II KZ 12/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 kwietnia 2025 r.
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie oskarżonego R. R.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. zażalenia
obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2025
r., II KO 94/24 o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego
aresztowania,
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2025 r. (sygn. akt I KO
94/24) na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 §
1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 2 k.p.k. zastosowano wobec R. R. środek zapobiegawczy
w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 27 maja
2025 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia, Sąd Najwyższy wskazał, że wobec
utrzymującego się dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego
zarzucanych mu przestępstw oraz realnej groźby wymierzenia mu surowej kary
pozbawienia wolności (przekraczającej 3 lata), istnieje uzasadniona obawa, iż
może on bezprawnie utrudniać ponowione postępowanie apelacyjne. Ta obawa,
II KZ 12/25
2
wynikająca wprost z grożącej surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.), stanowi
samodzielną przesłankę szczególną do zastosowania tymczasowego aresztowania
w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, zwłaszcza w kontekście
przyczyn wznowienia postępowania i faktu odbycia jedynie części dotychczas
nieprawomocnie orzeczonej kary, przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek
ogólnych z art. 249 § 1 k.p.k. i braku przesłanek negatywnych.
Na powyższe orzeczenie zażalenie wniósł obrońca skazanego, zarzucając
postanowieniu „obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść
postanowienia, a mianowicie:
1. art. 257 § 1 k.p.k. polegającą na jego niezastosowaniu wobec
oskarżonego, w sytuacji gdy cel stawiany tymczasowemu aresztowaniu mogą w
sprawie niniejszej spełnić inne środki zapobiegawcze, takie jak chociażby dozór
Policji, zatrzymanie paszportu czy też zakaz opuszczania miejsca zamieszkania lub
zakaz opuszczania kraju;
2. art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez przyjęcie, że zachodzi uzasadniona
obawa nakłaniania do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo
innego bezprawnego utrudniania postępowania karnego, podczas gdy nic ma
racjonalnych argumentów przemawiających za tym, że oskarżony przebywając
na wolności w jakikolwiek sposób będzie utrudniał przeprowadzenie
zaplanowanych czynności procesowych;
3. art. 258 § 2 k.p.k. przez przyjęcie, iż sama tylko groźba surowej kary
jest wystarczającą podstawą do zastosowania tymczasowego aresztowania
w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, podczas gdy
wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, ze okoliczność ta jedynie może
stanowić podstawę do stosowania tymczasowego aresztowania i to tylko w
sytuacji gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, iż wobec oskarżonego
zostanie orzeczona wysoka kara pozbawienia wolności.”
Obrona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez
uchylenie tymczasowego aresztowania w stosunku do oskarżonego i
zastosowanie wobec niego środka zapobiegawczego o charakterze
II KZ 12/25
3
nieizolacyjnym (dozoru policji
zakazem opuszczenia kraju).
lub zatrzymania paszportu połączonego z
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy, działając w następstwie
wznowienia na mocy wyroku z dnia 26 lutego 2025 r. postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie (sygn. akt II AKa 177/19) i
uchylenia tegoż wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,
zastosował wobec R. R. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego
aresztowania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy trafnie podniósł, iż
pomimo uchylenia prawomocnego wyroku skazującego, zgromadzony w sprawie
materiał dowodowy (wskazany szczegółowo w uzasadnieniu wyroku Sądu I
instancji) nadal stwarza duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego
zarzucanych mu czynów(art. 249 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że
w związku z charakterem i wagą zarzucanych przestępstw (m.in. z art. 258 § 1 k.k.,
art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k.), realna pozostaje groźba
wymierzenia oskarżonemu surowej kary pozbawienia wolności, przekraczającej 3
lata.
Prawidłowo Sąd Najwyższy wywiódł, iż właśnie ta groźba surowej kary stanowi
samodzielną podstawę szczególnej obawy utrudniania przez oskarżonego
prawidłowego toku ponowionego postępowania (art. 258 § 2 k.p.k.). Istnieje bowiem
uzasadnione ryzyko, że oskarżony, stojąc w obliczu perspektywy wieloletniego
pozbawienia wolności (zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt odbycia jedynie części
kary orzeczonej uchylonym wyrokiem oraz przyczyny wznowienia postępowania),
mógłby podejmować bezprawne działania zakłócające bieg procesu. Konieczność
zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania w tej sytuacji uzasadniała
zastosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego. Sąd Najwyższy zasadnie
powołał się przy tym na ugruntowane orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu
sędziów SN z dnia 19 stycznia 2012 r. (I KZP 18/11), potwierdzającą autonomiczny
II KZ 12/25
4
charakter przesłanki z art. 258 § 2 k.p.k., przy jednoczesnym braku negatywnych
przesłanek stosowania aresztu (art. 259 § 1 k.p.k.) oraz braku podstaw do
zastosowania środków łagodniejszych (art. 257 § 1 k.p.k.).
Sąd Najwyższy w składzie niniejszym w pełni podziela tę ocenę i
argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Argumenty
podniesione w zażaleniu nie podważają prawidłowości dokonanych przez Sąd
Najwyższy ustaleń ani trafności wyprowadzonych wniosków. W ocenie Sądu
Najwyższego, przesłanki zastosowania tymczasowego aresztowania, w
szczególności duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów oraz
obawa utrudniania postępowania wynikająca z grożącej oskarżonemu surowej kary
(art. 258 § 2 k.p.k.), nadal pozostają aktualne. Nie ujawniły się żadne nowe
okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę zaskarżonego
postanowienia i zastosowanie wobec oskarżonego środka zapobiegawczego o
charakterze wolnościowym.
Mając powyższe na względzie, zażalenie jako bezzasadne należało
pozostawić bez uwzględnienia, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie.
[J.J.]
[a.ł]
Andrzej Stępka Włodzimierz Wróbel Małgorzata Wąsek-Wiaderek
