Co stanowi przepis
Art. 869 KPC reguluje kluczowy moment licytacji ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, czyli udzielenie przybicia. Zgodnie z § 1 komornik udziela przybicia osobie, która zaoferowała najwyższą cenę, ale dopiero wtedy, gdy po trzykrotnym wezwaniu do dalszych postąpień żaden z uczestników licytacji nie zaproponował kwoty wyższej. Trzykrotne wezwanie jest zatem formalnym warunkiem zamknięcia przetargu i ma zapewnić wszystkim licytantom realną możliwość podwyższenia oferty. Paragraf 2 określa skutek materialnoprawny: z chwilą przybicia dochodzi do skutku sprzedaż ruchomości na rzecz nabywcy. Od tej samej chwili do nabywcy należą pożytki ruchomości, a więc korzyści, jakie rzecz przynosi.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się w toku egzekucji z ruchomości prowadzonej przez komornika sądowego, gdy zajęte przedmioty są sprzedawane w drodze licytacji publicznej. Warunkiem jego zastosowania jest prawidłowo przeprowadzony przetarg, w którym padła co najmniej jedna ważna oferta spełniająca wymagania co do ceny wywołania. Komornik nie ma tu swobody wyboru nabywcy - przybicie należy się temu, kto zaoferował najwyższą cenę. Art. 869 KPC nie reguluje natomiast samego przeniesienia posiadania rzeczy ani zapłaty ceny; te kwestie normują odrębne przepisy o egzekucji z ruchomości, a wydanie rzeczy zwykle następuje po uiszczeniu całej ceny.
Przykład
Komornik zajął u dłużnika przyczepę samochodową i wyznaczył licytację. Na przetarg stawiło się trzech licytantów, a najwyższa oferta wyniosła 9 000 zł. Komornik trzykrotnie wezwał do dalszych postąpień, nikt nie podniósł ceny, wobec czego udzielił przybicia oferentowi z kwotą 9 000 zł. Od tej chwili sprzedaż doszła do skutku, a gdyby przyczepa była wynajmowana i przynosiła czynsz, przypadałby on już nabywcy, a nie dłużnikowi.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że przybicie samo w sobie oznacza natychmiastowe wydanie rzeczy nabywcy - skutek rozporządzający sprzedaży powstaje, lecz faktyczne wydanie ruchomości zależy od dopełnienia dalszych obowiązków, przede wszystkim zapłaty ceny. Drugim jest pogląd, że komornik może odmówić przybicia dlatego, że uznał cenę za zbyt niską; przepis wiąże go najwyższą zaoferowaną ceną, o ile przetarg przebiegł prawidłowo. Uczestnicy mylą też trzykrotne wezwanie z formalnością bez znaczenia, tymczasem jego pominięcie stanowi uchybienie proceduralne, które może być kwestionowane w drodze skargi na czynności komornika. Wreszcie dłużnicy niekiedy zakładają, że po przybiciu nadal przysługują im pożytki rzeczy, co jest sprzeczne z wyraźnym brzmieniem § 2. W indywidualnej sprawie dotyczącej licytacji lub skutków przybicia warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
