Art. 870.

Co stanowi przepis

Art. 870 KPC reguluje środek zaskarżenia przysługujący na udzielenie przybicia, czyli na czynność, którą komornik przybija ruchomość licytantowi oferującemu najwyższą cenę w toku licytacji egzekucyjnej. Zgodnie z § 1 skargę mogą wnieść wyłącznie wierzyciel lub dłużnik, i to tylko z trzech wskazanych w przepisie przyczyn: naruszenia przepisów o publicznym charakterze licytacji, o najniższej cenie nabycia oraz o wyłączeniu od udziału w przetargu. Skarga musi zostać zgłoszona do protokołu licytacji, a więc niezwłocznie, w trakcie samej czynności, co odróżnia ją od zwykłej skargi na czynności komornika. Ustawodawca wyłączył skargę wobec przybicia ruchomości ulegających szybkiemu zepsuciu, ponieważ zwłoka pozbawiłaby te rzeczy wartości. Paragraf 2 przewiduje zażalenie na postanowienie sądu rozstrzygające skargę, § 3 daje nabywcy prawo zrzeczenia się nabycia, jeżeli skarga nie zostanie rozstrzygnięta w ciągu dwóch tygodni, a § 4 określa skutek w postaci uznania licytacji za niedoszłą do skutku.

Kiedy ma zastosowanie

Przepis stosuje się w egzekucji z ruchomości, po przeprowadzeniu przetargu i w momencie udzielenia przybicia przez komornika. Warunkiem skuteczności skargi jest zarówno legitymacja podmiotowa (wierzyciel albo dłużnik), jak i powołanie jednej z trzech ustawowych podstaw - katalog ten jest zamknięty, więc inne zastrzeżenia co do przebiegu licytacji nie mogą być podnoszone w tym trybie. Istotne jest zachowanie formy: zgłoszenie do protokołu licytacji oznacza, że skargi nie można skutecznie wnieść później pismem. Jeżeli sąd odmówi przybicia albo nabywca skorzysta z uprawnienia z § 3, licytacja jest traktowana tak, jakby w ogóle nie doszła do skutku, co otwiera drogę do kolejnej sprzedaży zajętych ruchomości.

Przykład

Komornik prowadzi licytację zajętego samochodu dłużnika. Dłużnik zauważa, że rzecz została przybita osobie, która jako małżonek komornika jest wyłączona od udziału w przetargu, i od razu zgłasza skargę do protokołu licytacji. Sąd rozpoznaje skargę i odmawia przybicia, wobec czego zgodnie z art. 870 § 4 KPC licytacja zostaje uznana za niedoszłą do skutku, a samochód może zostać wystawiony ponownie. Gdyby sąd nie rozstrzygnął skargi w ciągu dwóch tygodni, nabywca miałby jeszcze tydzień na zrzeczenie się nabycia i odebranie wpłaconej sumy.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skargę na przybicie może wnieść każdy uczestnik licytacji - przepis wskazuje wyłącznie wierzyciela i dłużnika. Drugim jest próba wniesienia skargi po zakończeniu licytacji, mimo wyraźnego wymogu zgłoszenia do protokołu. Mylne jest też oczekiwanie, że w tym trybie da się kwestionować dowolne uchybienia komornika; podstawy są ograniczone do trzech wymienionych w § 1. Wreszcie uprawnienie nabywcy z § 3 nie jest automatyczne - wymaga jego oświadczenia złożonego w ustawowym tygodniowym terminie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.