II KK 87/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 kwietnia 2026 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie W. D.
skazanej z art. 278 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 10 kwietnia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla m.st Warszawy w Warszawie
z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt V K 1385/24,
1. uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do W. D., w części
dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę
Sądowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy w Warszawie do
ponownego rozpoznania;
2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża
Skarb Państwa.
Tomasz Artymiuk
Piotr Mirek
Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
II KK 87/26
2
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, wyrokiem nakazowym z dnia
20 lutego 2025 r., sygn. akt V K 1385/24, uznał W. D. i D. B. za winnych tego, że w
dniu 20 kwietnia 2024 r., na terenie sklepu R. nr [...] przy ul. […] w W., działając
wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia cudzych rzeczy
ruchomych w postaci perfum H. 100 ml o wartości 249,99 zł, perfum H. 100 ml o
wartości 249,99 zł, perfum L. 125 ml o wartości 289,99 zł oraz perfum C. 100 ml o
wartości 229,99 zł, czym spowodowali straty o łącznej wartości 1019,96 zł na szkodę
spółki R. Sp. z o.o., co stanowiło występek z art. 278 § 1 k.k. i za co, na podstawie
art. 278 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył D. B. karę 150 stawek
dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł, zaś W. D. karę
100 stawek dziennych grzywny ustalając wymiar jednej stawki na kwotę 30 zł.
Dodatkowo, na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonych do naprawienia
solidarnie szkody w całości poprzez zapłatę 1019,96 zł na rzecz R. sp. z o.o..
Rozstrzygnął także o kosztach postępowania.
Od wyroku nie wniesiono sprzeciwu i uprawomocnił się on z dniem 5 kwietnia
2025 r.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył
go w stosunku do W. D., w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny, na
niekorzyść skazanej. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść
wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 37a § 1
k.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, poprzez orzeczenie wobec
oskarżonej za przypisany jej czyn z art. 278 § 1 k.k. kary grzywny w wymiarze 100
stawek dziennych, tj. poniżej granicy wskazanej w treści tego przepisu, która nie
mogła być niższa od 150 stawek dziennych. Mając na względzie powyższe,
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasację należało uznać za oczywiście zasadną, a to pozwoliło uwzględnić ją
w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., bez udziału stron.
Podzielając w pełni argumentację Prokuratora Generalnego, przyjąć trzeba,
że Sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącego prawa, mającego istotny wpływ na
II KK 87/26
3
treść wyroku, skutkującego bowiem wymierzeniem kary poniżej dolnej granicy
określonej ustawą.
Zgodnie z brzmieniem art. 37a § 1 k.k. nadanym mu ustawą z dnia 7 lipca
2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022
r. poz. 2600), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r., w przypadku
czynów zabronionych zagrożonych wyłącznie karą pozbawienia wolności
nieprzekraczającą 8 lat, Sąd – w procesie miarkowania kary – uprawniony jest do
orzeczenia kary wolnościowej (grzywny lub ograniczenia wolności) zamiast
izolacyjnej, o ile prognozowana kara pozbawienia wolności nie przekroczyłaby roku.
Ustawodawca precyzyjnie zakreślił dolne granice tak orzekanych kar, statuując, iż
kara grzywny nie może być niższa niż 150 stawek dziennych, a kara ograniczenia
wolności nie niższa niż 4 miesiące.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę, że
oskarżonej przypisano sprawstwo czynu z art. 278 § 1 k.k., zagrożonego karą
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, co dawało możliwość zastosowania art.
37a § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji, uznając winę oskarżonej, zdecydował się na
zastosowanie dobrodziejstwa płynącego z tego przepisu, wymierzając jej karę
grzywny. Ukształtował jednak liczbę stawek dziennych z pominięciem progu 150
stawek, obowiązującego na mocy znowelizowanego art. 37a § 1 k.p.k., tak, jakby nie
dostrzegł, że przepis z dniem 1 października 2023 r. uzyskał nowe brzmienie. Wobec
braku sporządzenia pisemnego uzasadnienia wnioskowanie o przyczynach
uchybienia ma jednak charakter wyłącznie hipotetyczny. Nie zmienia to jednak oceny
stwierdzonego uchybienia. Orzeczenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego
zagrożenia stanowi rażące naruszenie prawa, które w sposób oczywisty istotnie
wpływa na treść rozstrzygnięcia. Jak trafnie wskazuje Prokurator Generalny, obraza
ta zachodzi nie tylko przy naruszeniu sankcji wynikającej z przepisu typizującego
dany czyn, ale również przy zignorowaniu progów określonych w przepisach
szczególnych, do których należy art. 37a § 1 k.k.
Reasumując, choć Sąd Rejonowy był uprawniony do zmiany rodzaju kary na
podstawie art. 37a § 1 k.k., to był jednocześnie ściśle związany ustawowym minimum
150 stawek dziennych grzywny.
II KK 87/26
4
Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego
wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie
Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
[r.g.]
Tomasz Artymiuk
Piotr Mirek
Marek Pietruszyński
