II KK 84/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 marca 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie E.K.
skazanego z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 26 marca 2025 r.
kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt V Ka 114/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu
z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II K 2610/21,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. oddalić wniosek obrońcy skazanego o zasądzenie
wynagrodzenia;
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
E.K. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26
października 2023 r., sygn. akt II K 2610/21, na karę roku pozbawienia wolności z
II KK 84/25
2
warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat próby za to, że w
okresie od 2006 r. daty bliżej nieustalonej do dnia 23 czerwca 2021 r. w R. znęcał
się fizycznie i psychicznie nad byłą żoną E.K. w ten sposób, że wszczynał awantury,
w trakcie których bił ją pięściami po głowie i całym ciele, kopał po całym ciele,
szarpał za włosy, używał wobec niej słów powszechnie uznawanych za obelżywe,
groził pozbawieniem życia i zdrowia, a w dniu 6 marca 2021 r. w R., złapał
pokrzywdzoną za włosy, wyrywając ich garść, rzucił na podłogę, a następnie
kilkukrotnie uderzał pięściami po głowie i całym ciele, kopał po ciele, czym naruszył
czynności narządów ciała pokrzywdzonej na okres nieprzekraczający dni siedem, tj.
za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy w Radomiu, po rozpoznaniu apelacji obrońcy,
wyrokiem z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt V Ka 114/24, utrzymał w mocy
wyrok Sądu I instancji.
Ustanowiony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym obrońca wniósł
kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając:
„1. rażące naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na
treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę materiału
dowodowego sprzeczną z logiką, zasadami prawidłowego rozumowania oraz
wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez ustalenie, iż to oskarżony
był osobą stosującą przemoc, choć z zebranego materiału dowodowego płyną
odmienne wnioski zwłaszcza z zeznań samego oskarżonego wynika, iż w dacie 3-4
marca 2021 r. był wyjątkowo słaby, gdyż był dzień po pierwszym wlewie w ramach
chemioterapii, a w ciągu 10 godzin wlane miał 2.5 litra wyjątkowo agresywnych
środków farmakologicznych, a tym samym nie był w stanie dopuścić się agresji 6
marca 2021 r., bowiem był osobą skrajnie osłabioną ;
2. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść
orzeczenia, to jest przepisów art. 7, 410, 424 § 1 pkt 1 w zw. z art. 458 i art. 457 § 3
k.p.k., polegające na: całkowicie dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału
dowodowego, dokonanej w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego
rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez
pominięcie instrumentalnego zachowania pokrzywdzonej, która jest osobą
II KK 84/25
3
prowokującą, a złożone przez nią zeznania są obarczone działaniem kierunkowym,
czego nie sposób wykluczyć, a tym samym podlegają podważeniu ich
wiarygodności;
3. rażące naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na
treść orzeczenia, a mianowicie art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nie ustosunkowanie się
przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku do zarzutu apelacji i w konsekwencji
nie przeprowadzenie dowodu w postaci dokumentów znajdujących się w aktach
sprawy Sądu Okręgowego w R. za sygn. akt I C […]/11 oraz I C […]/20, co finalnie
uniemożliwiło ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.”
Podnosząc powyższe, obrońca wniósł uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego
rozpoznania, a także o zwolnienie skazanego od uiszczenia opłaty kasacyjnej i
zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu tytułem udzielonej pomocy
prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy prokurator wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jako niedopuszczalna z mocy ustawy, nie podlega
rozpoznaniu.
