II Ka 603/25

Przewodniczący:

SSO Karol Troć

Protokolant:

sekr. sądowy Kinga Łempicka

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 603/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie II K 538/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

obraza prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu polegająca na zakwalifikowaniu czynu oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z ar. 64 § 1 k.k. w sytuacji, gdy czyn oskarżonego stanowi przypadek mniejszej wagi i powinien być zakwalifikowany z art. 286 § 3 k.k. bowiem zgodnie z dyrektywami z art. 115 § 2 k.k. rozmiar szkody wyrządzonej przez oskarżonego był niewielki, oskarżony borykał się z problemami finansowym, a przede wszystkim z problemami natury psychicznej, w związku z czym zachowanie skazanego nie było zuchwałe oraz podjęte z powodu niskich pobudek, oskarżony nie działał w celu istotnego wzbogacenia się, uzyskania środków na życie ponad stan, a jego działanie było wynikiem krytycznej sytuacji życiowej, w jakiej znalazł się oskarżony w tamtym czasie, a oskarżony nie był nastawiony na osiągnięcie wysokich korzyści majątkowych, co w istocie wpłynęło na wymierzenie oskarżonemu kary nadmiernie surowej.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu na wstępie należy wskazać, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można podnosić wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy – gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą (zob. wyrok SN z 11.04.1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, nr 7-8, poz. 60).

W kontekście okoliczności przedmiotowych czynu oraz zebranych w trakcie postępowania danych osobopoznawczych o oskarżonym nie sposób uznać, aby wymierzona mu zaskarżonym wyrokiem kara pozbawienia wolności w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności, równa dolnej granicy ustawowego zagrożenia za czyn z art. 286 § 1 kk z uwagi na przyjęcie w podstawie prawnej przypisanego oskarżonemu czynu art. 64 § 1 kk, a daleka od górnej (16 lat), była rażąca niewspółmierna, a tylko w takim przypadku, zgodnie z przywołanym judykatem, zachodziłaby konieczność dokonania ingerencji ze strony sądu odwoławczego w tę część rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy rozważając wymiar kary, gdyż co do jej rodzaju nie miał innej możliwości na gruncie przepisów kk (art. 37a § 2 kk) wziął pod uwagę wszystkie występujące w kontrolowanej sprawie okoliczności łagodzące oraz obciążające, nadając im właściwą rangę i znaczenie. Trafnie również ustalił stopień winy oskarżonego i społecznej szkodliwości czynu, jakiego się dopuścił. Należy zauważyć, że stopień swobody oskarżonego w realizacji przypisanego mu czynu nie był ograniczony, na co wskazuje wywołana w sprawie opinia sądowo – psychiatryczna (k. 248-250), której nota bene wniosków nie podważał skarżący. Zatem zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji, który należy zaaprobować, oskarżony działał w sposób świadomy, a nadto z uwagi na powtarzalność właśnie zuchwały, przemyślany, zaplanowany, z premedytacją, z niskich pobudek, w celu uzyskania łatwego, szybkiego zysku. Akta sprawy nie wskazują bowiem, aby to jakaś jego szczególnie trudna, atypowa sytuacja, stała się przyczyną wymuszającą na nim popełnienie przypisanego mu czynu. Należy zważyć na jego wielokrotną uprzednią karalność za przestępstwa przeciwko mieniu, w tym praktycznie za każdym razem za przestępstwo tożsame jak w niniejszym postępowaniu. Załączone do akt sprawy odpisy poprzednich skazań K. L. wskazują, że uprzednio wielokrotnie wykorzystywał już przyjęty przez niego w niniejszej sprawie sposób działania. Oskarżony poprzez powszechne, szeroko dostępne źródło, jakim jest internet (co bez wątpienia powiększało szansę popełnienia przestępstwa i ilość potencjalnych pokrzywdzonych), wystawiał ofertę najmu mieszkania, po czym po otrzymaniu pieniędzy zrywał kontakt. Nie był to zatem jeden, wyjątkowy przypadek, lecz kolejny oszukańczy czyn, z których powtarzalnego popełniania uczynił sobie wręcz stałe, łatwe, bezkosztowe źródło zarobkowania. Okoliczności te wskazują, że oskarżony, jakkolwiek w trakcie przedmiotowego postępowania deklarował żal i skruchę z powodu popełnionego przestępstwa, jest osobą w wysokim stopniu zdemoralizowaną, instrumentalnie jedynie, z nastawieniem na złagodzenie swej odpowiedzialności, deklarując zrozumienie naganności swego postępowania, a motywacja z jaką działał, faktycznie zasługuje na szczególne potępienie i świadczy o braku poszanowania podstawowych norm społecznych. Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony nie wyciągnął żadnych wniosków z dotychczasowego swojego postępowania. Orzekane wcześniej wobec niego kary, w tym pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, toczące się procesy (k. 186-187v), nie wywołały w nim pożądanej społecznie refleksji, której efektem byłoby powstrzymywanie się od popełniania kolejnych przestępstw. Pomimo uprzednich skazań, ponownie wszedł w konflikt z prawem, wykorzystując dobrze znaną mu metodę działania. Okazał w ten sposób lekceważący stosunek do obowiązującego porządku prawnego i orzeczeń sądów. Skoro stosowane wcześniej wobec niego kary pozbawienia wolności, w tym z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia, nie były w stanie wdrożyć go do przestrzegania prawa, trudno obecnie racjonalnie tylko w oparciu o jego zachowanie po popełnieniu przestępstwa (przyznanie się do winy, wyrażenie skruchy i żalu) przyjąć, że kara postulowana przez skarżącego, byłaby spełnić cele zapobiegawcze wobec niego i powstrzymywać go od popełnienia przestępstw w przyszłości, a nadto w zakresie społecznego oddziaływania
na społeczeństwo. Nie ma podstaw, zważając na przywołane okoliczności obciążające oskarżonego, nawet wobec występujących w sprawie okoliczności łagodzących (m.in. stosunkowo niskiej wartości szkody) do postawienia wobec niego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Tym samym, w świetle powyższego, cele o jakich mowa w art. 53 kk, ma szanse spełnić jedynie wymierzona przez Sąd I instancji kara pozbawienia wolności, przy czym nie sposób stwierdzić, aby była ona rażąco niewspółmierną.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania w sprawie uprzywilejowanej postaci przestępstwa oszustwa, tzw. wypadku mniejszej wagi (art. 286 § 3 kk), należy wskazać, że nie jest on prawidłowo sformułowany. W istocie dotyczyć on winien błędu w ustaleniach faktycznych. O uznaniu zaś konkretnego czynu zabronionego za wypadek mniejszej wagi nie decyduje jedynie wysokość szkody, ale całościowa ocena czynu, w szczególności jego społecznej szkodliwości jako zmniejszonej wobec stopnia zasadniczego. Na ocenie tej ważą przesłanki dotyczące nie tylko strony przedmiotowej, ale i podmiotowej. Przy rozważaniu kwestii czy zachodzi w sprawie wypadek mniejszej wagi, należy zważyć nadto, czy okoliczności łagodzące przeważają nad okolicznościami obciążającymi (zob. postanowienie SN z 7.06.2017 r., III KK 118/17, LEX nr 2350659, wyrok SN z 24.02.2004 r., WA 1/04, OSNwSK 2004, nr 1, poz. 390).

