II KO 121/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 marca 2025 r.
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie M. M. (poprzednio Z. B. )
skazanego z art. 148 § 2 pkt 2, 3 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r.
wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II
AKa 367/12, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18
kwietnia 2012 r., sygn. akt VIII K 342/08
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił:
odmówić przyjęcia wniosku skazanego M. M. o wznowienie
postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
W dniu 16 września 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła korespondencja
skazanego M. M. (poprzednio Z. B. ), w której po raz kolejny domagał się on
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II AKa 367/12,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2012 r.,
sygn. akt VIII K 342/08. W treści swego pisma skazany zakwestionował dokonaną
II KO 121/24
2
na merytorycznym etapie postępowania ocenę materiału dowodowego oraz
wskazał na wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek skazanego jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3
k.p.k.
Powyższy przepis nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli
wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu
nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny.
Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do
merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod
kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania
jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek,
który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia
bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku
o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest
widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może
doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. postanowienia SN: z
25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016/1/5; z 6 października 2015 r., V KO
56/15).
W kontekście oceny przesłanki oczywistej bezzasadności wniosku
ustawodawca szczególną wagę przydał sytuacji, gdy w piśmie wnioskujący
ponownie podnosi okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o
wznowienie postępowania. Taka sytuacja niewątpliwie nastąpiła w niniejszym
postępowaniu. Dostrzec wszak trzeba, że wnioski skazanego o wznowienie
postępowania były przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego. Na tym zaś
tle wypada zauważyć, że już poprzednio w sprawie II KO 15/15 skazany M.M. starał
się wyeksponować błędy w zakresie postępowania dowodowego, które miały
zaistnieć w toku postępowania karnego w tej sprawie, w tym m.in. sfałszowanie
opinii psychologicznej, sfałszowanie wizji lokalnej, popełnienie przestępstwa przez
policjantów, a wyznaczony do analizy podstaw do wznowienia postępowania
II KO 121/24
3
wyznaczony z urzędu adwokat nie stwierdził podstaw do sporządzenia i wniesienia
wniosku o wznowienie postępowania, co doprowadziło do odmowy przyjęcia
osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania. W sprawie II KO 5/19
kolejne zarzuty skazanego co do nieprawidłowości postępowania, błędów w tym
postępowaniu, podlegały analizie - w kontekście istnienia podstaw do sporządzenia
i złożenia wniosku o wznowienie postępowania - przez kolejnego obrońcę z urzędu.
Także i wówczas obrońca skazanego nie stwierdził podstaw do wznowienia
postępowania w tej sprawie (sygn. akt II KO 5/19), co doprowadziło do wydania
postanowienia z dnia 31 sierpnia 2021 r., którym to Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania. Ponownie w listopadzie
2021 r. skazany wniósł kolejny osobisty wniosek o wznowienie postępowania
artykułując kolejne błędy popełnione przy rozpoznaniu sprawy, co również nie
przyniosło oczekiwanego przez wnioskodawcę rezultatu. Analogiczne okoliczności,
w których obecnie skazany upatruje podstaw do wznowienia postępowania były
przedmiotem wielokrotnego badania. Bez wątpienia także te okoliczności, które są
zawartością obecnie złożonego wniosku o wznowienie postępowania były już
przedmiotem oceny obrońców wyznaczonych z urzędu (II KO 15/15; II KO 16/17).
W jednej sprawie wniosek o wznowienie został oddalony (II KO 16/17), zaś w
kolejnej sprawie, w której skazany podał w istocie tożsame okoliczności co obecnie,
wyznaczony z urzędu obrońca nie stwierdził, aby kwalifikowały się one do
sporządzenia i złożenia wniosku o wznowienie postępowania (II KO 118/21).
Przedmiotem badania w kontekście wznowienia postępowania była już także
argumentacja skazanego wskazująca na zaistnienie uchybień o randze
bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Także i w tym zakresie nie stwierdzono
podstaw do wznowienia postępowania z urzędu (II KO 54/18, II KO 4/18).
Powyższe jednoznacznie potwierdza, że okoliczności wskazane w aktualnie
złożonym przez skazanego wniosku były już wielokrotnie przedmiotem ocen w
kontekście istnienia zarówno podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, jak i
istnienia podstaw do wznowienia postępowania na wniosek. Konstatacja ta
obligowała zatem Sąd Najwyższy do wydania postanowienia po myśli art. 545 § 3
k.p.k.
II KO 121/24
4
Wypada jedynie skazanemu przypomnieć, że jego niezadowolenie z
poczynionych ustaleń faktycznych, oceny materiału dowodowego czy też przyjętej
interpretacji norm prawa materialnego, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia
postępowania sądowego. Skarżący szeroko odwołuje się do szeregu kwestii, które
były wszakże przedmiotem rozpoznania w toku postępowania jurysdykcyjnego,
ponownie starając się wykazać jego nietrafność. Podkreślić jednak trzeba, że
postępowanie wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i
nie jest swego rodzaju „trzecią instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu
poprawności orzeczeń zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Na tle
powyższego oczywistym pozostaje, iż niezasadne na tym etapie jest eksponowanie
uchybień w przyjętych ustaleniach faktycznych, ocenie materiału dowodowego, czy
wykładni prawa materialnego. Wszystkie te okoliczności zostały bowiem poddane
analizie w toku właściwego postępowania sądowego. Wznowienie postępowania
może nastąpić zaś wyłącznie w ściśle określonych przez ustawodawcę podstawach.
Takich we wniosku jednak nie wskazano.
Sąd Najwyższy nie stwierdził także zaistnienia przesłanek wznowienia z
urzędu, o których mowa w art. 542 § 3 k.p.k.
Konkludując, stwierdzić zatem trzeba, że zmaterializowały się przewidziane
w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie jako
oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego
braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata i brak opłaty.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
