II KZ 25/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 listopada 2025 r.
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie P. P.
skazanego z art. 178a § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2025 r.
zażalenia skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24,
w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia
wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w
Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt II K 144/24, Sąd Rejonowy w
Radomiu uznał oskarżonego P. P. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu
aktem oskarżenia, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę
grzywny w wysokości 170 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na
50 zł, a ponadto orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia
wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz świadczenia pieniężnego w
wysokości 7 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy
II KZ 25/25
2
Postpenitencjarnej, a także rozstrzygnął o kosztach sądowych (k. 55 akt sprawy
sygn. II K 144/24).
Na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego, Sąd Okręgowy w
Radomiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24 utrzymał w
mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji (k. 87 akt sprawy II K 144/24).
W dniu 25 kwietnia 2025 r. skazany złożył do Sądu Okręgowego w Radomiu
wniosek z dnia 25 kwietnia 2025 r. (k. 88 akt sprawy II K 144/24) o przywrócenie
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku
Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r. wraz z jego dopełnieniem,
tj. wnioskiem o dokonanie ww. czynności procesowych (k. 91 akt sprawy II K
144/24). W uzasadnieniu wniosku skazany wskazał na problem z samodzielnym
swobodnym poruszaniem się po wypadku komunikacyjnym i przebytych trzech
operacjach, które krótko opisał, skutkujący rentą z tytułu częściowej niezdolności do
pracy (do 30 września 2025 r.), co udokumentował orzeczeniem lekarza orzecznika
ZUS z dnia 10 maja 2024 r. (k. 89-90 akt sprawy II K 144/24), a także wskazał na
infekcję wirusową zapalenia krtani, którą od początku kwietnia br. przechodzili
wszyscy domownicy po kolei łącznie z nim.
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Radomiu, na
podstawie art. 126 § 1 i 2 k.p.k., nie uwzględnił wniosku P. P. o przywrócenie
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu
Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24, z uwagi
na nieprzedstawienie przez niego żadnych okoliczności dających podstawy do
przyjęcia, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego
niezależnych. W uzasadnieniu tej decyzji Sąd ten zaznaczył m. in., że cyt.: „(…)
absolutnie nie deprecjonuje dolegliwości zdrowotnych P. P. i przebytych operacji.
Rzecz w tym, że z dołączonych dokumentów absolutnie nie wynika, by oskarżony
nie mógł w terminie złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku zapadłego
w wyniku rozpoznania wywiedzionej przez niego apelacji.” (k. 95 akt sprawy II K
144/24, k. 4 akt SN).
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany. Nie sformułował
żadnych zarzutów, a jedynie podniósł, że zaskarża orzeczenie w całości i wnosi o
jego uchylenie. W uzasadnieniu zwyczajnego środka zaskarżenia wskazał, że
II KZ 25/25
3
dołączone do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie
uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego orzeczenie lekarza orzecznika ZUS
jednoznacznie stwierdza, że jego układ ruchu jest niesprawny, co jest głównym
powodem i wystarczającym dowodem świadczącym o przeszkodzie do złożenia w
terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego,
dlatego złożył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w
wniosku. Jednocześnie przyznał, że został prawidłowo powiadomiony o terminie
rozprawy, jednak cyt.: „(…) jasno i wyraźnie było napisane w zawiadomieniu, że
osobiste stawiennictwo nie jest obowiązkowe”. Zaznaczył też, że wirusowe
zapalenie gardła wszystkich domowników było tylko dodatkową informacją i nie
musiał na tą okoliczność przedstawiać dowodów. Podkreślił, że jego niesprawny
układ ruchu powodował, że był zależny od osób trzecich, aby złożyć wniosek o
sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, a w tym czasie nie miał
kto wyświadczyć mu takiej przysługi. W tych okolicznościach – zdaniem P. P. –
należy przyjąć, że przedstawił wystarczający dowód dający podstawy do przyjęcia,
że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W
konkluzji skazany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku
Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k., w
terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, strona może złożyć wniosek o
sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jeżeli natomiast
niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, w
zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody strona może złożyć wniosek o
przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w
terminie wykonana (art. 126 § 1 k.p.k.). Warunkiem merytorycznym uwzględnienia
wniosku o przywrócenie terminu jest więc wykazanie przez stronę, że uchybienie
terminowi, o jakim mowa w art. 422 § 1 k.p.k., nastąpiło z powodu okoliczności, na
II KZ 25/25
4
które nie miała wpływu, a które zarazem uniemożliwiły dokonanie wymaganej przez
prawo czynności we właściwym czasie.
Jak prawidłowo dostrzegł Sąd Okręgowy w Radomiu skazany nie sprostał
powyższemu zdaniu, skoro niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego tłumaczył
głównie stanem zdrowia (problemem z poruszaniem się – niesprawnością układu
ruchu oraz infekcją wirusową zapalenia gardła – jego i wszystkich domowników), a
dodatkowo brakiem konieczności osobistego, obowiązkowego stawiennictwa na
rozprawie apelacyjnej. Taka argumentacja nie przekonuje, gdyż nie wskazuje, że
do uchybienia terminu doszło z przyczyny niezależnej od skazanego. Po pierwsze,
skazany (niemający obrońcy z wyboru/z urzędu) w toku postępowania
odwoławczego został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej
wyznaczonej na dzień 11 kwietnia 2025 r. (elektroniczne pokwitowanie odbioru k.
