III CO 367/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
9 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa V. A.
przeciwko A. A.
o rozwód,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu
postanowieniem z 5 marca 2025 r., XIII RC 333/25,
o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy,
odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć
powództwo.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 marca 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wystąpił do
Sądu Najwyższego o oznaczenie na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. sądu, przed który
należy wytoczyć powództwo, wskazując, że oboje małżonkowie mieszkają za
granicą, a więc nie ma możliwości ustalenia sądu właściwego miejscowo zgodnie
z art. 41 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie
można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd
Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. O oznaczenie
sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął
pozew (art. 45 § 2 k.p.c.).
III CO 367/25
2
Postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 marca 2025 r., wbrew
art. 357 § 21 i 23 k.p.c., zostało sporządzone od razu wraz z uzasadnieniem. Podpis
sędziego został złożony tylko pod uzasadnieniem, natomiast sentencja
postanowienia nie została odrębnie podpisana. Jednak zgodnie z art. 324 § 3 w zw.
z art. 361 k.p.c. sentencję postanowienia powinien podpisać skład sądu. Jak
wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 26 września 2000 r., III CZP 29/00
(OSNC 2001, nr 2, poz. 25) orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał,
nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym także wówczas, gdy zostało
ogłoszone. Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie – wydane na posiedzeniu
niejawnym postanowienie zostało skonstruowane w ten sposób, że wraz
z uzasadnieniem stanowi jeden dokument, to podpisanie przez sędziego samego
uzasadnienia, przy braku podpisu sentencji, pociąga za sobą ten skutek, że takie
postanowienie w znaczeniu prawnoprocesowym nie istnieje (zob. uchwałę SN z 13
marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17, oraz postanowienie SN
z 3 grudnia 2003 r., I CZ 140/03).
Przy czym, z uwagi na konstrukcję postanowienia i wyraźne określenie
części motywacyjnej postanowienia jako uzasadnienia, nie ma możliwości
przyjęcia, że Sąd Okręgowy skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 357
§ 5 k.p.c. i sporządził zasadnicze powody rozstrzygnięcia, a nie uzasadnienie (zob.
w tym kontekście uchwałę SN z 6 października 2022 r, III CZP 112/22, OSNC 2023,
nr 4, poz. 35).
Skoro zatem w sensie procesowym brak postanowienia Sądu Okręgowego
obejmującego wystąpienie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c., to
oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo nie jest możliwe
(postanowienie SN z 20 kwietnia 2022 r., III CO 301/22).
Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 § 2 k.p.c. odmówił
oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.
[SOP]
III CO 367/25
3
