II KK 65/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 kwietnia 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie A. W.
skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 16 kwietnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt IX Ka 1204/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie
z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV K 976/22,
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym,
2. zarządza zwrot oskarżonemu wniesionej opłaty od kasacji.
Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
II KK 65/25
2
A. W. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w
Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV K 976/22, na karę 2 lat i 4 miesięcy
pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono mu okres rzeczywistego
pozbawienia wolności w sprawie, za to, że w dniu 13 kwietnia 2022 r. w W. przy ul.
K., wbrew przepisom ustawy posiadał wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną
osobą znaczną ilość środków odurzających i substancji psychotropowych, tj. za czyn
z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wyrokiem tym ponadto orzeczono przepadek przedmiotów, stanowiących
dowody rzeczowe w sprawie oraz zobowiązano oskarżonego do zwrotu A. L.
przedmiotu wymienionego w wykazie dowodów rzeczowych nr […].
Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez
obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt IX Ka 1204/23,
utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył go w
całości oraz zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa
procesowego, a mianowicie przepisu art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 450 § 3 k.p.k.
i art. 374 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., polegające na uznaniu,
że zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej zaplanowanej w dniu 30 stycznia
2024 r., awizowane i nieodebrane przez oskarżonego, zostało mu prawidłowo
doręczone i wystąpiły tym samym warunki do rozpoznania sprawy w tym dniu pod
jego nieobecność, podczas gdy korespondencję tę wysłano na błędny adres,
niebędącym adresem do doręczeń oskarżonego A. W. , co w konsekwencji
skutkowało uniemożliwieniem mu wzięcia udziału w rozprawie odwoławczej w
sytuacji, gdy nie został on o niej należycie powiadomiony przez Sąd II Instancji.
Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy, prokurator wniósł o jej
uwzględnienie oraz uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi II
instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
II KK 65/25
3
Kasacja jest oczywiście zasadna, a zatem podlega rozpoznaniu i
uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W postępowaniu przed Sądem odwoławczym doszło do rażącego naruszenia
przysługującego oskarżonemu prawa do obrony w związku z niezawiadomieniem go
o terminie rozprawy apelacyjnej. Uchybienie to ma charakter rażący i mogło wywrzeć
istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku, tym bardziej że w rozprawie
przed Sądem Okręgowym nie brał udziału także obrońca oskarżonego. W ten sposób
strona, która wniosła środek odwoławczy nie była reprezentowana podczas rozprawy
przed Sądem Okręgowym w dniu 30 stycznia 2024 r., kiedy to zapadł wyrok kończący
postępowanie w sprawie.
A.W., przesłuchiwany w toku śledztwa w charakterze podejrzanego, podał
jako swój adres zamieszkania a zarazem adres do doręczeń: ul. K. XX-XXX W. Na
rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 18 października 2022 r. wskazał jako swój
aktualny adres inne miejsce: ul. K., YY-YYY W.1. i na ten zmieniony adres, od czasu
opuszczenia przez skazanego Aresztu Śledczego, wysyłana była do niego wszelka
korespondencja sądowa.
Również Sąd II instancji wysłał na powyższy (zmieniony) adres zawiadomienie
o pierwszym terminie rozprawy odwoławczej, zaplanowanej na dzień 9 stycznia 2024
r., równolegle wysyłając je także na wcześniej podany przez oskarżonego adres: ul.
K., XX-XXX W.
Jednakże już wysyłając zawiadomienie o kolejnym terminie rozprawy –
zaplanowanym na dzień 30 stycznia 2024 r. - Sąd Okręgowy nadał je tylko na jeden
z podanych wcześniej adresów - historycznie pierwszy, mimo że został zmieniony
przez oskarżonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Korespondencja ta,
skierowana na adres: ul. ul. K., XX-XXX W, nie została podjęta przez adresata i po
dwukrotnym jej awizowaniu została zwrócona do Sądu. Na rozprawie odwoławczej
w dniu 30 stycznia 2024 r. Sąd II Instancji, na podstawie art. 133 § 1 i 2 k.p.k., uznał
zawiadomienie dla oskarżonego A. W. za doręczone.
Słusznie podnosi w kasacji obrońca, że wysłanie oskarżonemu zawiadomienia
o rozprawie na inny adres, aniżeli ten wskazany przez niego do doręczeń, nie
uprawnia sądu do przeprowadzenia rozprawy odwoławczej pod jego nieobecność,
skoro strona nie została poinformowana o terminie i miejscu rozprawy. Wprawdzie
II KK 65/25
4
oskarżony ma prawo, a nie obowiązek brania w niej udziału, niemniej
niepoinformowanie go o terminie czynności procesowej, w której może brać udział,
przysługujące mu uprawnienie unicestwia. Z tego też względu, zgodnie z treścią
przepisu art. 450 § 3 k.p.k. a contrario, niestawiennictwo nienależycie
zawiadomionych o terminie rozprawy odwoławczej stron, obrońców lub
pełnomocników tamuje rozpoznanie sprawy – co nie miało miejsca w analizowanym
przypadku.
W świetle powyższych okoliczności uprawniony jest wniosek, że w
postępowaniu odwoławczym doszło do sygnalizowanego w kasacji naruszenia
prawa A. W. do obrony w związku z niezawiadomieniem go o terminie rozprawy
apelacyjnej zaplanowanej na dzień 30 stycznia 2024 roku i przeprowadzeniem przez
Sąd II Instancji rozprawy pod jego nieobecność.
Wobec powyższego konieczne było uchylenie zaskarżonego orzeczenia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem przeprowadzenia
postępowania odwoławczego przez Sąd Okręgowy w Warszawie po raz kolejny, w
sposób umożliwiający oskarżonemu i jego obrońcy wzięcie udziału w rozprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. O zwrocie
oskarżonemu opłaty od kasacji rozstrzygnięto na podstawie art. 527 § 4 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz Zbigniew Puszkarski
