II KZ 16/21

Sygn. akt II KZ 16/21

POSTANOWIENIE

Dnia 23 kwietnia 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Bojańczyk

w sprawie M. M.

skazanej z art. 148 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r.

w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron

wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na

piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. II Aka (…),

na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

stwierdzić swoją niewłaściwość i wniosek o przywrócenie terminu przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…)

UZASADNIENIE

W dniu 22 stycznia 2021 r. M. M. złożyła za pośrednictwem administracji Zakładu Karnego nr (…) w Ł. i Sądu Apelacyjnego w (…) II Wydziału Karnego, kierowane do Sądu Najwyższego w W., zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia z dnia 27 grudnia 2020 r. W jego treści skarżąca wskazuje na to, że: [cyt.] „w związku z faktem, iż na skutek kwarantanny prewencyjnej, którą zostałam objęta od 9 listopada 2020 r. do 16 listopada 2020 r. z uwagi na podejrzenie współosadzonej Covid-19, o fakcie tym poinformowany był Przewodniczący IV Wydziału Nadzoru Penitencjarnego w Ł. [] korespondencja była odbierana, a jej realizacja była zgodn[a] z zasadami kwarantanny, którą byłam objęta w jednostce Zakładu Karnego nr (…) w Ł.[] wnoszę o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku i sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r. z racji faktu, iż ja korespondencję w sprawie przedmiotowego wniosku złożyłam w terminie siedmiu dni od doręczenia wyroku, czyli korespondencję złożyłam 16 listopada 2020 r.” (k. 581, 581 v., t. III).

Sąd Apelacyjny w (…), przekazując zażalenie do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, nie zwrócił jednak uwagi na obszernie w nim poruszoną przez skarżącą kwestię przywrócenia terminu do złożenia wniosku i sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. II Aka (…). Nie negując tego, że pismo skazanej z dnia 21 stycznia 2021 r. może być potraktowane (tak jak to uczynił Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…)) jako zażalenie na zarządzenie tegoż z dnia 11 stycznia 2021 r. w zakresie, w którym przemawiają za tym: nazwa tej czynności procesowej i pierwsze zdanie jej uzasadnienia, to jednak lektura krótkiego uzasadnienia pisma skazanej M. M. wskazuje na to, że konieczne jest potraktowanie tego pisma jako wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wobec zdekodowania z jego pozostałej części całkowicie innego żądania skazanej.

Niewątpliwie doniosłe znaczenie dla oceny rzeczywistego znaczenia czynności procesowej — szczególnie czynności procesowej mającej formę pisemną — ma jej nazwa (oznaczenie). Zapewne to właśnie tym kierował się Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) przyjmując zażalenie skazanej na zarządzenie z dna 11 stycznia 2021 r. i przedstawiając je wraz z aktami sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Nie wolno jednak tracić z pola widzenia tego, że dla oceny znaczenia przedsięwziętej w sprawie czynności procesowej nazwa (jej oznaczenie) nie ma jednak waloru przesądzającego. Zgodnie ze wskazówką interpretacyjną zawartą w § 2 art. 118 k.p.k., niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej, a zwłaszcza środka zaskarżenia, nie pozbawia czynności znaczenia prawnego. Okoliczność o czysto formalnym znaczeniu (określona nazwa środka prawnego zastosowana przez jego autorkę, oznaczenie czynności procesowej), tym bardziej wtedy, gdy środek odwoławczy pochodzi od podmiotu niefachowego, nie dysponującego z reguły taką orientacją w arkanach prawnych jak podmiot profesjonalny (adwokata, radca prawny), nie może jednak prowadzić do ignorowania tego, co wynika z pozostałych (innych niż nazwa czy oznaczenie) elementów pisma procesowego. Mogą one ewentualnie prowadzić do konkluzji zgoła odmiennych niźli te, które mogłyby wynikać z samej nazwy pisma procesowego, tj. wniosku, że intencją autorki zażalenia było co innego (lub: także co innego), niżby to miało wynikać z samej tylko oceny znaczenia czynności procesowej przeprowadzonej na podstawie samego sposobu jej nazwania i incipitu uzasadnienia. Równie istotna (art. 118 § 1 k.p.k.) — dla zdekodowania rzeczywistego charakteru (znaczenia) czynności procesowej — jest cała treść czynności procesowej, w tym, przede wszystkim, jej uzasadnienie.

Otóż analiza treści uzasadnienia zażalenia sporządzonego osobiście przez M. M. (cyt.: „wnoszę o przywrócenie terminu złożenia [wniosku o sporządzenie uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie II Aka (…)]”) oraz przedstawionej w nim argumentacji (nawiązującej głównie do objęcia skazanej, przebywającej w Zakładzie Karnym nr (…) w Ł., kwarantanną prewencyjną w dniach od 9 do 16 listopada 2020 r. i sygnalizowanymi przez nią w zażaleniu problemami związanymi nie tylko z odbiorem korespondencji w tych datach, ale — jak się zdaje — także z zakłóceniami czy trudnościami w zakresie wysyłania korespondencji z zakładu karnego) wskazuje jednoznacznie na to, że obok wyartykułowania żądania poddania kontroli odwoławczej zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 11 stycznia 2021 r., domaga się ona w tym piśmie głównie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego (Sądu Apelacyjnego w (…)) z dnia 5 listopada 2020 r.

Jeśli potwierdziłby się podniesiony przez skazaną zarzut, że z przyczyn od niej niezależnych (np. wskutek ewentualnych zaniedbań administracji Zakładu Karnego nr (…) w Ł.) doszło do niedotrzymania przez nią terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia, to z tego tytułu skazana nie może ponosić negatywnych skutków prawnych. Termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia może być przywrócony w trybie art. 126 k.p.k., o ile jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od skazanej niezależnych, co jednak należy w odpowiednim stopniu wykazać. Może ona wówczas w zawitym terminie 7 dni od ustania przeszkody zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na dopełnienie czynności, która miała być w terminie wykonana w postaci złożonego już spóźnionego wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem. Taki właśnie wniosek został wyartykułowany w piśmie skazanej z 21 stycznia 2021 r. zatytułowanym „Zażalenie”.

Zauważyć jednak należy, że ewentualna kwestia przywrócenia terminu rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu, przy czym w tym przedmiocie orzeka organ, przed którym należało dokonać czynności, a więc Sąd Apelacyjny w (…) (art. 126 § 2 k.p.k.).

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę w zakresie dotyczącym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 listopada 2020 r. Sądowi Apelacyjnemu w (…), jako sądowi właściwemu do rozpoznania tego wniosku.