II ZK 26/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 marca 2026 r.
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r.,
na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w sprawie sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...],
X. Y., uznanego prawomocnie za winnego popełnienia dwóch przewinień
dyscyplinarnych z art. 37 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o
ustroju sądów wojskowych – dalej powoływana jako u.s.w.,
kasacji obrońcy X. Y.,
od wyroku Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2023 r., sygn. II ZOW 37/22,
zmieniającego wyrok Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym
w [...] z 29 czerwca 2020 r., sygn. akt […]
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 §
1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w.
postanowił
pozostawić kasację obrońcy X. Y. bez rozpoznania jako
niedopuszczalną z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w [...] wyrokiem z dnia 29
czerwca 2020 r., sygn. akt […], uznał obwinionego X. Y. - sędziego Wojskowego
Sądu Garnizonowego w [...], za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w
II ZK 26/23
2
punkcie 1. wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, stanowiącego
przewinienie dyscyplinarne z art. 37 § 2 u.s.w. w brzmieniu obowiązującym przed
dniem 14 lutego 2020 r. i za ten czyn na mocy art. 39 § 1 pkt 2a u.s.w., wymierzył
mu karę obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 % na okres roku (pkt I wyroku)
oraz uznał obwinionego za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w punkcie
3. wniosku, stanowiącego przewinienie dyscyplinarne z art. 37 § 2 u.s.w. w
brzmieniu obowiązującym przed dniem 14 lutego 2020 r. i za czyn ten na mocy art.
39 § 1 pkt 2 u.s.w. wymierzył mu karę nagany (pkt III wyroku). Na podstawie art.
133a § 1 i 2 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w. Sąd I instancji wymierzone kary
jednostkowe połączył i jako karę łączną wymierzył obwinionemu X. Y. karę
obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 % na okres roku (pkt VI wyroku).
Sąd Dyscyplinarny przy Sadzie Apelacyjnym w [...] równocześnie
uniewinnił obwinionego X. Y. od zarzutu popełnienia przewinień dyscyplinarnych
opisanych w punktach 2., 4. i 5. wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej (pkt
II, IV i V wyroku). Nadto orzekł o kosztach postępowania dyscyplinarnego
obciążając nimi Skarb Państwa.
Od tego wyroku odwołania złożyli: obwiniony X. Y. a na niekorzyść
obwinionego Krajowa Rada Sądownictwa oraz Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów
Sądów Wojskowych.
Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. II ZOW
37/22 zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że za przypisany obwinionemu
X. Y. czyn w punkcie I w miejsce kary obniżenia uposażenia zasadniczego o 20 %
na okres roku, na mocy art. 39 § 1 pkt 4 i § 3 a pkt 1 oraz § 3 b u.s.w. wymierzył
karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe
w wojskowym sądzie garnizonowym w okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego
w P., oraz za przypisany czyn w punkcie III w miejsce wymierzonej kary nagany, na
mocy art. 39 § 1 pkt 4 i § 3 a pkt 1 oraz § 3 b u.s.w. wymierzył karę dyscyplinarną
przeniesienia na inne miejsce służbowe w wojskowym sądzie garnizonowym w
okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego w P., oraz w punkcie VI w miejsce
wymierzonej obwinionemu X. Y. dyscyplinarnej kary łącznej obniżenia uposażenia
zasadniczego o 20% na okres roku orzekł wobec niego łączną karę dyscyplinarną
II ZK 26/23
3
przeniesienia na inne miejsce służbowe w wojskowym sądzie garnizonowym w
okręgu Wojskowego Sądu Okręgowego w P., utrzymując w pozostałym zakresie
zaskarżony wyrok i obciążył kosztami postępowania odwoławczego Skarb Państwa.
Kasację od powyżej opisanego wyroku Sądu Najwyższego z 25
stycznia 2023 r. wywiódł obrońca obwinionego X. Y.. Podnosząc
w sześciu zarzutach rażące naruszenia prawa procesowego oraz rażące
naruszenie prawa materialnego, które zostały szczegółowo opisane w kasacji,
wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
Kasacja ta została przyjęta, a sprawa zarejestrowana w repertorium
Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. II ZK 26/23
i przydzielona do referatu Krzysztofa Staryka. Następnie, wobec przejścia tego
sędziego w stan spoczynku, zgodnie z zarządzeniem Prezesa kierującego pracą
Izby Odpowiedzialności Zawodowej sprawa została przydzielona w dniu 13
listopada 2025 r. do referatu sędzi rozpoznającej obecnie sprawę.
