II KK 135/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 czerwca 2025 r.
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie W. J.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej 2 czerwca 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku
Sądu Okręgowego w Zamościu z 12 listopada 2024 r.,
sygn. akt II Ka 337/23, zmieniającego wyrok
Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim z 13 lutego 2023 r.,
sygn. akt II K 39/19,
postanowił
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W kasacji wywiedzionej w sprawie skazanego W. J. obrońca wniósł o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podniósł, że za
wstrzymaniem wykonania kary oskarżonemu przemawiają względy natury osobistej
i życiowej oskarżonego, tj. pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym, podjęcie
studiów oraz problemy zdrowotne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 §
1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać
ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa
II KK 135/25
2
uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed
rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie
nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienia
Sądu Najwyższego z: 9 października 2024 r., I KK 346/24; 17 września 2024 r., V
KK 368/24).
Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej
sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do
wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia
wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo
uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości
i prowadzić do konkluzji o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie
umorzenia wobec niego postępowania, ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia,
które spowoduje, że wykonywanie kary lub innych środków penalnych do czasu
rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem
skazanego. Okoliczność ta musi być dostrzegalna już „na pierwszy rzut oka”. Gdy
trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest - na tym etapie - oczywista,
samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie
uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych
orzeczeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lutego 2024 r., III KK 15/24).
W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień
sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności podniesionych zarzutów
wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania.
Powodu do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie
stanowi również sytuacja rodzinna skazanego. Jak słusznie podkreśla się w
literaturze i orzecznictwie, jeżeli treść art. 532 § 1 k.p.k. miałaby być postrzegana
jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu
wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy
rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary
nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej
lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J. Matras, w: Kodeks postępowania karnego.
Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa - por. np.:
postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 października 2024 r., II KK 381/24; 29
II KK 135/25
3
sierpnia 2024 r., IV KK 275/24). Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej
instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane
jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uznania zasadności zarzutów
kasacyjnych, a nie sytuacją osobistą, zawodową czy rodzinną skazanego.
Z kolei zły stan zdrowia skazanego nie jest okolicznością rozpatrywaną na
gruncie unormowania z art. 532 § 1 k.p.k., natomiast może być okolicznością
uzasadniającą odroczenie wykonania kary, względnie udzielenie przerwy w jej
odbywaniu.
Wobec tego, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej
sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji
przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