Sąd I instancji wskazał sumarycznie okoliczności obciążające, w których upatrywał potrzeby stosowania surowej reakcji karnej, a niewątpliwie miał na uwadze rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru oraz motywację oskarżonego, bo o ile działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jest znamieniem przestępstwa oszustwa, o tyle rozumiane jest jako dążenie do łatwego wzbogacenia, ujawnia niską motywację działania, a ta wraz z rodzajem naruszonego dobra, rozmiarem wyrządzonej szkody, sposobem i okolicznościami popełnienia czynu, uzasadnia przyjętą przez Sąd I instancji, mimo niewysokiej szkody, ocenę stopnia społecznej szkodliwości zachowania na poziomie wysokim.

Przeciwko przyjęciu wypadku mniejszej wagi przemawia również stopień zawinienia oskarżonego, działanie zaplanowane, z premedytacją, towarzysząca mu motywacja, cel działania w postaci uzyskania łatwego, szybkiego zysku, wykorzystanie zaufania, jakim obdarzył go pokrzywdzony, a także skorzystanie z portalu internetowego, a więc przy pomocy którego mógł docierać do szerokiego kręgu odbiorców, stanowiących jego potencjalne ofiary. To właśnie te okoliczności sprzeciwiają się ocenie zachowania oskarżonego jako wypadku mniejszej wagi. Wypadek mniejszej wagi nie może być utożsamiany wyłącznie z małą wartością mienia, przeciwko któremu skierowany jest czyn sprawcy (zob. wyrok SN z 11.05.1971 r., V KRN 147/71, LEX nr 21403). Nie jest to bowiem czynnik sam w sobie decydujący. Uwzględnione muszą bowiem być również pozostałe kryteria wskazane w treści art. 115 § 2 kk. Te zaś wyraźnie wskazywały na niezasadność zastosowania takiej kwalifikacji prawnej co do zachowania, przypisanego oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego zakwalifikowanie z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § ł k.k. i wymierzenie oskarżonego kary łagodniejszej bądź kary wolnościowej i nieobciążanie oskarżonego kosztami postępowania za postępowanie przez Sądem I i II Instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ze względu na niezasadność podniesionych zarzutów, ww. wnioski apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, co szczegółowo zostało wykazane powyżej.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie II K 538/24 w całości

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego okazała się niezasadna. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w skarżonym wyroku uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Wprawdzie apelacja obrońcy oskarżonego okazała się w całości niezasadna, zatem w oparciu o przepis art. 636 § 1 kpk, należało obciążyć K. L. kosztami sądowymi postępowania odwoławczego, jednakże Sąd Okręgowy, mając na uwadze również konieczność uiszczenia przez niego zobowiązań nałożonych na niego zaskarżonym wyrokiem, uznał na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, że względy słuszności przemawiają za tym, aby zwolnić go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

kara, wypadek mniejszej wagi

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana