II KS 25/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
Dnia 22 lipca 2026 r.
w sprawie A. M.
oskarżonego z art. 178a § 4 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k.
w dniu 22 lipca 2026 r.,
skargi obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 2 marca 2026 r., sygn. akt II Ka 906/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 2025 r., sygn.
akt II K 698/24 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. kosztami postępowania
oskarżonego.
skargowego
obciążyć
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt
II K 698/24, oskarżony A. M. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art.
178a § 4 k.k.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora, w której podniesiono
zarzut obrazy art. 7 k.p.k., Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrokiem z dnia 2 marca
II KS 25/26
2
2026 r., sygn. akt II Ka 906/25, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi
Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.
Skargę od tego wyroku wniosła obrońca oskarżonego zaskarżając go w
całości podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny
wpływ na wynik sprawy, „tj. art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez ich
niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w
Łukowie z 4 listopada 2025 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi I instancji, w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki
uzasadniające uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie na tym etapie
postępowania, poczyniona przez Sąd I instancji ocena zgromadzonego materiału
dowodowego była prawidłowa, w przedmiotowej sprawie nie zmaterializowała się,
przyjęta przez Sąd odwoławczy przesłanka wyroku kasatoryjnego, analiza
uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że sąd uznał
możliwości skazania przy ponownym rozpoznaniu sprawy za hipotetyczną,
natomiast sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym
postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia
wystąpienia reguły ne peius, ponadto brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie
zaistniała przesłanka uchylenia wyroku polegająca na konieczności poczynienia po
raz kolejny ustaleń faktycznych w oparciu o odmienną ocenę materiału
dowodowego, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy nawet w
przypadku powzięcia przez Sąd Okręgowy wątpliwości co do ilości i czasu alkoholu
rzekomo spożytego przez oskarżonego, w pierwszej kolejności zasadnym było
dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, który ewentualnie ustaliłby retrospektywnie
stężenie alkoholu we krwi, dowód taki możliwy był do przeprowadzenia przed
Sądem II instancji, dopiero po tak poczynionych ustaleniach Sąd Okręgowy mógłby
jednoznacznie wypowiedzieć się co do zasadności oceny dowodów i poczynionych
na tej podstawie ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji i w następstwie tego
mógłby podjąć decyzję co do zasadności uchylenia zaskarżonego przez
oskarżyciela publicznego orzeczenia, bezpodstawnym jest dowolne czynienie przez
Sąd II instancji ustaleń co do procesu i czasu wchłaniania się alkoholu bez wiedzy
specjalistycznej, głównie w oparciu o niezweryfikowane twierdzenia zawarte w
II KS 25/26
3
apelacji oskarżyciela odnoszące się do takich kwestii jak brak butelki po alkoholu
na miejscu zdarzenia lub uwagi świadka A. K. ”.
Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach
do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.
Na wstępie przypomnieć należy, że zakres kontroli dokonywanej przez Sąd
Najwyższy po wniesieniu skargi od wyroku sądu odwoławczego ogranicza się
jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje
podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. uchwała siedmiu sędziów
SN z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17).
Dokładniej rzecz ujmując Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu
odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie
postępowania przed sądem drugiej instancji, wystąpiła tzw. bezwzględna przyczyna
odwoławcza albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód
określonych w art. 454 k.p.k., konieczności przeprowadzenie na nowo w całości
przewodu sądowego, a także niezasadnego przyjęcia przez sąd ad quem
wystąpienia na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego uchybienia z art. 439 §
1 k.p.k. Przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego nie jest natomiast ponowna
merytoryczna kontrola oceny dowodów lub zasadności zarzutów apelacyjnych.
Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać,
która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia
wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego
rozpoznania (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2023 r., I
KS 26/23).
W przypadku przesłanki uchylenia wyroku związanej z zakazem ne peius
Sąd odwoławczy zobligowany jest zatem albo uzupełnić postępowanie dowodowe,
by upewnić się, że rozstrzygnięcie uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie
uargumentować, iż na podstawie zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału
dowodowego nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego.
II KS 25/26
4
Mając na uwadze treść wywiedzionej przez obrońcę skargi na wyrok Sądu
odwoławczego należy stwierdzić, że stanowi ona bezzasadną polemikę z
kompetencjami sądu odwoławczego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z
uzasadnienia Sądu Okręgowego jednoznacznie wynika, że po dokonaniu własnej
oceny materiału dowodowego sąd ten uznał, iż ocena dowodów dokonana przez
sąd pierwszej instancji narusza art. 7 k.p.k., a prawidłowa ocena zgromadzonych
dowodów prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu.
Tym samym sąd odwoławczy nie poprzestał na wskazaniu jedynie hipotetycznej
możliwości wydania wyroku skazującego, lecz stwierdził istnienie podstaw do
takiego rozstrzygnięcia, którego wydanie było wyłączone z uwagi na zakaz
wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.
Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące potrzeby przeprowadzenia przez
Sąd odwoławczy dowodu z opinii biegłego w celu retrospektywnego określenia
czasu w jakim oskarżony spożywał alkohol oraz kwestionujące sposób oceny
materiału dowodowego odnoszą się do merytorycznej prawidłowości kontroli
odwoławczej. Kwestie te pozostają zatem poza zakresem kontroli sprawowanej
przez Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym skargą na wyrok kasatoryjny.
Sąd odwoławczy wskazał zresztą z jakich powodów nie jest w tej sprawie
konieczne odwoływanie się do wiedzy specjalistycznej.
W tych okolicznościach należało uznać, że Sąd Okręgowy nie naruszył art.
437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., a wniesiona skarga nie wykazała istnienia
uchybień uzasadniających jej uwzględnienie.
Mając więc to wszystko na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, obciążając oskarżonego kosztami postępowania skargowego.
[J.J.]
[a.ł]
II KS 25/26
5