85; protokół rozprawy apelacyjnej k. 86 akt sprawy II K 144/24), będąc zarazem
pouczonym o prawach i uprawnieniach strony w postępowaniu karnym. Wprawdzie
jego stawiennictwo na ww. rozprawie apelacyjnej nie było obowiązkowe, jednak
świadomość terminu rozprawy pozwala na przyjęcie, że dysponował on należytą
informacją w tym zakresie i mógł chociaż telefonicznie zasięgnąć informacji o
ostatecznym wyniku postępowania odwoławczego, tj. wyroku i ustawowym,
zawitym 7-dniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i
doręczenie uzasadnienia wyroku liczonym od daty ogłoszenia wyroku, tj. od 11
kwietnia 2025 r. (do 18 kwietnia 2025 r.), tym bardziej, że pouczenie o powyższym
znalazło się w protokole rozprawy (vide k. 86v. akt sprawy II K 144/24). Tymczasem
skazany uczynił to dopiero w dniu 25 kwietnia 2025 r., czyli ze znacznym,
tygodniowym, naruszeniem tego terminu. Wskazane powyżej założenie potwierdza
zresztą sam skazany w uzasadnieniu zażalenia, w którym podaje, że cyt.: „[t]o
prawda, że zostałem prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy”, zatem nic nie
stało na przeszkodzie, aby dowiedzieć się o jej wynik i złożyć w ustawowym
terminie wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Po drugie, przywrócenia terminu nie uzasadnia okoliczność związana ze
stanem zdrowia skazanego, tj. problem z poruszaniem się – niesprawnością układu
ruchu, powodujący częściową niezdolność do pracy (do 30 września 2025 r.),
II KZ 25/25
5
udokumentowany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 10 maja 2024 r. czy
wskazana nieudokumentowana infekcja wirusowa zapalenia gardła (krtani). Jak
słusznie wskazał sąd odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie deprecjonując
przy tym dolegliwości zdrowotnych P. P. i przebytych operacji cyt.: „[k]westia
czasowej i częściowej niezdolności do pracy w żadnym razie nie może stanowić
okoliczności wyłączających działania oskarżonego w celu złożenia w zawitym
terminie do sprawy pisemnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Ponadto oskarżony nie przedstawił absolutnie żadnego dowodu, z którego
wynikałaby czasowa izolacja spowodowana rzekomym zapaleniem wirusowym
krtani”. W żadnej mierze nie przekonuje twierdzenie skazanego zawarte w
uzasadnieniu zażalenia jakoby wirusowe zapalenie gardła wszystkich domowników
było tylko dodatkową informacją więc nie musiał on na tą okoliczność przedstawiać
dowodów, skoro okolicznością tą – nie wprost, ale – tłumaczy zaniechanie w
złożeniu w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia
wyroku sądu odwoławczego wskazując, że cyt.: „(…) w tym czasie nie miał kto
wyświadczyć mu takiej przysługi”. Podobnie ocenić należy twierdzenia skazanego
dotyczące dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o
sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego orzeczenia lekarza
orzecznika ZUS jednoznacznie stwierdzającego, że jego układ ruchu jest
niesprawny, a będące „głównym powodem i wystarczającym dowodem
świadczącym o przeszkodzie do złożenia w terminie wniosku”, które nie były
kwestionowane przez sąd odwoławczy, jednak jako takie nie mają znaczenia w
rozpoznawanej sprawie. Tym bardziej gdy zauważy się, że skazany już w okresie
obowiązywania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 10 maja 2024 r., tj. w
dniu 17 września 2024 r., korzystając z usług poczty kurierskiej G.Sp. z o.o. (k. 57-
58 akt sprawy II K 144/24), a następnie w dniu 7 października 2024 r. korzystając z
usług Poczty Polskiej (k. 63 akt sprawy II K 144/24), dochował ustawowego terminu
do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu
pierwszej instancji.
W związku z powyżej naświetlonymi zaszłościami faktycznymi należało
uznać, że wskazane przez skazanego w zażaleniu okoliczności uprzednio
podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o
II KZ 25/25
6
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, nie należą w
ogóle do przesłanek stosowania art. 126 k.p.k. Zważyć należy, że termin, o którym
mowa w art. 422 § 1 k.p.k., jest terminem zawitym, co oznacza, że wniosek złożony
po jego upływie jest zawsze bezskuteczny (art. 122 § 1 k.p.k.). W tym stanie rzeczy
należało uznać, że podniesione w zażaleniu okoliczności nie wskazują, by
spełniona została przesłanka z art. 126 k.p.k. i z tego powodu zaskarżone
postanowienie należało utrzymać w mocy.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
