II KS 56/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 7 stycznia 2026 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie M.J.
oskarżonej z art. 286 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 7 stycznia 2026 r.
skargi obrońcy oskarżonej
na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 280/24,
uchylający wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt XII K 119/21,
i przekazujący sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
postanowił
oddalić skargę a uiszczoną opłatą od skargi obciążyć oskarżoną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt XII K 119/21, Sąd Okręgowy
w Warszawie uniewinnił M.J. od popełnienia zarzucanego jej występku
wypełniającego dyspozycję art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. 12
§1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela
posiłkowego wniesionych na niekorzyść oskarżonej, wskazujących na obrazę
II KS 56/25
2
prawa procesowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, Sąd Apelacyjny w
Warszawie wyrokiem z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 280/24, uchylił
zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku sąd ten wskazał, że podstawą wydania wyroku
kasatoryjnego jest konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Dotychczasowe postępowanie nie nosiło cech rzetelności i nie zostało
przeprowadzone w sposób respektujący zasadę swobodnej oceny dowodów. Po
dokonaniu ponownej analizy dowodów w postępowaniu apelacyjnym, sąd ten
stwierdził istnienie podstaw do wydania wobec oskarżonej wyroku skazującego, co
jednak z uwagi na zakaz reformationis in peius w tym postępowaniu nie jest
możliwe.
Skargę od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok sądu
odwoławczego w całości wskazując na „zaistnienie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę
Sądu Apelacyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę.”
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
Warszawie.
Pismem z dnia 7 października 2025 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w
Warszawie poinformował, iż nie korzysta z prawa do udzielenia odpowiedzi na tę
skargę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli wniesionej skargi Sąd
Najwyższy nie stwierdził istnienia – na etapie postępowania odwoławczego –
wskazywanego przez obrońcę uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Odnosząc się
więc do jedynego zarzutu podniesionego w skardze, któremu skarżący nadał rangę
bezwzględnego powodu odwoławczego w związku z orzekaniem w postępowaniu
odwoławczym przez sędziów X.Y. i X.Y..1 powołanych na stanowisko sędziego
Sądu Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (dalej KRS), w
składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.),
trzeba przypomnieć, że zgodnie z treścią uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej,
II KS 56/25
3
Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia
2020 r., BSA I - 4110-1/20 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022
r. I KZP 2/22, możliwość skutecznego zakwestionowania należytej obsady sądu - w
przypadku sądu powszechnego - uwarunkowana jest wykazaniem, iż w konkretnej
sprawie wadliwość procesu powołania sędziego prowadziła do pozbawienia
sędziego przymiotu niezawisłości i bezstronności w ujęciu obiektywnym, a w
konsekwencji sądu orzekającego - do utraty przymiotu sądu jako sądu
niezależnego i bezstronnego. Brak jest zatem podstawy do przyjęcia w sposób
generalny, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w
następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo
sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. (choć oczywiście powołania te są wadliwe konstytucyjnie, z uwagi na brak
wniosku konstytucyjnego organu;[obecna tzw. KRS nie jest organem wskazanym w
art. 186 Konstytucji RP, a zatem także z art. 179 Konstytucji)]. Oznacza to, że
udowodnienie zaistnienia nienależytej obsady sądu wymaga wykazania in concreto,
że sędzia powołany w takich okolicznościach nie gwarantuje minimalnego
standardu bezstronności i niezawisłości. Rzecz jednak w tym, że w tej sprawie
twierdzenie skarżącego ma charakter ogólnikowy, nie zostało bowiem poparte
żadnymi konkretnymi okolicznościami, które dowodziłyby braku bezstronności i
niezależności wskazanych sędziów, np. wynikającymi z ich szybkiej ścieżki
awansowej, uzyskania awansu w okolicznościach wskazujących na to, iż awans ten
nie był merytorycznie uzasadniony, a uzyskany kosztem innych, lepszych sędziów,
czy też istnienia określonych jego związków z władzą wykonawczą, która w latach
2018 – 2023 (do końca listopada 2023 r.) starała się zniszczyć niezależność
sądownictwa i podporządkować sądownictwo władzy politycznej, dokonując w ten
sposób zamachu na zasadnicze filary demokratycznego państwa prawa. Obrońca
oskarżonej w uzasadnieniu zarzutu skargi wskazał jedynie, że wymienieni
wcześniej sędziowie nie spełniają minimalnego standardu bezstronności i
niezawisłości bowiem o awans sędziowski ubiegali się i otrzymali go na wniosek
wadliwie powołanej Krajowej Rady Sądownictwa, podobnie jak wcześniej
wyłączone od orzekania w tej sprawie sędziowie X.Y..2 i X.Y..3
II KS 56/25
4
Tyle tylko, że wyłączenie tych sędziów nastąpiło na ich wniosek, zaś w
uzasadnieniu postanowieniu z dnia 6 marca 2025 r. II AKo 146/25 poza faktem
udziału sędziego X.Y..2 w niekonstytucyjnej procedurze nominacyjnej, odwołano
się również do szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniu
kasacyjnym, bądź wznowieniowym, w których dokonano analizy wadliwej procedury
powołania sędzi X.Y..2 na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, oraz
wykazano wystąpienie okoliczności dotyczących tego sędziego, a przesądzających
o braku możliwości uznania jej za sędziego bezstronnego i niezależnego od
ówczesnej władzy wykonawczej. Z kolei sędzia X.Y..3, w swoim oświadczeniu dot.
rozważenia wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy
wskazała na możliwość stwierdzenia istnienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej z art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji orzekania przez nią w składzie
sądu odwoławczego przywołując na poparcie tego stanowiska liczne orzeczenia
Sądu Najwyższego, w których przeprowadzony wobec jej osoby, test dał wynik
negatywny. Tymczasem w skardze, nie wykazano takich okoliczności, które
uprawdopodabniałyby tezę, że sędzia X.Y..1 i X.Y. nie gwarantują minimalnego
standardu bezstronności i niezawisłości, a Sąd Najwyższy – z urzędu – nie posiadał
informacji, które czyniły zasadnym przeprowadzenie w postępowaniu skargowym
testu co do tego, czy orzekanie przez sąd odwoławczy, w składzie, w którym
zasiadali obaj sędziowie, pozbawiło oskarżoną dostępu do sądu w rozumieniu
standardu konwencyjnego (art. 6 ust. 1 EKPC) i konstytucyjnego (art. 45 ust. 1
Konstytucji). Mieć też trzeba na uwadze i to, że obrońca oskarżonej, będąc
obecnym na terminie rozprawy odwoławczej (k. 839) nie wnosił o wyłączenie
sędziów X.Y. i X.Y..1, choć już wtedy znał on skład sądu odwoławczego, o którym
zawiadomiono go przecież w dniu 16 lipca 2025 r. i zapewne dysponował wiedzą o
otrzymaniu przez tych sędziów nominacji do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w
procedurze, która stanowi poważne naruszenie prawa krajowego, a także
naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC. Takie zachowanie obrońcy przekonuje, że do czasu
prawomocnego zakończenia sprawy, akceptował on wyznaczony do jej
rozpoznania skład sądu odwoławczego, a obecnie podnoszony w skardze zarzut
został skonstruowany wyłącznie na potrzeby tego postępowania i jest wynikiem
niezadowolenia strony z rozstrzygnięcia sprawy.
II KS 56/25
5
Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
