II KK 143/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
Dnia 23 lipca 2026 r.
w sprawie O. S. (O. S.)
skazanego za czyn z art. 189 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 23 lipca 2026 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego
w Warszawie
z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt VIII AKa 262/23,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt V K 319/21,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego O. S., który
wyrok sądu odwoławczego zaskarżył „w zakresie pkt 2” na korzyść strony, którą
reprezentuje, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art.
457 § 3 k.p.k. na skutek nienależytego rozpoznania zarzutów podniesionych w
apelacji obrońcy w zakresie naruszenia art. 197 § 3 pkt 1 k.k. oraz art. 197 § 2 k.k.
II KK 143/26
2
W piśmie z dnia 13 listopada 2024 r. zatytułowanym „UZUPEŁNIENIE
KASACJI”, obrońca skazanego O. S. – niezależnie od podniesionych w kasacji
zarzutów – zasygnalizował, że „w postępowaniu doszło do rażącej obrazy prawa
procesowego w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co miało istotny
wpływ na jego treść, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”, wskazując w tym względzie na
wystąpienie nienależytej obsady sądu odwoławczego. Jednocześnie w
przedmiotowym piśmie obrońca zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzeczonej względem ww. skazanego kary.
Zasadność tego wniosku argumentował wystąpieniem sygnalizowanej w tym piśmie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jak również wagą uchybień podniesionych w
kasacji, wskazujących jego zdaniem „na duże prawdopodobieństwo uchylenia
zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania sądowego z
uwzględnieniem praw skazanego”. Nadto obrońca podał, że wykonywanie
wieloletniej kary pozbawienia wolności może prowadzić do nieodwracalnych
skutków w życiu skazanego, jak również jego najbliższej rodziny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego
wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie wypada wyjaśnić, iż okoliczność wznowienia postępowania
kasacyjnego przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 25 marca 2026 r., sygn.
akt II KO 178/24 – abstrahując od kwestii dopuszczalności takiego wznowienia
(vide zdanie odrębne SSN Zbigniewa Puszkarskiego do ww. postanowienia wraz z
przywołanym tam orzecznictwem i poglądami doktryny) – zaktualizowała potrzebę
merytorycznego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia
zaskarżonego kasacją wniesioną przez obrońcę O. S., i to niezależnie od tego, że
wniosek obrońcy o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. został
w postępowaniu wznowieniowym pozostawiony bez rozpoznania (zob.
postanowienie SN z dnia 23 lipca 2025 r., II KO 178/24).
Zgodnie z brzmieniem art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd
Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego
orzeczenia, którego wykonanie zależy od jej rozstrzygnięcia. Ustawodawca w art.
II KK 143/26
3
532 k.p.k. nie wskazał przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego
orzeczenia, niemniej jednak nie budzi żadnych wątpliwości, że rozwiązanie zawarte
w wyżej wymienionym przepisie winno mieć charakter wyjątkowy, albowiem
stanowi ono odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide
art. 9 § 2 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd,
zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga kumulatywnego
zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie
oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku
zaskarżenia. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze
wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne
dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21;
postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21; postanowienie SN z
dnia 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2021 r.,
III KK 391/21). Dopiero łączne spełnienie wskazanych wyżej warunków daje
asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do pierwszego z wymienionych kryteriów, należy stwierdzić, że
wstępna analiza kasacji wniesionej na korzyść O. S. nie pozwala dostrzec
ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, co potwierdza również stanowisko prokuratora zawarte
w odpowiedzi na kasację. Wprawdzie w odrębnym piśmie obrońca zasygnalizował
również wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej
obsady sądu ad quem, niemniej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego
wskazywane uchybienie nie skutkuje automatycznie zaistnieniem przesłanki z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., natomiast zarzuty podniesione w kasacji ukierunkowane
zostały na krytykę kontroli odwoławczej i również nie są na tyle oczywiste, aby na
tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Ocena uchybień
wskazywanych przez obrońcę wymaga szczegółowej i pogłębionej analizy akt
sprawy, którą Sąd Najwyższy przeprowadzi w chwili rozpoznania wniesionej kasacji.
Takiej oceny nie można bowiem dokonywać na etapie rozpoznania wniosku o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. na przedpolu merytorycznego
rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy podniesione zarzuty nie wskazują „na pierwszy
II KK 143/26
4
rzut oka”, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiału
dowodowego zawisłej sprawy, na ich niewątpliwą zasadność.
Również drugi ze wskazanych warunków, niezbędnych do uwzględnienia
wniosku o wstrzymanie orzeczenia, nie został spełniony. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego słusznie zwraca się uwagę, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego
orzeczenia nie może znaleźć zastosowania, gdy jako przesłanki wskazywane są
m.in. okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (np. stan jej zdrowia),
rodzinnej (obowiązek utrzymania rodziny), czy majątkowej (zapewnienie sobie lub
rodzinie środków utrzymania), gdyż tego rodzaju względy mogą być powołane we
wniosku o odroczenie wykonania kary lub udzielenie przerwy w jej odbywaniu (zob.
postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22).
Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić należy, iż
przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego
rozstrzygnięcia sądu kasacyjnego. Analiza podstaw oraz motywacji
przedstawionych przez obrońcę dokonywana jest tu w ograniczonym zakresie –
limitowanym jedynie kwestią rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego orzeczenia. Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis
art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swoistego prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym,
dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia
odnośnie do oceny zasadności kasacji. Nie oznacza nawet, iżby procesowo
niedopuszczalne było w przyszłości uznanie zarzutów postawionych w kasacji za
oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
II KK 143/26
5
