III CO 1191/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
25 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Z.M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W.
o zapłatę,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Toruniu
postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r., I C 1321/23,
o przekazanie do sądu równorzędnego,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, na
podstawie art. 441 k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa Z. M. przeciwko
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. o zapłatę. Sąd Okręgowy wskazał, że
powód w dniu 25 sierpnia 2025 r. złożył wniosek o przekazanie sprawy do
rozpoznania Sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
Zdaniem Sądu Okręgowego złożenie przez powoda powyższego wniosku
obligowało sąd do wystąpienia z wnioskiem do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 441 § 1 k.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
III CO 1191/25
2
wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na
społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przytoczona regulacja
dotyczy sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to
przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi
zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym
sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono również, że samo
subiektywne przekonanie strony, że postępowanie powinien prowadzić inny sąd niż
właściwy zgodnie z ustawą, nie są wystarczające do zastosowania art.
441 § 1 k.p.c. W szczególności zaś instytucja uregulowana w tym przepisie nie
może służyć stronom do dowolnego ksztaltowania składu sądu orzekającego (zob.
np. postanowienia Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2025 r., III CO 653/25, niepubl;
z 25 czerwca 2025 r., III CO 439/25, niepubl.).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy subiektywne przekonanie powoda,
że jego sprawa nie zostanie właściwie rozpatrzona w Sądzie Okręgowym
w Toruniu, nie było w konsekwencji wystarczające do zastosowania przez Sąd
Najwyższy art. 441 § 1 k.p.c. Formułowane przez powoda zarzuty co do braku
bezstronności czy też braku niezawisłości sędziów powinny znajdować rozwiązanie
na gruncie innych instytucji i jak wynika z akt sprawy takie rozwiązanie znajdują
(k. 806 i 833). Natomiast zarzut usunięcia z akt sprawy dowodów postawiony przez
powoda nie może być traktowany jako obiektywne uzasadnienie postulowanego
przez niego wniosku, zważywszy, że stawiany był on w związku z pismem
z 9 października 2023 r. oraz 7 kwietnia 2024 r., jak zaś wynika z akt sprawy pismo
z 9 października 2023 r. wraz załącznikami znajduje się w aktach (k. 570 - 596),
zaś pismo z 7 kwietnia 2024 r. wraz załącznikami i odpisem zostało zwrócone
zarządzeniem z 14 marca 2024 r. (k. 624) pełnomocnikowi z urzędu powoda
(k. 629).
Argumentacja powoda, do której odwołał się Sąd Okręgowy w swym
wystąpieniu, nie uzasadnia w konsekwencji wniosku, że w sprawie zachodzi realne
i rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru
sprawiedliwości.
III CO 1191/25
3
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.
[a.ł]
(K.L.)
