II ZZ 14/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)
Ławnik SN Arkadiusz Sopata
Protokolant Kamila Zacharz
w sprawie sędzi Sądu Apelacyjnego w W. X. Y.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym, w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w dniach 12 grudnia 2024 r. i 10 czerwca 2025 r.,
zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I ZZ
9/22, stwierdzające niezasadność zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24
stycznia 2022 r. o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędzi X.
Y., i umarzające postępowanie sądowe,
postanowił:
1. na podstawie art. 432 k.p.k. w z art. 128 Prawo o ustroju sądów
powszechnych w zw. z art. 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym
pozostawić bez rozpoznania, wobec jego cofnięcia, zażalenie
Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2022 r.,
sygn. akt I ZZ 9/22;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania.
[M. T.]
Zbigniew Korzeniowski Barbara Skoczkowska Arkadiusz Sopata
UZASADNIENIE
II ZZ 14/22
2
Zarządzeniem z 24 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]), wydanym na podstawie
art. 130 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(dalej: „usp”), Minister Sprawiedliwości zarządził „natychmiastową przerwę w
czynnościach służbowych X. Y. - sędzi Sądu Apelacyjnego w W., do czasu wydania
uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc, ze względu na
popełnienie czynu tego rodzaju, że powaga Sądu Apelacyjnego w W. i istotne
interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia jej od wykonywania
obowiązków służbowych”.
W uzasadnieniu zarządzenia z 24 stycznia 2022 r. wskazano, że powodem
zarządzenia przerwy w czynnościach było wydanie przez sędzię X. Y.
postanowienia z 9 grudnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt […], „w którym
zakwestionowała istnienie stosunku służbowego innego sędziego, skuteczność
powołania go do pełnienia urzędu sędziego oraz umocowanie konstytucyjnego
organu Rzeczypospolitej Polskiej”. Wskazano także, że zachodzi uzasadnione
podejrzenie, że czynem tym sędzia X. Y. „wyczerpała znamiona przewinienia
dyscyplinarnego z art. 107 § 1 pkt 2 i 3 usp oraz czynu zabronionego z art. 231 § 1
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r., - Kodeks karny (Dz. U. z 2021 r. poz. 2345)”.
Ponadto wskazano, że „postępowanie to stanowiło działanie na szkodę interesu
publicznego w postaci prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości,
przez co godziło w powagę Sądu Apelacyjnego w W., naruszyło istotny interes
służby oraz podważyło społeczne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości”.
Sprawa ta została wpisana do repertorium Izby Dyscyplinarnej Sądu
Najwyższego zarządzeniem Prezesa tej Izby z 28 stycznia 2022 r. i zarejestrowana
pod sygn. akt I DO 3/22.
Następnie, 12 lutego 2022 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów
Sądów Powszechnych, wydał postanowienie o uzupełnieniu i zmianie zarzutów
dyscyplinarnych postawionych Sędzi X. Y. postanowieniem z 23 grudnia 2021 r.
Decyzją Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 lutego 2022 r.,
wydaną w trybie art. 39 Regulaminu ETPCz, zdecydowano o zastosowaniu tzw.
środka tymczasowego do czasu rozpoznania skargi Sędzi X. Y. (skarga
zarejestrowana w Europejskim Trybunale Praw Człowieka pod sygnaturą 8076/22).
Zgodnie z treścią tej decyzji, rząd został zobowiązany m.in. do zapewnienia, że
II ZZ 14/22
3
decyzja w sprawie natychmiastowej przerwy w czynnościach sędzi X. Y., nie
zostanie podjęta przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego.
Postanowieniem Sądu Najwyższego z 20 września 2022 r., w sprawie o sygn.
akt I ZZ 9/22, stwierdzona została niezasadność zarządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 24 stycznia 2022 r. (sygn. […]) o natychmiastowej przerwie
w czynnościach służbowych X. Y. sędziego Sądu Apelacyjnego w W., zaś na
podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 128 usp, Sąd Najwyższy umorzył
postępowanie sądowe, a jego kosztami obciążył Skarb Państwa.
