III CO 792/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
28 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.A.
przeciwko S.L.
o ochronę dóbr osobistych,
na skutek wniosku pozwanego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu
sądowi równorzędnemu,
przekazuje wniosek Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 30 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie przedstawił
akta Sądowi Najwyższemu w celu rozpoznania wniosku pozwanego o przekazanie
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro
wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd
na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Jak natomiast wynika
z paragrafu 2 tego przepisu o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.
III CO 792/26
2
Kompetencja do wystąpienia do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy
na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. przysługuje zatem wyłącznie sądowi właściwemu;
uprawnienie to nie przysługuje stronie (zob. m.in. postanowienia SN: z 13 maja
2020 r., V CO 84/20; z 8 lutego 2021 r., III CO 3/21; z 24 lutego 2021 r., IV CO
11/21; z 23 kwietnia 2021 r., I CO 37/21; z 26 kwietnia 2021 r., III CO 81/20).
Oczywiście strona może złożyć wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi,
wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości, ale właściwy funkcjonalnie
do rozpoznania takiego wniosku jest sąd, w którym sprawa się toczy. Jeżeli sąd ten
podzieli argumentację strony, wówczas występuje do Sądu Najwyższego
o przekazanie sprawy (art. 441 § 2 k.p.c.); wystąpienie takie powinno przybrać
postać postanowienia. W przeciwnym razie sąd oddala wniosek strony.
W okolicznościach sprawy zarządzenie Sądu Okręgowego z 30 czerwca
2026 r. było zatem wadliwe, skoro wniosek powinien rozpoznać ten Sąd.
Przemawia za tym również treść pisma pozwanego, który wniósł o „wystąpienie
przez Sąd Okręgowy w Warszawie, prowadzący niniejsze postępowanie, do Sądu
Najwyższego w trybie art. 441 § K.p.c. o przekazanie prawy do rozpoznania innemu
Sądowi równorzędnemu.”
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 w zw. z art. 200 § 14
k.p.c. przekazał wniosek pozwanego Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
(D.Z.)
[a.ł]
