II KK 138/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
Dnia 27 maja 2026 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 maja 2026 r.
sprawy P.P.
skazanego za czyn z art. 244 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę,
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt IX Ka 282/25,
utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie
z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 779/24,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić P.P. z kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu
adw. D.S., Kancelaria Adwokacka w W. 885,60 zł, w tym 23% VAT,
tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy świadczonej z
urzędu skazanemu w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji.
[WB]
UZASADNIENIE
II KK 138/26
2
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z
dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 779/24, uznano P.P. za winnego czynu z art.
244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia
wolności i orzeczono środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych na okres 15 lat oraz świadczenie pieniężne na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości
6.000 zł.
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia
29 kwietnia 2025 r., sygn. akt IX Ka 282/25, utrzymano wyrok Sądu I Instancji w
mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego,
zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
„I. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, w postaci bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu I Instancji, w składzie którego brał
udział asesor sądowy X. Y., powołany na urząd asesora sądowego w Sądzie
Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018.3), której wadliwość procesu powoływania
skutkuje naruszeniem prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu określonego w
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności, co samo w sobie wobec ukształtowanej
judykatury Sądu Najwyższego ma wpływ na treść orzeczenia,
II. inne rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na
treść zaskarżonych orzeczeń, tj. art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167
k.p.k. i art. 410 k.p.k., polegające na nieuwzględnieniu przez sąd meriti przy
wyrokowaniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku sprawy, podważających
zasadność zarzutu popełnienia przez P.P. czynu z art. 244 k.k. i jednocześnie
wskazujących na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w
II KK 138/26
3
szczególności poprzez dopuszczenie z urzędu dowodu z przesłuchania w
charakterze świadków młodszego aspiranta T.B., młodszego aspiranta J.R. oraz
starszego sierżanta M.G., a następnie poddania ich zeznań ocenie celem
wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności, że oskarżony nie
posiadający w toku postępowania obrońcy wskazywał, iż nie prowadził pojazdu, a
zmiana jego wyjaśnień wynikała z obawy przed pozbawieniem wolności i naciskiem
funkcjonariuszy Policji, w konsekwencji czego w sprawie istniały wątpliwości, które
mogły zostać wyjaśnione poprzez przesłuchanie w/w świadków, którzy to byli
obecni podczas zdarzenia z dnia 6 kwietnia 2024 roku, a które nie zostały przez
Sąd I Instancji ani Sąd II Instancji wyjaśnione, w konsekwencji czego doszło do
wydania wyroku skazującego opartego na niekompletnym materiale dowodowym i
utrzymaniu go w mocy;
III. inne rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na
treść zaskarżonych orzeczeń, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw.
z art. 167 k.p.k. polegające na uchybieniu prawidłowej kontroli odwoławczej
poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów odwoławczych dotyczących ustaleń
faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji na podstawie wybiórczo zebranych
dowodów w toku postępowania sądowego i niezweryfikowaniu wyjaśnień P.P. w
zakresie okoliczności, która miała istotne znaczenie dla ustalenia, czy został
popełniony przez w/wymienionego czyn zabroniony, w sytuacji gdy Sąd II Instancji
miał bezwzględny obowiązek przeprowadzenia merytorycznej i należytej kontroli
wyroku Sądu I instancji z uwagi na zarzut pochodzący od osoby niebędącej
profesjonalnym pełnomocnikiem, podczas gdy prawidłowa kontrola instancyjna
skutkowałaby przeprowadzeniem czynności z urzędu przez Sąd odwoławczy w
zakresie dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków
młodszego aspiranta T.B. oraz starszego sierżanta M.G., co miało istotny wpływ na
wynik sprawy”.
W oparciu o wyżej wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku, jak również wyroku Sądu I instancji oraz przekazanie sprawy
Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na
rzecz obrońcy z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w
II KK 138/26
4
postępowaniu kasacyjnym w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej,
oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie
wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania
spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i
środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że
postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego
naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w
której kasacja została wniesiona (por. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK
6/14).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji w postaci bezwzględnej
przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą, zdaniem
skarżącego, obsadę Sądu I Instancji, w składzie którego brał udział asesor sądowy
X. Y., wskazać należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Jego treść
jest ogólnikowa, wskazuje jedynie na wystąpienie przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. mającej wynikać z samego faktu powołania na urząd asesora z udziałem
Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r., nie podaje żadnych konkretnych argumentów w tym zakresie, a
jednocześnie Sąd Najwyższy nie zna takich okoliczności z urzędu. Nadto, wytyczne
uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20,
w zasadzie nie dotyczą nominacji asesorskich. W uchwale Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, podkreślano, że wobec osób otrzymujących
pierwszą nominację sędziowską nie ma w zasadzie innych kryteriów ich oceny niż
przebieg aplikacji, egzaminu sędziowskiego i asesury, tak więc należy zakładać, iż
osoby te otrzymałyby nominację bez względu na kształt KRS. Tym bardziej zasadę
tę należy odnosić do asesorów, którzy nie otrzymali jeszcze powołania na
stanowisko sędziowskie.
