III CO 379/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
21 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa małoletniej L.B. reprezentowanej przez przedstawiciela
ustawowego B.K.
przeciwko K.B.
o podwyższenie alimentów,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Rybniku
postanowieniem z 19 marca 2026 r., II Ca 183/26,
o przekazanie do sądu równorzędnego,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
(K.L.)
UZASADNIENIE
III CO 379/26
2
Postanowieniem z 19 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Rybniku zwrócił
się o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał, że przedstawicielka ustawowa
małoletniej powódki złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu
Okręgowego w Rybniku motywowany tym, że wnioskująca […], a który - zdaniem
Sądu - ocenić należy jako wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego w trybie
art. 441 k.p.c. Ponadto, w ocenie Sądu, nie sposób w sprawie stwierdzić
przewidzianych w art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. przesłanek, jednak dobro wymiaru
sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako
organu bezstronnego, wskazuje na celowość przekazania sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że okoliczność, iż stroną
postępowania jest sędzia lub pracownik sądu właściwego powinna przemawiać
za rozważeniem przez sąd rozpoznający powództwo okoliczności faktycznych
w aspekcie ewentualnego wystąpienia w trybie art. 441 k.p.c., jednak o potrzebie
wystąpienia do Sądu Najwyższego powinno decydować występowanie innych,
szczególnych - czyli o kwalifikowanym charakterze - okoliczności uzasadniających
zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczny odbiór sądu
jako organu bezstronnego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było
zastosowanie art. 441 k.p.c. do wszystkich spraw, w których stroną jest sędzia lub
pracownik sądu właściwego, wprowadziłby takie rozwiązanie wprost, podobnie jak
uczynił to w art. 442 k.p.c. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 maja
2020 r., II CO 106/20, niepubl. i z 20 marca 2023 r., III CO 1208/22, niepubl.).
Okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą
być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania
wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania,
że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, również musi być
realna, a nie hipotetyczna. Argumentacja wniosku ograniczona do ustalenia,
że przedstawicielka małoletniej powódki jest […] nie jest wystarczająca do
stwierdzenia obecnie, iż powyższe przesłanki zostały spełnione i istnieje
III CO 379/26
3
przeszkoda dla rozpoznawania sprawy dotycząca całego sądu jako organu
wymiaru sprawiedliwości.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.L.)
[a.ł]