II KK 512/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 stycznia 2026 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie P.K.
skazanego z art. 207 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 28 stycznia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 8 października 2025 r., sygn. akt II K 2030/24,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć
o środkach karnych zawartych w pkt IV i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą
w Świdniku do ponownego rozpoznania;
2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża
Skarb Państwa.
Marek Pietruszyński
Piotr Mirek
Waldemar Płóciennik
UZASADNIENIE
II KK 512/25
2
Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku, wyrokiem z
dnia 8 października 2025 r., sygn. akt II K 2030/24, uznał oskarżonego P.K. za
winnego popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k., polegającego na tym, że: „w okresie
od listopada daty dziennej nieustalonej 2023 roku do dnia 18 listopada 2024 roku w
Ś., woj. […], znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją matką A.K., w ten sposób,
że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe podczas których
wyzywał ją słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, poniżał, ośmieszał,
groził jej pozbawieniem życia oraz znęcał się fizycznie poprzez duszenie jej rękoma
za szyję oraz szarpanie” i za to na podstawie powołanego przepisu skazał go na karę
10 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. oraz art. 72 § 1 pkt 5 k.k. i art.
73 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił
oskarżonemu na okres próby 3 lat, zobowiązując go do powstrzymania się od
nadużywania alkoholu i oddając go pod dozór kuratora sądowego.
Na podstawie art. 41 a § 1, § 4 i § 5 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek
karny w postaci:
− zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną A.K. w jakikolwiek sposób oraz zakaz
zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów;
− nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną A.K. w
terminie 2 tygodni od uprawomocnienia się wyroku (pkt IV wyroku).
Na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego 2000 zł nawiązki na
rzecz pokrzywdzonej A.K.
Wobec niezaskarżenia wyroku przez żadną ze stron uprawomocnił się on w
dniu 16 października 2025 r.
Kasację od tego wyroku wniósł na korzyść skazanego Prokurator Generalny i
zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o środkach karnych z art. 41a § 1 k.k.
(pkt IV podpunkty a i b części dyspozytywnej), zarzucił rażące i mające istotny wpływ
na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1
k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i pkt 2e k.k., polegające na
orzeczeniu wobec oskarżonego P.K. środków karnych w postaci zakazu
kontaktowania się z pokrzywdzoną A.K. oraz zakazu zbliżania się do niej na
II KK 512/25
3
odległość mniejszą niż 50 metrów, a nadto nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego
wspólnie z pokrzywdzoną, bez wskazania okresów obowiązywania tych środków,
podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2
- 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15, zaś nakaz wymieniony w art. 39 pkt
2e k.k. orzeka się w latach od roku do lat 10, co obliguje sąd do określenia
czasookresu obowiązywania wymienionych środków karnych.
W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Lublin
- Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, a to pozwoliło
uwzględnić ją w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Podzielając w
całości szeroką argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kasacji, zgodzić się
trzeba ze skarżącym, gdy wskazuje, że Sąd Rejonowy Lublin - Wschód w Lublinie z
siedzibą w Świdniku, poprzez orzeczenie, na podstawie art. 41a § 1 k.k., wobec
skazanego P.K., zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną i zbliżania się do niej, a
także nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego z pokrzywdzoną, z pominięciem
wynikającego z treści art. 43 § 1 k.k. obowiązku określenia czasu obowiązywania
tych środków karnych, dopuścił się rażącego naruszenia przepisów wymienionych w
zarzucie kasacji.
Zgodnie ze stanowczym brzmieniem art. 43 § 1 k.k., jeżeli ustawa nie stanowi
inaczej, zakaz i nakaz wymienione w art. 39 pkt 2d i 2e orzeka się w latach, od roku
do lat 10, a zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-2b i 3 orzeka się w latach, od roku do
lat 15. Skoro zatem Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego wymieniony w art. 39
pkt 2b k.k. zakaz kontaktowania się z określonymi osobami i zbliżania się do
określonych osób, a także przewidziany w art. 39 pkt 2e nakaz okresowego
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, należało określić czas
obowiązywania tych środków w przedziałach wskazanych w art. 43 § 1 k.k.
Odstępując od realizacji tego obowiązku Sąd Rejonowy rażąco naruszył prawo
materialne, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Konsekwencją stwierdzonego
uchybienia było niekorzystne ukształtowanie sytuacji skazanego. W istocie rzeczy,
II KK 512/25
4
brak określenia czasu obowiązywania orzeczonych środków karnych przekształcił je,
wbrew woli ustawodawcy, w środki bezterminowe.
W związku z ustawowym wymogiem określenia w wyroku, jak długo mając
trwać zakaz z art. 39 pkt 2b k.k. i nakaz z art. 39 pkt 2e k.k., uchybienia, którym
dotknięte jest zaskarżone orzeczenie nie można konwalidować na etapie
postępowania wykonawczego, określając czas trwania orzeczonych środków
karnych w oparciu o dyspozycję przepisu art. 13 § 1 k.k.w. i zasadę in dubio pro reo.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w
punkcie IV i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin - Wschód
w Lublinie z siedzibą w Świdniku do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd Rejonowy, orzekając w granicach
przekazania, prawidłowo stosując przepisy prawa karnego materialnego i
konwaliduje wskazane wyżej uchybienie.
Marek Pietruszyński
[WB]
[a.ł]
Piotr Mirek Waldemar Płóciennik
