Art. 871.

Co stanowi przepis

Art. 871 KPC reguluje moment i sposób zapłaty ceny przez osobę, która wygrała licytację ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Zasadą jest, że nabywca płaci całą cenę natychmiast po udzieleniu mu przybicia, czyli po ogłoszeniu przez komornika, że dana osoba zaoferowała najwyższą cenę. Przepis przewiduje jednak wyjątek dla wyższych kwot: jeżeli cena nabycia przewyższa pięćset złotych, nabywca musi od razu złożyć jedną piątą ceny, lecz nie mniej niż pięćset złotych. Resztę ceny uiszcza się w dniu następnym - w godzinach urzędowania kancelarii komorniczej albo na rachunek bankowy komornika do godziny osiemnastej. Na poczet ceny zalicza się wcześniej złożoną rękojmię, więc nabywca dopłaca jedynie różnicę. Jeżeli dzień następny przypada w sobotę lub w dzień ustawowo wolny od pracy, zapłata następuje w pierwszym dniu po dniu albo dniach wolnych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma ta dotyczy licytacji ruchomości prowadzonej przez komornika w toku egzekucji sądowej, a nie sprzedaży nieruchomości, dla której obowiązują odrębne regulacje. Warunkiem jej zastosowania jest udzielenie przybicia, czyli formalne stwierdzenie, kto zaoferował najwyższą cenę i został nabywcą. Zastosowanie zróżnicowanego trybu zapłaty zależy wyłącznie od wysokości ceny nabycia: przy kwocie do pięciuset złotych płatność następuje jednorazowo i natychmiast, powyżej tej kwoty dopuszczalne jest rozbicie płatności na dwie części. Przepis wiąże także z upływem terminu skutki, które w praktyce oznaczają utratę statusu nabywcy i przepadek rękojmi, o czym stanowią dalsze przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Przykład

Pan Marek bierze udział w licytacji samochodu osobowego i wygrywa ją, oferując 20 000 zł. Wcześniej złożył rękojmię, a po udzieleniu mu przybicia musi natychmiast wpłacić jedną piątą ceny, czyli 4 000 zł. Pozostałą część, po zaliczeniu rękojmi, ma obowiązek uiścić następnego dnia - albo w kasie kancelarii komorniczej w godzinach jej urzędowania, albo przelewem na rachunek komornika do godziny osiemnastej. Gdyby ten dzień wypadał w sobotę lub w święto ustawowo wolne od pracy, termin przesuwa się na pierwszy dzień roboczy następujący po dniach wolnych.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wpłata dokonana następnego dnia po godzinie osiemnastej jest jeszcze skuteczna - przepis wyznacza sztywną godzinę graniczną dla przelewu. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie rękojmi jako dodatkowej opłaty; rękojmia jest zaliczana na poczet ceny, a nie doliczana do niej. Uczestnicy mylą też pojęcie przybicia z przeniesieniem własności - przybicie samo w sobie nie kończy sprawy, kluczowe jest zapłacenie całej ceny w terminie z art. 871 KPC. Zdarza się również błędne założenie, że komornik może dowolnie wydłużyć termin zapłaty, podczas gdy wynika on wprost z ustawy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnej licytacji.