II PZ 13/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Żywicka
Dnia 12 maja 2026 r.
w sprawie z powództwa M.L.
przeciwko W. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 12 maja 2026 r.,
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt III WSC P 2/25,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 30 lipca 2025r. odrzucił
skargę kasacyjną wniesioną przez W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z
siedzibą w N. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu III Wydział Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z 24 kwietnia 2025r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 lipca 2025r. Sąd Apelacyjny wyjaśnił,
że wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r Sąd Okręgowy w Opolu zasądził od strony
pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.000 zł tytułem odszkodowania z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 września 2022r. do dnia zapłaty, oddalił
powództwo w pozostałej części i odstąpił od obciążania powoda kosztami
zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej.
Na skutek apelacji obu stron wyrokiem z 24 kwietnia 2025r. Sąd Apelacyjny
we Wrocławiu uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie I, w
punkcie II w zakresie żądania zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwot:
II PZ 13/26
2
20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku z rozstrojem
zdrowia wywołanym mobbingiem, 20.000 zł tytułem odszkodowania za naruszenie
zasady równego traktowania w zatrudnieniu, 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za
naruszenie dóbr osobistych wywołanych mobbingiem oraz w punkcie III, zniósł
postępowanie od 28 września 2023 roku i przekazał sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, pozostawiając temu sądowi rozstrzygniecie
w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego.
Po doręczeniu stronie pozwanej odpisu wyroku Sądu drugiej instancji z
pisemnym uzasadnieniem 4 czerwca 2025r, strona ta wywiodła skargę kasacyjną w
dniu 15 lipca 2025r. zaskarżając tenże wyrok w zakresie uchylenia zaskarżonego
wyroku w puncie II tj w przedmiocie żądania zasądzenia od strony pozwanej nas
rzecz powoda kwot: 5 000 zł z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w z
związku z rozstrojem zdrowia wywołanym mobbingiem; 3 000 zł odszkodowania za
naruszenie dóbr osobistych wywołanym mobbingiem.
Sad Apelacyjny uznał, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako
niedopuszczalna od wyroku uchylającego zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji
do ponownego rozpoznania.
Dopuszczalność skargi kasacyjnej regulują: art. 3981 k.p.c., który stanowi, że
od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia
w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących
postępowanie w sprawie strona może wnieść skargę kasacyjną do Sądu
Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej; art. 3982 według
którego, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w
których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych,
a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć
tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga
kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach
o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem
ubezpieczenia społecznego. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga
kasacyjna przysługuje także w sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia
szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, w
sprawach o rozwód, o separację, o alimenty, o czynsz najmu lub dzierżawy oraz o
II PZ 13/26
3
naruszenie posiadania; dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń
z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent; rozpoznanych w postępowaniu
uproszczonym, od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa lub orzekającego
unieważnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się
wyroku zawarła związek małżeński, w sprawach, w których powództwo oddalono na
podstawie art. 1911.
Wyróżnionym powyżej przepisem szczególnym jest między innymi art. 3941 §
11 k.p.c. Według tego przepisu, w sytuacji uchylenia przez sąd drugiej instancji
wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
czyli takiej jaka zaistniała w przedmiotowej sprawie przysługuje nie skarga kasacyjna,
a jedynie zażalenie do Sądu Najwyższego.
Dlatego też, wywiedziona za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika
skarga kasacyjna zamiast poprawnie zażalenie do Sądu Najwyższego, nie jest
dopuszczalna i na mocy art. 3986 § 2 kpc podlegała odrzuceniu.
Na marginesie Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że gdyby nawet złożone pismo
procesowe zatytułowane skargą kasacyjną potraktować jako zażalenie do Sądu
Najwyższego, to jest ono spóźnione w myśl art. 394 § 2 kpc w związku z art. 3941 §
3 k.p.c. i jako takie również podlegałoby odrzuceniu na podstawie art. 39821 k.p.c. w
związku z art. 397 § 3 k.p.c. i art. 373 § 1 k.p.c., gdyż termin do wniesienia zażalenia
( również do Sądu Najwyższego) wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia
( tu - wyroku) z uzasadnieniem.
Odpis wyroku sądu drugiej instancji został doręczony stronie pozwanej
(pełnomocnikowi) 4 czerwca 2025r., zatem termin do wywiedzenia zażalenia do Sądu
Najwyższego upłynął 11 czerwca 2025r., a jak Sąd Apelacyjny wskazał wyżej
nadzwyczajny środek zaskarżenia został złożony 15 lipca 2025r.
Strona pozwana W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N.
wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego od postanowienia Sądu Apelacyjnego we
Wrocławiu z dnia 30 lipca 2025 r., zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając
naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1) Art. 3981 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 11 k.p.c. poprzez ich błędną
wykładnię i błędne ustalenie, iż skarga kasacyjna nie przysługuje od prawomocnego
wyroku Sądu Apelacyjnego, albowiem żaden przepis szczególny nie stanowi w tym
II PZ 13/26
4
zakresie inaczej; jak również przez błędne przyjęcie, iż termin na jej wniesienie
wynosi tylko 7 dni a nie 2 miesiące - jak w przypadku skargi kasacyjnej;
2) Art. 3981 § 1 k.p.c. w związku z art. 394 § 11 k.p.c. poprzez ich błędną
wykładnię i błędne przyjęcie, iż możliwość złożenia zażalenia na wyrok sądu drugiej
instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do
ponownego rozpoznania wyłącza prawo do złożenia skargi kasacyjnej na taki wyrok;
3) Art. 3981 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941 § 11 k.p.c. poprzez ich błędną
wykładnię i błędne przyjęcie, iż możliwość złożenia zażalenia na wyrok sądu drugiej
instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do
ponownego rozpoznania wyłącza prawo do złożenia skargi kasacyjnej wyrok sądu
drugiej instancji, który znosi postępowanie w pierwszej instancji (od 28 września 2023
roku) i który pozostawia temu Sądowi rozstrzygnięcie w zakresie kosztów
postępowania apelacyjnego;
4) art 45 ust. 1 Konstytucji oraz Artykuł 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw
Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez zastosowanie przez Sąd Apelacyjny w
zaskarżanym postanowieniu niekonstytucyjnego art. 3941 § 11 k.p.c. - to jest
sprzecznego z prawem do Sądu poprzez całkowicie różnicujące status orzeczenia,
jakim jest wyrok sądu drugiej instancji i traktując go na równi z orzeczeniem o
charakterze wpadkowym - to jest postanowieniem, na które służyć ma rzekomo li
tylko zażalenie;
5) art. 3941 § 3 k.p.c. - poprzez błędne uznanie, iż odpowiednie stosowanie art.