Przepis art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, że „kasację na korzyść można
wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo
skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania”. Stoi to na przeszkodzie wniesieniu przez stronę kasacji na korzyść
skazanego, jeżeli nie został on skazany za przestępstwo lub przestępstwo
skarbowe na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. Ograniczenie to nie
dotyczy jedynie kasacji wnoszonych w trybie art. 521 § 1 i 2 k.p.k. przez tzw.
podmioty specjalne (Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich,
Rzecznik Praw Dziecka), a także tych wskazujących na wystąpienie w sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej (por. art. 523 § 4 k.p.k.). Oznacza to, że w
II KK 84/25
4
przypadku skazania na karę inną niż bezwzględnego pozbawienia wolności
niedopuszczalne jest podnoszenie przez obrońcę lub prokuratora w kasacji na
korzyść jakichkolwiek innych niż określone w art. 439 § 1 k.p.k. naruszeń prawa i to
nawet, jeśli były one rażące i miały istotny wpływ na treść orzeczenia, pod rygorem
uznania kasacji za niedopuszczalną. W konsekwencji kasacja na korzyść nie
przysługuje stronie w wypadku skazania na karę grzywny, karę ograniczenia
wolności albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania, albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, jak również w razie
umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, chyba że zachodzi
bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Opisana wyżej przeszkoda do wniesienia kasacji na korzyść
skazanego wystąpiła w niniejszej sprawie. E.K. został bowiem skazany wyrokiem
Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt II K
2610/21, na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69
§ 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. Sąd zawiesił warunkowo na okres próby 2 lat. Wyrok ten
został utrzymany w mocy orzeczeniem Sądu odwoławczego, a zatem
rozstrzygnięcie o karze nie uległo modyfikacji. W tych okolicznościach, skoro
wyznaczony z urzędu obrońca uznał, że istnieją podstawy do wniesienia w
przedmiotowej sprawie kasacji, powinien był oprzeć ją wyłącznie o zarzuty
stanowiące tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze. Tymczasem w sporządzonej
i wniesionej kasacji zarzucił wyrokowi Sądu odwoławczego inne naruszenia prawa
procesowego, nie mające takiego statusu. Uchybił tym samym treści art. 523 § 2 i 4
pkt 1 k.p.k., ustanawiających warunki wniesienia kasacji na korzyść skazanego.
Przepis art. 531 § 1 k.p.k. nakazuje pozostawić bez rozpoznania
przyjętą kasację, jeżeli jej przyjęcie nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia
terminu lub gdy nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k.
Przepisami tymi są art. 120 § 2, art. 429 § 1 i art. 523 § 1 k.p.k. W art. 429 § 1 k.p.k.
mowa o sytuacji, gdy środek odwoławczy (w tym przypadku kasacja) został
wniesiony po terminie lub przez osobą nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z
mocy ustawy. Z tą ostatnią okolicznością mamy do czynienia w niniejszym
postępowaniu, ponieważ Kodeks postępowania karnego w art. 523 § 2 k.p.k. (przy
II KK 84/25
5
uwzględnieniu wyjątków zawartych w § 4) zabrania wnoszenia kasacji od wyroku
skazującego, jeśli nie została nim wymierzona kara bezwzględnego pozbawienia
wolności. Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów Sąd Najwyższy
był zobowiązany pozostawić kasację obrońcy E.K. bez rozpoznania.
Wniosek obrońcy z urzędu o przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia
za sporządzenie kasacji podlegał oddaleniu, ponieważ wynagrodzenie to nie
przysługuje mu ze względu na sporządzenie niedopuszczalnego z mocy ustawy
środka zaskarżenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada
2018 r., II KK 409/18 i powołane tam orzeczenia). „Skarb Państwa nie może
bowiem ponosić kosztów czynności procesowo wadliwych, a dokonanych przez
podmiot fachowy, powołany specjalnie po to, aby do wadliwości takich nie dopuścić
i uchronić stronę przed ich proceduralnymi skutkami” (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., IV KK 418/04).
Z kolei, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., należało zwolnić skazanego od
ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego, uwzględniając jego trudną
sytuację materialną, a przede wszystkim mając na uwadze względy słuszności,
przemawiające za nieobciążaniem kosztami postępowania skazanego, gdy nie miał
on wpływu na wniesienie przez obrońcę niedopuszczalnej kasacji (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2016 r., V KK 21/16).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
