Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Środek odwoławczy można cofnąć.
§ 2.Oskarżony może cofnąć wniesiony na jego korzyść środek odwoławczy, chyba że wniósł go oskarżyciel publiczny lub zachodzi wypadek przewidziany w art. 79.
§ 3.Środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego nie można bez jego zgody cofnąć.
Art. 431 KPK w § 1 ustanawia ogólną zasadę, że środek odwoławczy można cofnąć. Przepis dotyczy więc rezygnacji z wcześniej wniesionego środka zaskarżenia w postępowaniu karnym. § 2 przyznaje oskarżonemu możliwość cofnięcia środka wniesionego na jego korzyść, ale wskazuje dwa wyjątki. Oskarżony nie może tego zrobić, gdy środek wniósł oskarżyciel publiczny albo gdy zachodzi przypadek określony w art. 79 KPK. Z kolei § 3 chroni oskarżonego, ponieważ środek wniesiony na jego korzyść nie może zostać cofnięty bez jego zgody.
Art. 431 KPK ma zastosowanie, gdy w sprawie został już wniesiony środek odwoławczy i pojawia się zamiar jego cofnięcia. Najpierw należy ustalić, czy środek został wniesiony na korzyść oskarżonego, ponieważ od tego zależą ograniczenia określone w § 2 i § 3. Jeżeli oskarżony sam wniósł taki środek, przepis co do zasady pozwala mu go cofnąć. Inaczej jest, gdy na jego korzyść środek wniósł oskarżyciel publiczny lub gdy występuje wypadek z art. 79 KPK, gdyż § 2 wyłącza wtedy cofnięcie przez oskarżonego. Gdy środek wniósł inny podmiot na korzyść oskarżonego, konieczna jest jego zgoda na cofnięcie.
Oskarżony składa środek odwoławczy od rozstrzygnięcia, które uważa za niekorzystne, a następnie zmienia zdanie i chce z niego zrezygnować. W takiej sytuacji art. 431 § 1 KPK stanowi podstawę cofnięcia środka, a § 2 pozwala oskarżonemu cofnąć środek wniesiony na jego korzyść, o ile nie zachodzi wskazany wyjątek. Jeżeli jednak środek na jego korzyść wniósł oskarżyciel publiczny, oskarżony nie może samodzielnie go cofnąć. Podobnie osoba, która wniosła środek na korzyść oskarżonego, nie może go wycofać bez uzyskania zgody oskarżonego. Przykład pokazuje, że znaczenie ma nie tylko wola wycofania środka, lecz także to, kto go wniósł i czy działał na korzyść oskarżonego.
Błędem jest założenie, że każdy może bez ograniczeń cofnąć każdy środek odwoławczy. Art. 431 KPK rozróżnia bowiem zwykłą możliwość cofnięcia od szczególnych zasad dotyczących środka wniesionego na korzyść oskarżonego. Nie należy też utożsamiać zgody oskarżonego z jego prawem do cofnięcia środka wniesionego przez oskarżyciela publicznego, ponieważ § 2 wprost przewiduje w tej sytuacji wyjątek. Kolejnym błędem jest pomijanie odesłania do art. 79 KPK, które również ogranicza możliwość cofnięcia przez oskarżonego. Przepis nie opisuje szczegółowego trybu dokonania cofnięcia ani jego dalszych skutków procesowych, dlatego nie należy dopowiadać ich wyłącznie na podstawie art. 431 KPK. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, art. 431 § 2 KPK co do zasady na to pozwala, jeżeli środek został wniesiony na jego korzyść. Wyjątki dotyczą środka wniesionego przez oskarżyciela publicznego oraz wypadku z art. 79 KPK.
Nie. Zgodnie z art. 431 § 3 KPK do cofnięcia środka wniesionego na korzyść oskarżonego potrzebna jest jego zgoda.
Oskarżony nie może cofnąć takiego środka. Wynika to wprost z wyjątku wskazanego w art. 431 § 2 KPK.
Nie. Przepis reguluje możliwość cofnięcia oraz związane z nią ograniczenia, ale nie opisuje szczegółowego trybu tej czynności.
Tak. Art. 431 § 2 KPK wskazuje, że w wypadku przewidzianym w art. 79 KPK oskarżony nie może cofnąć środka wniesionego na jego korzyść.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI