Sygn. akt II KK 210/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Piotr Mirek
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Małgorzata Sobieszczańska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,
w sprawie M. P.
skazanego z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 26 października 2017 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości- Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 10 stycznia 2017 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 22 lipca 2016 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania;
2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. J.- Kancelaria Adwokacka - kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, zawierającą 23 % VAT, za obronę skazanego w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
M. P. postawiono zarzut, że „w dniu 11 września 2015 r. w W. przy ul P. kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki Opel Astra znajdując się w stanie nietrzeźwości (wyniki badania: I - 1,31 mg/l, II - 1,31 mg/l, III - 1,31 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z 2 lutego 2012 r., za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, zgodnie z którym orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat - tj. popełnienia czynu art. 178a § 4 k.k.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 22 lipca 2016 r., uznał oskarżonego M. P. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres zatrzymania w sprawie w dniu 11 września 2015 r. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym dożywotnio oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, płatne na rachunek w Banku Gospodarstwa Krajowego nr konta 94 1130 1017 0020 1250 3920 0001.
Po rozpoznaniu wniesionej przez oskarżonego apelacji, Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r., m.in.:
1. zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że:
- z opisu czynu wyeliminował stwierdzenie „przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z 2 lutego 2012 r., za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, zgodnie z którym orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat”,
- czyn przypisany oskarżonemu zakwalifikował z art. 178a § 1 k.k. i przepis ten przyjął za podstawę skazania i wymiaru kary;
- na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby;
- orzeczony względem oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych złagodził do 5 lat;
- obniżył wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 3.000 złotych;
2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
We wniesionej na niekorzyść skazanego kasacji Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k. polegające na orzeczeniu w stosunku do oskarżonego M. P. środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. w wymiarze poniżej jego dolnej ustawowej granicy” i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do M. P. w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 43a § 2 k.k., w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 złotych. Obniżając wysokość świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 3.000 zł Sąd Okręgowy rażąco naruszył przywołany przepis prawa karnego materialnego, albowiem obligował on Sąd do orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 5.000 złotych. Tymczasem wysokość świadczenia została obniżona przez Sąd odwoławczy do kwoty 3.000 zł, a zatem poniżej dolnego progu kwoty, w jakiej mogło zostać ono orzeczone. Uchybienie powyższe miało więc istotny wpływ na treść orzeczenia.
Wskazać również trzeba, na co zwrócił uwagę Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, że Sąd odwoławczy łagodząc zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 5 lat, nie powołał się na art. 42 § 2 k.k., co winien był uczynić, bowiem wobec zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu podstawa prawna przywołana przez Sąd Rejonowy przy orzekaniu środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 k.k.) nie mogła mieć zastosowania, jednak opisane uchybienie nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia.
W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w tym zakresie.
Przy ponownym rozpoznania sprawy Sąd właściwy będzie zobowiązany do respektowania obowiązującego prawa materialnego.
kc