III CSK 424/15

Sygn. akt III CSK 424/15

POSTANOWIENIE

Dnia 25 lutego 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.
‎przy uczestnictwie M. N., U. N., A. N. i C. W.
‎o zasiedzenie,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 25 lutego 2016 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II Ca […],

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania 1.800 zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398⁹ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 398⁹ § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania.

Pełnomocnik wnioskodawcy Skarbu Państwa w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 maja 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.

W ocenie skarżącego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na fakt, iż Sąd II instancji wadliwie przyjął:

1)że twierdzenia wypowiadane przez reprezentowaną przez Prezydenta Miasta K. Gminę Miejską K. odnośnie nieruchomości określają stanowisko wnioskodawcy Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K., to jest, iż zarządzenie Prezydenta Miasta K. z 2004 r. wydane w ramach kompetencji przysługujących mu jako reprezentantowi Gminy Miejskiej K. odpowiadają, zdaniem Sądu, twierdzeniom Skarbu Państwa i w konsekwencji wykluczają posiadanie właścicielskie Skarbu Państwa. W ten sposób w sposób oczywiście wadliwy zaskarżone postanowienie oparto o oświadczenie odnośnie charakteru posiadania nieruchomości wyartykułowane przez podmiot trzeci, inny niż wnioskujący o zasiedzenie;

2)iż złożenie wniosku o wpis hipoteki w celu zabezpieczenia wierzytelności Państwa, tj. państwowych środków finansowych wydatkowanych na roboty określone w tej ustawie, na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (t.j. Dz.U. z 1968 r., Nr 36, poz. 249) jest przejawem woli rezygnacji z samodzielnego władania rzeczą dla siebie, „jeśli nie towarzyszą mu równocześnie inne przejawy właścicielskiego posiadania".

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do wykazania tych wadliwością Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby badania szczegółów czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia.

O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793).

Zestawienie treści uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z kwestią podniesioną w punkcie 1 -szym wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania prowadzi do konkluzji, że nie miała ona decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż argumentacja dotycząca działań Prezydenta Krakowa w charakterze organu samorządowego została powołana przez Sąd jako pomocnicza, uzupełniająca zasadniczą motywację. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zarząd sprawowany przez Skarb Państwa nad nieruchomościami opuszczonymi w rozumieniu przepisów dekretu z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich z reguły miał postać faktycznego władztwa, jednakże nie był posiadaniem w rozumieniu art. 296 dekretu z 1946 r. - Prawo rzeczowe lub art. 336 k.c. po dniu 1 stycznia 1965 r. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., V CK 664/04, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1997 r., II CKU 87/97, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1997 r., II CKN 408/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 61). W zdecydowanej większości judykatów przyjmuje się też, że wpisanie na wniosek Skarbu Państwa hipoteki na nieruchomości z tytułu przeprowadzonych remontów potwierdza niesamoistny charakter jej posiadania.

W konkluzji należy stwierdzić, że powołana we wniosku przesłanka nie została wykazana. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przedsądu (art. 398⁹ § 1 pkt 1-4 k.p.c.).

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).

Na wniosek uczestników zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 8 pkt 1, § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

l.n