jeśli w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o jej
przyjęcie do rozpoznania oraz przedstawiono "jakiekolwiek" uzasadnienie takiego
wniosku, to skargi nie można traktować jako niespełniającej wymagań formalnych
(zob. postanowienie SN z 12 października 2017 r., II UZ 61/17
Ustawodawca nie określił konstrukcji i wymagań merytorycznych, jakie ma
spełniać uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skarżący decyduje zatem o obszerności uzasadnienia i argumentacji, jaka zostanie
w nim przedstawiona. Siłę tej argumentacji w kontekście okoliczności odnoszących
się do przebiegu i wyniku postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym
orzeczeniem, ocenia Sąd Najwyższy na posiedzeniu wyznaczonym w celu
zbadania zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zależy
III CZ 103/25
4
od niej wynik posiedzenia "przedsądowego", chyba że w sprawie wystąpią takie
okoliczności, które Sąd Najwyższy musi dostrzec z urzędu jako przemawiające za
przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienie SN z 24 lutego
2023 r., III CZ 453/22).).
Za nie znajdujące ustawowego uzasadnienia należy uznać wyrażane
w judykaturze stanowisko według którego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania skarżący powinien przedstawić nie tylko przyczynę kasacyjną,
przewidzianą w art. 3989 § 1 k.p.c., ale również powinien on zawierać przytoczenie
minimum jednej, należycie uzasadnionej przy wykorzystaniu argumentacji ściśle
jurydycznej, przyczyny kasacyjnej, na której skarżący opiera postulat skierowania
przez Sąd Najwyższy skargi do merytorycznego rozpoznania (zob. postanowienie
SN z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, i z 10 czerwca 2024 r., III CZ 48/24).
Wobec powyższego, że nie było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej
wnioskodawców. Ich skarga kasacyjna zawierała wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania z powołaniem podstawy prawnej – art. 3989 § 1 i 4 k.p.c. (k. 1093),
a zatem odnosił się on do ustawowej przyczyny kasacyjnej. Pełnomocnik
skarżących wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi – w wyznaczonym
terminie – wniósł pismo, w którym w wydzielonym redakcyjnie fragmencie (pkt 5)
przedstawił swoje argumenty przemawiające za rozpoznaniem skargi (k. 1106),
a ich powiązanie z wnioskiem zamieszczonym w skardze przemawia za uznaniem,
że braki formalne środka prawnego zostały usunięte.
Dokonanie oceny czy uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania zawiera prawidłowo skonstruowany wywód i czy faktycznie świadczy
on o istnieniu przytoczonej przyczyny kasacyjnej oraz czy przekonuje o potrzebie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania należy do wyłącznej kompetencji Sądu
Najwyższego.
Argumenty przedstawione przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym
postanowieniu wskazują natomiast, na dokonanie tego rodzaju oceny przez ten
Sąd co należy uznać za niedopuszczalne.
Wobec powyższego brak było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej,
a zaskarżone postanowienie należało uchylić.
III CZ 103/25
5
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 zdanie
pierwsze k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
(a.z.)
[r.g.]
Maciej Kowalski