Pismem z dnia 8 grudnia 2025 r., sędzia X. Y. wniósł
o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego
sprawozdawcę. Wprawdzie we wniosku sędzia nie wymienił nazwiska SSN Barbary
Skoczowskiej, a trzykrotnie wskazał na SSN M. Szczepaniec, to jednak
z okoliczności sprawy wynika, że chodzi o sędzię obecnie wydającą jako Sąd
Najwyższy postanowienie. Sprawa ta została zarejestrowana w dniu 11 grudnia
2025 r. w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. I ZB 102/25
i od tamtej chwili oczekuje na wyznaczenie składu orzekającego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniesioną przez obrońcę sędziego X. Y. kasację należało pozostawić bez
rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy.
Zgodnie z art. 531 § 1 zd. 1 k.p.k., mającym odpowiednie zastosowanie
w postępowaniu dyscyplinarnym sędziów na gruncie art. 128 ustawy o ustroju
sądów powszechnych (dalej u.s.p.), a przez to i do sędziów sadów wojskowych na
II ZK 26/23
4
gruncie art. 70 § 1 u.s.w., Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą
kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub
gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.
Przepis art. 530 § 2 k.p.k. stanowi, iż Prezes sądu, do którego wniesiono kasację,
odmawia jej przyjęcia, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2
k.p.k. lub w art. 429 § 1 k.p.k., albo gdy kasację oparto na innych powodach niż
wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Zawarte w powyższym przepisie odesłanie do treści
normy z art. 429 § 1 k.p.k. pozwala zatem na pozostawienie kasacji bez
rozpoznania w przypadku, gdy została wniesiona po terminie lub przez osobę
nieuprawnioną albo jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Kategorycznie
sformułowany przepis art. 122 u.s.p. (odpowiednio stosowany przez odesłanie z art.
70 § 1 u.s.w.) stanowi wprost, że w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach
sędziów od wyroku sądu drugiej instancji kasacja nie przysługuje.
Fakt, że kasacja obrońcy obwinionego została przyjęta przez Prezesa
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej, zamiast podjęcia na
podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. w zw.
z art. 70 § 1 u.s.w. decyzji o odmowie jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy
ustawy, nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu takiej wadliwości kasacji przez Sąd
Najwyższy i pozostawieniu jej bez rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest zwolniony
od obowiązku zbadania czy kasacja odpowiada przepisom wymienionym w art. 530
§ 2 k.p.k., w tym czy jest dopuszczalna w świetle obowiązującego prawa - art. 429
§ 1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2024 r., IV KK
246/24).
Stwierdzić więc należy, że niedopuszczalna z mocy prawa jest kasacja
obrońcy obwinionego od prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego,
zmieniającego wyrok Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] z dnia
29 czerwca 2020 r., sygn. akt […] a więc od prawomocnego orzeczenia
kończącego postępowanie dyscyplinarne.
Na marginesie dodać jeszcze należy, co wykracza poza zakres niniejszej
sprawy, ale wydaje się konieczne zauważenie, że przy zastosowaniu argumentum
a fortiori w postaci a maiori ad minus - z treści art. 122 u.s.p oraz uwzględniając
II ZK 26/23
5
wyjątkowy charakter instytucji kasacji specjalnej określonej w art. 521 k.p.k., że
także i tzw. podmioty kwalifikowane nie są uprawnione do wnoszenia kasacji
w sprawach dyscyplinarnych sędziów, niezależnie od tego, jaką postać (wyroku,
czy postanowienia) ma orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne toczące
się na podstawie przepisów zamieszczonych w ustawie - Prawo o ustroju sądów
powszechnych.
Końcowo należało odnieść się do wniosku obwinionego z dnia 8 grudnia
2025 r. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN
Barbarę Skoczkowską, zarejestrowanego pod sygn. I ZB 102/25.
Oczywistym jest, że zgodnie z treścią art. 29 § 5 ustawy o Sądzie
Najwyższym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu
Najwyższego (…) wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem
okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na
wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej
sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub
bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Uprawnionym do złożenia
wniosku jest jednak strona lub uczestnik postępowania przed Sądem
Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6 (por. § 7 cyt. ustawy). Mając na
uwadze okoliczność, iż kasację obrońcy obwinionego należało pozostawić bez
rozpoznania, jako niedopuszczalną z mocy ustawy, tym samym uznać należy, że
obwiniony nie nabył uprawnień strony, ani uczestnika postępowania o jakich mowa
w art. 7 cyt. ustawy, uprawniających do złożenia wniosku o zbadanie spełnienia
wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego sprawozdawcę tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak wyżej.
[M. T.]
[r.g.]
II ZK 26/23
6
