III CO 109/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Łodko
26 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B. H.
przeciwko V. H.
o rozwód,
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Legnicy
postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., I RC 13/25,
o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy,
oznacza Sąd Okręgowy w Legnicy jako sąd, przed który
należy wytoczyć powództwo.
UZASADNIENIE
Powód B. H. wniósł do Sądu Okręgowego w Legnicy pozew o rozwód
przeciwko V. H.
Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Legnicy zwrócił się
do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania
sprawy, wskazując, że oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania w N., w
związku z czym nie można ustalić w oparciu o art. 41 k.p.c. właściwego miejscowo
sądu do rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III CO 109/25
2
Oznaczenie przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. sądu właściwego do
rozpoznania sprawy jest uzasadnione w przypadku jednoznacznego stwierdzenia
na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca
zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie
właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ obie strony
mieszkają w N., co uzasadnia oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy
na podstawie art. 45 k.p.c. Dlatego też Sąd Najwyższy oznaczył Sąd Okręgowy w
Legnicy jako właściwy do rozpoznania sprawy.
Mając na uwadze argumentację podniesioną przez pozwaną w piśmie
procesowym z 29 stycznia 2025 r. dotyczącą braku jurysdykcji krajowej, należy
wskazać, że oznaczenie sądu właściwego nie przesądza o istnieniu jurysdykcji,
a oceną jej istnienia powinien zająć się sąd właściwy. Istnienie w sprawie
jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu, lecz
sądu właściwego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że gdyby nawet
Sąd Najwyższy był zobowiązany do zbadania jurysdykcji krajowej przed
oznaczeniem sądu właściwego, wynik tego badania nie mógłby być wiążący dla
sądu wskazanego jako właściwy, sąd ten bowiem ma obowiązek samodzielnego
zbadania wszystkich bezwzględnych przesłanek procesowych (por. postanowienia
SN: z 14 października 2011 r., I CO 49/11; z 26 lipca 2013 r., III SO 5/13, OSNP
2014, nr 6, poz. 94).
Biorąc pod uwagę powyższy, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art.
45 k.p.c.
(M.K.)
[a.ł]
III CO 109/25
3
