II KO 98/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
Dnia 29 lipca 2026 r.
w sprawie M.M.
po rozpoznaniu sprawy w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2026 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Lublinie
zawartego w postanowieniu z dnia 14 lipca 2026 r., sygn. akt IV K 191/26
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Lublinie, sygn. akt IV
K 191/26, do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zwrócił
się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy M.M., oskarżonej o popełnienie
czynów z art. 258 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz z art. 299
§ 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., wobec której stosowane jest obecnie do 25
października 2026 r. tymczasowe aresztowanie, Sądowi Okręgowemu w Toruniu.
Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem, przesłanką przemawiającą za
przeniesieniem sprawy jest obecna sytuacja skazanej, która będąc w
zaawansowanej ciąży jest osadzona w Zakładzie Karnym nr […] w G., który jako
II KO 98/26
2
jeden z dwóch zakładów karnych w Polsce zapewnia opiekę ginekologiczno-
położniczą, a co znacznie utrudnia oskarżonej uczestnictwo w rozprawie przed
Sądem właściwym miejscowo oddalonym o prawie 500 km od jej aktualnego
miejsca pobytu. Nadto, żadna jednostka penitencjarna w okręgu działania Sądu
Okręgowego w Lublinie nie jest przystosowana do przebywania matki z dzieckiem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Okręgowego w Lublinie zasługiwał na uwzględnienie.
Analiza akt sprawy wskazuje, że w niniejszej sprawie zachodziła
konieczność odstąpienia od ogólnej zasady właściwości miejscowej, gdyż
przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym stanowi art. 37 § 1
k.p.k. Przez pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości rozumie się także interes
wymiaru sprawiedliwości w szybkim rozpoznaniu sprawy, a powyższe zniweczyć
może stan zdrowia osoby oskarżonej, który znacząco utrudnia stawienie się na
rozprawę w sądzie właściwym z uwagi na odległość od miejsca jej pobytu oraz
sygnalizowany we wniosku brak możliwości zapewnienia jednostki penitencjarnej
przystosowanej do przebywania matki z dzieckiem w okręgu działania Sądu.
Analiza sprawy wskazuje, że stan zdrowia oskarżonej M.M. jest przeszkodą
do kontynuowania czynności procesowych przed Sądem Okręgowym w Lublinie.
Oskarżona jest bowiem w zaawansowanej ciąży, co spowodowało jej osadzenie w
Zakładzie Karnym nr […] G., który jako jeden z zaledwie dwóch zakładów karnych
w Polsce gwarantuje opiekę położniczo-ginekologiczną. Pozostawienie sprawy do
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie, oddalonego około 500 km od miejsca
aktualnego miejsca pobytu oskarżonej mogłoby spowodować dalszą przewlekłość
postępowania bądź naruszenie gwarancji prawa oskarżonej do obrony, a stan taki
nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Trafnie Sąd wnioskujący zwrócił w tym
zakresie uwagę na trudności związane z długotrwałym konwojem, co przede
wszystkim stanowiłoby dla oskarżonej ryzyko w okresie zbliżającego się porodu, a
następnie połogu, ale także generowałoby inne problemy organizacyjne związane
np. z zapewnieniem opieki dla noworodka czy naruszeniem norm czasu pracy
policjantów, a z uwagi na brak znajomości przez oskarżoną języka polskiego
II KO 98/26
3
również ze zorganizowaniem ew. wideokonferencji. Sąd wnioskujący wskazuje też
na trudności, które trwać będą po urodzeniu dziecka, skoro żadna jednostka
penitencjarna w okręgu działania Sądu Okręgowego w Lublinie nie jest
przystosowana do przebywania matki z dzieckiem. Przekazanie sprawy do
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Toruniu zniweluje te wszystkie trudności i
przyczyni się do szybszego, rzetelnego procesu.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