394 § 2 i 3, oznacza zastosowanie tygodniowego terminu na złożenie zażalenia -
mimo iż odpowiednie stosowanie oznacza, że niektórych regulacji się nie stosuje w
ogóle; a w tym przypadku zastosowanie winien znaleźć termin 2 miesięcy - jak przy
skardze kasacyjnej.
Żaląca się strona wniosła o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości
- i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Ponadto, wniosła o: 1) wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie
zgodności z Konstytucją - z art 45 ust. 1 Konstytucji przepisu art. 3941 § 11 k.p.c. w
zakresie, w jakim wyłącza prawo do złożenia skargi kasacyjnej, oraz w zakresie w
jakim przewiduje do złożenia takiego zażalenia termin tygodnia na jego złożenie,
wyłączając tym samym termin 2 miesięczny, jaki przysługuje w przypadku złożenia
II PZ 13/26
5
skargi kasacyjnej; 2) zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Zaskarżeniu skargą kasacyjną podlegają tylko te prawomocne wyroki sądu
drugiej instancji i postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia
postępowania, które kończą postępowanie w sprawie (art. 3981 k.p.c.). Atrybutu tego
nie posiada wyrok kasatoryjny, którym sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone
apelacją orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej
instancji (art. 386 § 2 i § 4 k.p.c.); wyrok taki - co jasne - nie kończy postępowania w
sprawie, lecz skutkuje koniecznością jego kontynuacji i ponownego rozpoznania
sprawy w postępowaniu apelacyjnym. Wyrok, o którym mowa, może natomiast
podlegać zaskarżeniu zażaleniem na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. Dotyczy to
odpowiednio sytuacji, w której w razie kumulacji roszczeń sąd drugiej instancji oddala
częściowo apelację albo wydaje orzeczenie reformatoryjne zmieniając zaskarżony
wyrok w części, a w pozostałym zakresie uchyla wyrok i przekazuje sprawę do
ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Podkreślenia wymaga, że zażalenie przewidziane w art. 3941 § 1 k.p.c. jest
swoistym środkiem zaskarżenia o charakterze formalnym i nie może być
utożsamiane ze skargą kasacyjną, jak również z zażaleniem z art. 394 k.p.c.,
rozumianym jako zwyczajny środek odwoławczy. Jak wskazano, zażalenie na
orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć jedynie skontrolowaniu, czy
to orzeczenie zostało prawidłowo wydane. Przy jego rozpoznawaniu Sąd Najwyższy
nie bada istoty sprawy, lecz jedynie ocenia, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy
okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 2 i 4 k.p.c. usprawiedliwiają wydanie
orzeczenia kasatoryjnego, zamiast - co powinno być regułą - orzeczenia
reformatoryjnego. Kontrola wykonywana przez Sąd Najwyższy w związku z
zaskarżeniem orzeczeń uchylających zaskarżony wyrok i przekazujących sprawę do
ponownego rozpoznania nie zmierza do oceny zasadności żądania pozwu, ani także
apelacji i nie polega na merytorycznym badaniu stanowiska prawnego Sądu drugiej
instancji (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 października 2013 r., III CZ
II PZ 13/26
6
48/13, LEX nr 1422032 i z dnia 15 lutego 2013 r., I CZ 5/13, OSNC-ZD 2014 nr A,
poz. 4). Dopuszczenie takiej kontroli oznaczałoby przyzwolenie, by zażalenie to
stanowiło substytut skargi kasacyjnej, a więc środka prawnego zasadniczo innej
rangi, sformalizowanego i mającego szansę rozpoznania przez Sąd Najwyższy tylko
w wypadku spełnienia określonych przesłanek; mogłoby także prowadzić do
obchodzenia przepisów o skardze kasacyjnej. Ograniczona funkcja oraz charakter
zażalenia przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c., a także potrzeba usytuowania go w
systemie środków odwoławczych i zaskarżenia, z jak najmniejszym uszczerbkiem
dla spójności systemu, przemawiają za wąskim określeniem granic kognicji
rozpoznającego je Sądu Najwyższego. Zażalenie jest skierowane przeciwko
uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a więc ocenie
może być poddany jedynie ewentualny błąd sądu odwoławczego przy kwalifikowaniu
określonej sytuacji procesowej jako odpowiadającej powołanej podstawie orzeczenia
kasatoryjnego (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 stycznia 2013 r., IV CZ
170/12, LEX nr 1311814; z dnia 5 listopada 2013 r., II PZ 28/13, OSNP 2014 Nr 10,
poz. 146 i z dnia 26 września 2017 r., III PZ 8/17, LEX nr 2397582)., z dnia 27
września 2024 r. I CSK 2804/23, LEX nr 3762724).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 39814 w
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
M.G.
[a.ł]
