III CSK 95/20

Sygn. akt III CSK 95/20

POSTANOWIENIE

Dnia 1 października 2020 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kamil Zaradkiewicz

w sprawie z powództwa E. K. (poprzednio D.)
‎przeciwko Województwu […] i P. S.A. w W.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 października 2020 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powódki

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt […],

1. zezwala na złożenie pisma procesowego powódki
‎ z 21 lipca 2020 r.,

2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

3. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego,

4. oddala wniosek adwokata P. W., ustanowionego z urzędu dla powódki, o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 października 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie z powództwa E. K. przeciwko Województwu (…) i [...] Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji Powódki od  wyroku Sądu Okręgowego w K. z 24 września 2018 r., w pkt 1 oddalił apelację, zaś w pkt. 2 zasądził od Powódki na rzecz każdego z Pozwanych po 2 000 (dwa tysiące) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) skargę kasacyjną wywiodła Powódka, zaskarżając go w całości i zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 381 k.p.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Skarżąca wskazała, iż skarga jest oczywiście uzasadniona powołując jako uzasadnienie w odniesieniu do oczywistej zasadności skargi motywy skargi dotyczące podstaw kasacyjnych. Ponadto Skarżąca wskazała, iż istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a mianowicie art. 382 k.p.c.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w innym składzie, a w przypadku stwierdzenia podstaw - o uchylenie w całości orzeczenia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w innym składzie, a ponadto w razie stwierdzenia podstaw - o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy - poprzez uwzględnienie powództwa w całości. Wniosła również o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej stosownie do norm prawem przepisanych, oświadczając, że pomoc prawna udzielona Powódce nie została opłacona w całości ani w części, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o jej rozpoznanie również pod nieobecność pełnomocnika Skarżącej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien każdorazowo spełniać wymagania wynikające z treści właściwych przepisów, a także być sformułowany wraz z uzasadnieniem zgodnie ze standardami wskazywanymi wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

W niniejszej sprawie wniosek Skarżącej standardom tym nie sprostał. Po pierwsze, za odpowiadające wymaganiom dotyczącym treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z tymi, które dotyczą jego uzasadnienia nie można uznać odesłania przez Skarżącą w zakresie dotyczącym oczywistej zasadności skargi do argumentacji merytorycznej odnoszącej się do zarzutów podstaw kasacyjnych. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem stanowi bowiem odrębną część skargi i podlega ocenia co do zasady samodzielnie, tj. bez odnoszenia się na etapie jego rozpoznania (tzw. przedsądu) do argumentacji, która dotyczy rozpoznania skargi po  jej przyjęciu przez Sąd Najwyższy. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, iż uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. (a  tę  wskazuje Skarżąca w niniejszej sprawie) wymaga wykazania  niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy,  sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni  przepisami albo w wyniku niewłaściwego zastosowania prawa. W tym sensie wada kwestionowanego przez skarżącego orzeczenia musi być „oczywista”. Przedstawiając jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” skarżący powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob. inter alia postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100 i 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Wyłącznie te okoliczności podlegają ocenie na etapie przedsądu.

Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., sygn. akt II CZ 89/2005, z 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt V CSK 2004/06, i z 24 lutego 2006 r., sygn. akt IV CSK 8/06). To na skarżącym spoczywa obowiązek sformułowania w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odpowiednich argumentów wskazujących na istnienie powyższych okoliczności.

Ponadto w zakresie dotyczącym przesłanki wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie Skarżąca sformułowała w uzasadnieniu wniosku jedynie ogólnikowy, wręcz lakoniczny wywód, nie wskazując profesjonalnego wywodu wskazującego na czym w istocie polegają wątpliwości związane z wykładnią art. 382 k.p.c. oraz nie przedstawiając argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, Skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (zob. inter alia postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08; z 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II PK 220/08; z 8 lipca 2009 r., sygn. akt I CSK 11/09, niepublikowane), a tego nie uczynił. Powołując się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym skarżący nie może we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ograniczać się do podkreślenia (powołania) występowania takich rozbieżności, lecz obowiązany jest wskazać, na czym rozbieżność ta polega oraz powołać orzeczenia, z których wynika, pozostając jednocześnie w związku ze sprawą podlegającą rozpoznaniu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Także w tym przypadku nie jest wystarczające posłużenie się odesłaniem do treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przesądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ in princ. k.p.c. oraz art. 391 § 1 k.p.c., zważywszy sytuację osobistą i majątkową Skarżącej.

Zważywszy ocenę treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika Skarżącej o przyznanie mu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną Skarżącej w postępowaniu kasacyjnym, z uwagi na to, iż w orzecznictwie za utrwalony uznać należy pogląd, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, Nr 6, poz. 123).

jw