II KO 21/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
Dnia 7 maja 2025 r.
w sprawie M. G.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 7 maja 2025 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 maja 2022 r., sygn. akt II AKa
307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021
r., sygn. akt IV K 386/20,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił:
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej
bezzasadności.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn.
akt IV K 386/20, M. G. został uznany za winnego czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.
156 § 1 pkt 2 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który została
wymierzona kara 4 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Lublinie z dnia 22 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, powyższe orzeczenie
zostało zmienione poprzez przyjęcie, że skazany dopuścił się czynu z art. 13 § 1
k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który
II KO 21/25
2
wymierzona została kara 9 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 21 grudnia
2022 r., II KK 433/22, Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako
oczywiście bezzasadną.
W dniu 11 lutego 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo M. G.
zatytułowane „wniosek”, w którym skazany domagał się wyznaczenia obrońcy z
urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie powyższego postępowania.
Podniósł, że zachodzi jedna z ustawowych podstaw do zainicjowania postępowania,
określona w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. W jego ocenie w postępowaniu
przygotowawczym dopuszczono się bowiem przestępstwa, które mogło mieć wpływ
na treść orzeczenia (art. 231 k.k.), gdyż nie została przeprowadzona ekspertyza
daktyloskopijna. Na dowód tego skazany wskazał, iż złożył doniesienie do organów
ścigania, dołączył nadto postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w
Radzyniu Podlaskim z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. [...] o odmowie wszczęcia
postępowania z powodu braku znamion czynu zabronionego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie mógł skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego i
podjęciem czynności związanych z nadaniem mu biegu, w tym wyznaczeniem
obrońcy z urzędu. W pierwszej kolejności podlegał on bowiem weryfikacji w
aspekcie warunków określonych w art. 545 § 3 k.p.k. Z treści wniosku już prima
facie wynikała jego oczywista bezzasadność. Podstawa wznowienia postępowania
propter falsa, określona w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., wymaga wszakże spełnienia
dwóch warunków. Pierwszy z nich dotyczy ustalenia faktu popełnienia przestępstwa
w sposób określony w art. 541 k.p.k. Drugi natomiast wymóg, sprowadza się do
tego, aby przestępstwo mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Już pierwszy z tych
warunków nie mógł się zmaterializować, albowiem przyjęcie, że w związku z
prowadzonym postępowaniem dopuszczono się przestępstwa nie może nastąpić
na podstawie samych twierdzeń skazanego, nawet mających pokrycie w
stosownych czynnościach (zawiadomienie organów ściągania), lecz musi być
ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, którego w niniejszej sprawie brak.
Nie można stawiać znaku równości pomiędzy prawomocnym skazaniem a
zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa. Co więcej, w sprawie odmówiono
wszczęcia postępowania. Owej oceny nie zmienia podniesiony fakt zaskarżenia
II KO 21/25
3
decyzji procesowej w tym względzie. Wspomnieć trzeba, że na podstawie
postanowienia Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2023 r., sygn. akt II KO 136/23,
skazanemu wyznaczono już obrońcę z urzędu do sporządzenia wniosku o
wznowienie postępowania, ewentualnie powiadomienia sądu o braku ku temu
podstaw. W dniu 15 stycznia 2024 r. obrońca przedłożył opinię, w której po
wnikliwej analizie całokształtu przeprowadzonego postępowania karnego stwierdził
wprawdzie pewne mankamenty w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii
daktyloskopijnej, wykluczył jednak ich charakter wznowieniowy. W wyniku
podniesienia stosownych zarzutów w tej mierze w środku odwoławczym zostały
one konwalidowane na etapie postępowania apelacyjnego, w którym sąd dopuścił i
poddał ocenie tego typu dowód (s. 9-11). W tej perspektywie rysował się wyraźny
brak podstaw do twierdzenia, by to uchybienie mogło w jakikolwiek sposób
oddziaływać na możliwość wzruszenia postępowania w trybie nadzwyczajnego
środka zaskarżenia. Skoro w tej materii wypowiedział się wyznaczony już raz
skazanemu obrońca z urzędu, wobec nieuzupełnienia braku formalnego w postaci
przymusu adwokackiego, odmówiono przyjęcia uprzednio złożonego wniosku przez
M. G. wniosku o wznowienie postępowania (zarządzenie z dnia 20 marca 2024 r.- k.
72 akt II KO 136/23).
W świetle powyższego nie zachodziły podstawy do nadawania dalszego
biegu ponowionemu obecnie wnioskowi, gdyż nie zawierał żadnych nowych
okoliczności mogących uprawdopodobnić wystąpienie postawy wznowieniowej
propter falsa. Bezprzedmiotowe w tych realiach było też wyznaczanie skazanemu
obrońcy z urzędu, tym bardziej, że z takiej pomocy już korzystał.
[J.J.]
[r.g.]
II KO 21/25
4