II KK 138/26
5
Również kolejny zarzut kasacji w postaci rażącego rażącego naruszenia
prawa procesowego, mającego mieć istotny wpływ na treść zaskarżonych orzeczeń,
tj. art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 410 k.p.k., okazał się
oczywiście bezzasadny. Wskazać należy, że Sąd II instancji nie prowadził
postępowania dowodowego, kontrolował apelację osobistą oskarżonego, w której
zakwestionowano ustalenia faktyczne i w ramach kontroli odwoławczej odniósł się
do przeprowadzonej w sprawie oceny dowodów i wypowiedział się co do jej
prawidłowości. Nie widział jednocześnie potrzeby uzupełniania postępowania
dowodowego, a w świetle zarzutów apelacji i zgromadzonego materiału nie było do
tego podstaw. Obecny i wyznaczony przez Sąd II instancji obrońca z urzędu,
uczestniczący w rozprawie apelacyjnej, nie widział także takiej potrzeby, nie
zgłaszał wniosków dowodowych ani nie wskazywał na braki postępowania
dowodowego. Z okoliczności sprawy wynikało, że świadek, który widział jak
oskarżony porusza się samochodem, choć jeszcze wówczas nie wiedział, że miał
on aktywny zakaz prowadzenia pojazdów, został przesłuchany na rozprawie, a na
wniosek skazanego ponownie przesłuchany na rozprawie w jego obecności. Z kolei
dowody z zeznań pozostałych wskazywanych osób, które nie były świadkami
niedozwolonej jazdy, a postępowanie w wyłączonej części dotyczyło nie faktu
przetrzymywania osoby w piwnicy lecz samego prowadzenia pojazdu przy
aktywnym zakazie, nie miały znaczenia na kanwie niniejszej sprawy. W tej sytuacji
nie można mówić o naruszeniach proceduralnych w kontekście postępowania
dowodowego.
Ostatni zarzut kasacji, w którym podniesiono rażące naruszenie art. 457 § 3
k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., również okazał się chybiony.
Sąd II instancji przeprowadził prawidłową i rzetelną kontrolę odwoławczą, w ramach
której ocenił zarzut podniesiony w apelacji, wskazał powody, dla których go nie
uwzględnił i uzasadnił swoje stanowisko, z urzędu także odniósł się do kwestii
wymiaru kary. Kasator nie wykazał, by kontrola apelacyjna była niestaranna czy
niedostatecznie wnikliwa względem faktu, że apelacja pochodziła od oskarżonego,
który sporządził ją samodzielnie. Poza wskazywaniem na potrzebę przesłuchania
pozostałych funkcjonariuszy Policji, którzy uczestniczyli w interwencji w piwnicy, ale
nie widzieli samego przyjazdu oskarżonego samochodem i jego prowadzenia, autor
II KK 138/26
6
kasacji nie wykazuje na czym ma polegać to uchybienie i jaki mogło mieć ono
wpływ na treść orzeczenia, skoro osoby te nie były świadkami w zakresie tego
konkretnego zarzutu.
Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie
zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani też innej rażącej obrazy
prawa, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu
kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej.
Z uwagi na sytuację materialną skazanego, pobyt w zakładzie karnym,
zwolnienie z kosztów sądowych postępowania rozpoznawczego, orzeczono o
zwolnieniu go również z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając
nimi Skarb Państwa.
Wniosek kasacyjny o zasądzenie na rzecz obrońcy z urzędu nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu kasacyjnym należało
uwzględnić, ustalając wysokość wynagrodzenia według § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z §
4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w
sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Nakład
pracy obrońcy w niniejszym postępowaniu kasacyjnym ani stopień skomplikowania
sprawy nie uzasadniały przyznania wynagrodzenia w wyższej kwocie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