Zażalenie na to postanowienie wniósł 13 października 2022 r. Zastępca
Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Na podstawie
art. 425 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 usp, zaskarżył postanowienie Sądu Najwyższego
Izby Odpowiedzialności Zawodowej z 20 września 2022 r. w sprawie I ZZ 9/22,
w całości i podniósł następujące zarzuty:
1. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na jego treść,
a mianowicie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 128 usp, przez jego niewłaściwe
zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, że termin określony w art. 130 §
3 usp ma charakter terminu stanowczego dla organu procesowego, którego
przekroczenie powoduje niemożność, zarówno podjęcia uchwały co do zawieszenia
sędziego w czynnościach służbowych, jak i uchylenia zarządzenia o przerwie
w wykonywaniu tych czynności, a jego przekroczenie przez Sąd dyscyplinarny
pierwszej instancji musi skutkować umorzeniem postępowania sądowego
wszczętego w związku z zarządzeniem Prezesa Sądu albo Ministra
Sprawiedliwości w przedmiocie natychmiastowej przerwy w czynnościach
służbowych sędziego, podczas gdy termin ten ma wyłącznie instrukcyjny charakter,
a tym samym jego niedotrzymanie nie skutkuje utratą kompetencji Sądu do
wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie;
2. obrazę przepisów prawa materialnego, skutkującą, że orzeczenie nie
odpowiada prawu, a mianowicie art. 130 § 1 usp, poprzez jego błędną wykładnię,
dokonaną w oparciu o wybiórczy i tendencyjny sposób czynienia ustaleń w zakresie
wzajemnej roli przepisów prawa procesowego i materialnego oraz powoływanych
orzeczeń TSUE, ETPC oraz Sądu Najwyższego, z całkowitym pominięciem w tym
zakresie zapisów obowiązujących ustaw, Konstytucji RP i orzecznictwa Trybunału
II ZZ 14/22
4
Konstytucyjnego RP, a przy tym w sposób ukierunkowany na precedensową ocenę
stanu faktycznego wygenerowanego nadużyciem przez sędzię X. Y. uprawnień
orzeczniczych, służących podejmowaniu działań kwestionujących istnienie
stosunku służbowego innego sędziego, skuteczność jego powołania, jak też
umocowanie konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej, noszących przy
tym cechy znacznej społecznej i korporacyjnej szkodliwości, a zmierzających
wyłącznie do demonstracji przekonań stricte politycznych, na gruncie zmian
ustawodawczych w przedmiocie funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa,
skutkującą uznaniem przez Sąd, że wydając orzeczenie uznane przez Ministra
Sprawiedliwości za delikt dyscyplinarny wymagający zastosowania
natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych, sędzia X. Y. zmierzała do
zapewnienia stronie prawa do sądu w rozumieniu art. 6 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności, przy uwzględnieniu wykładni tego pojęcia
zawartej w orzecznictwie Sądów europejskich, tym samym nie dopuściła się
„czynu”, z powodu którego „powaga sądu lub istotne interesy służby”, w rozumieniu
art. 130 § 1 usp, wymagały jej natychmiastowego odsunięcia od wykonania
obowiązków służbowych, gdy w rzeczywistości dopuściła się czynu w pełni
uzasadniającego wydane takiego zarządzenia;
3. obrazę przepisów prawa materialnego, skutkującą, że orzeczenie nie
odpowiada prawu, a mianowicie art. 130 § 1 usp, poprzez jego błędną wykładnię,
skutkującą uznaniem, że zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2022 r.
o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędzi X. Y., stanowiło
przejaw ingerencji przedstawiciela władzy wykonawczej i polityka, w działalność
orzeczniczą, w sytuacji gdy zarządzenie to nie wkraczało w żaden sposób
w sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez Sąd, gdyż nie wpływało na
merytoryczne rozstrzygnięcie spraw, a mogło mieć jedynie znaczenie dla szybkiego
i sprawnego ich rozpoznania, a w istocie swej służyło wyłącznie ochronie
konstytucyjnych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej naruszonych
działaniami obwinionej.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia
poprzez zawieszenie sędzi X. Y. w czynnościach służbowych, na podstawie art.
II ZZ 14/22
5
130 § 3 w zw. z art. 129 § 1 usp oraz obniżenie o 50 % wysokości wynagrodzenia
tej sędzi na czas trwania zawieszenia, na podstawie art. 129 § 3 usp.
Sędzia X. Y. i jej obrońcy wnieśli o nieuwzględnienie zażalenia. Sędzia
zarzucała także, że Izba Odpowiedzialności Zawodowej nie jest sądem
ustanowionym ustawą.
Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości - sędzia Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku Włodzimierz Brazewicz, postanowieniem z 18 listopada
2024 r. umorzył postępowanie w sprawie […], wobec braku podstaw do złożenia do
Sądu Dyscyplinarnego wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, gdyż sędzia
Sądu Apelacyjnego w W. X. Y., nie popełniła deliktu dyscyplinarnego. Rzecznik
Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości w pełni zgodził się z postanowieniem Sądu
Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej z 20 września 2022 r., w
sprawie o sygn. I ZZ 9/22 oraz nie popierał zażalenia Zastępcy Rzecznika
Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z 13 października 2022 r., na
wskazane postanowienie Sądu Najwyższego i cofnął zażalenie (pisma z 14
stycznia 2025 r.). Stanowisko to podtrzymał na posiedzeniu Sądu Najwyższego 10
czerwca 2025 r. wnosząc o pozostawienie środka zaskarżenia bez rozpoznania.
Obrońca sędzi X. Y. - adwokat P. Z., także wniósł o pozostawianie zażalenia bez
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oświadczenie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministra Sprawiedliwości
sędziego Włodzimierza Brazewicza, cofające zażalenie, decyduje o zakończeniu
postępowania odwoławczego.
Zgodnie z art. 431 k.p.k. środek odwoławczy można cofnąć.
W tej sprawie cofnięcie zażalenia prowadzi do pozostawienia bez
rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2022 r.,
sygn. akt I ZZ 9/22.
Nie ma podstaw do uchylenia zaskarżanego postanowienia, gdyż nie
zachodzą podstawy z art. 439 k.p.k.
Nie ma też podstaw do innej kontroli postanowienia Sądu Najwyższego
z 20 września 2022 r.
II ZZ 14/22
6
Postanowienie to samo w sobie ma określoną wartość jurydyczną, także
w aspekcie ustrojowym.
O umorzeniu postępowania sądowego przez Sąd Najwyższy I instancji
zdecydował upływ stanowczego (ustawowego) terminu z art. 130 § 1 usp.
Postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2022 r., stwierdza też
niezasadność zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24 stycznia 2022 r.
o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędzi X. Y.
Zakres przedmiotowy sprawy przed Sądem Najwyższym I instancji
obejmował tylko zarządzenie o natychmiastowej przerwie w czynnościach
służbowych. Nie obejmował postępowania dyscyplinarnego.
Z tych motywów postanowiono jak w sentencji (art. 432 k.p.k.).
[M. T.]
[r.g.]
Ławnik SN Arkadiusz Sopata SSN Barbara Skoczkowska SSN Zbigniew Korzeniowski
