III CO 562/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
22 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. D.
przeciwko K. D.
o rozwód,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu
postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r., XIII RC 670/25,
o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy,
odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć
powództwo.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wystąpił
do Sądu Najwyższego o oznaczenie na podstawie art. 45 k.p.c. sądu właściwego
miejscowo, przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie o rozwód,
wskazując, że oboje małżonkowie mieszkają za granicą.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie
można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd
Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. O oznaczenie
sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął
III CO 562/25
2
pozew (art. 45 § 2 k.p.c.).
Postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 11 kwietnia 2025 r.,
wbrew art. 357 § 21 i 23 k.p.c., zostało sporządzone od razu wraz z uzasadnieniem.
Podpis sędziego został złożony tylko pod uzasadnieniem, natomiast sentencja
postanowienia nie została odrębnie podpisana. Jednak zgodnie z art. 324 § 3 w zw.
z art. 361 k.p.c. sentencję postanowienia powinien podpisać skład sądu. Jak
wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 26 września 2000 r., III CZP 29/00 (OSNC
2001, nr 2, poz. 25) orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie
istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym także wówczas, gdy zostało ogłoszone.
Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie – wydane na posiedzeniu niejawnym
postanowienie zostało skonstruowane w ten sposób, że wraz z uzasadnieniem
stanowi jeden dokument, to podpisanie przez sędziego samego uzasadnienia, przy
braku podpisu sentencji, pociąga za sobą ten skutek, że takie postanowienie
w znaczeniu prawnoprocesowym nie istnieje (zob. uchwałę SN z 13 marca 2002 r.,
III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17, oraz postanowienie SN z 3 grudnia
2003 r., I CZ 140/03).
Przy tym, z uwagi na konstrukcję postanowienia i wyraźne określenie części
motywacyjnej postanowienia jako uzasadnienia, nie ma możliwości przyjęcia, że
Sąd Okręgowy skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c.
i sporządził zasadnicze powody rozstrzygnięcia, a nie uzasadnienie (zob. w tym
kontekście uchwałę SN z 6 października 2022 r., III CZP 112/22, OSNC 2023, nr 4,
poz. 35).
Skoro zatem w sensie procesowym brak postanowienia Sądu Okręgowego
obejmującego wystąpienie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c., to
oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo nie jest możliwe
(postanowienie SN z 20 kwietnia 2022 r., III CO 301/22).
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 § 2 k.p.c. odmówił
oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.
III CO 562/25
3
(D.Z.)
[a.ł]
