Sygn. akt II CZ 68/05
POSTANOWIENIE
Dnia 5 sierpnia 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski (przewodniczący)
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa W. M., C. M. i M. M.
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie X. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu
niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 sierpnia 2005 r., zażalenia strony pozwanej na
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r., sygn. akt I ACa (…),
uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w S. odrzucił apelację pozwanego
Skarbu Państwa – Wojewody X. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2005 r.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego apelacja pozwanego jest dotknięta nieusuwalnym brakiem,
gdyż we wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku nie wskazano zakresu
żądanej zmiany lub uchylenia. W tej sytuacji, mając na uwadze, że apelacja została
sporządzona przez radcę prawnego, zgodnie z art. 3701
k.p.c. w związku z art. 373
k.p.c., podlega ona odrzuceniu. W zażaleniu pozwany domagał się uchylenia
zaskarżonego postanowienia, gdyż jego zdaniem apelacja wniesiona przez niego
spełnia wszystkie wymogi określone w art. 368 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na apelację
strona powodowa wniosła o oddalenie zażalenia pozwanego jako bezzasadnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art.
368 § 1 pkt 1 k.p.c., w apelacji należy wskazać czy wyrok od którego jest ona wnoszona
zaskarża się w całości, czy w części. Natomiast przepis art. 368 § 1 pkt 5 wymaga, aby
2
apelacja zawierała również wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem
zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.
Pozostaje poza sporem, że pozwany wskazał w apelacji, iż zaskarża wyrok Sądu
Okręgowego w S. z dania 18 lutego 2005 r., w całości. W apelacji pozwany wniósł o
zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa lub ewentualnie o jego uchylenie.
Wprawdzie formułując wnioski apelacji nie użyto w niej słowa, iż chodzi o zmianę lub
uchylenie wyroku w całości, ale wbrew odmiennej opinii Sądu Apelacyjnego, nie jest to
brak apelacji, który może być podstawą jej odrzucenia. Z treści apelacji, w szczególności
z faktu, iż wyrok od którego została ona wniesiona, został zaskarżony w całości oraz ze
stwierdzenia, że pozwany wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, wynika
w sposób jednoznaczny zakres żądania zawartego w apelacji. Przepis art. 368 § 1 pkt 5
k.p.c. nie może być zaś rozumiany jako powodujący konieczność powtarzania
oczywistych sformułowań. Jeżeli więc wnioski zawarte w apelacji oraz sformułowanie
żądania apelacji pozwalają na ustalenie, w sposób nie budzący wątpliwości, jaki jest
zakres żądań strony wnoszącej apelację, nie można przywiązywać nadmiernej wagi do
braku stwierdzenia, iż zaskarżony wyrok ma być zmieniony lub uchylony w całości.
Ustawodawca nakazuje bowiem stronie wnoszącej apelację, aby z jej wniosków wynikał
zakres żądanej zmiany lub uchylenia. Wniosek, o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 5
k.p.c. nie może zaś być interpretowany w oderwaniu od zakresu zaskarżenia apelacji.
W sytuacji więc gdy wnoszący apelację zaskarża w całości wyrok, a nadto
dodatkowo wskazuje, że wnosi o zmianę tego wyroku i oddalenie powództwa, to nie
ulega wątpliwości jaki jest zakres jego żądania. Nawet więc bez użycia słowa, że wyrok
od którego wnoszona jest apelacja ma być zmieniony lub uchylony w całości, nie budzi
to wątpliwości. W tej sytuacji przywiązywanie do braku tego słowa tak daleko idących
skutków, jak uczynił to Sąd Apelacyjny, nie pozostaje w zgodzie z ideą racjonalnego
ustawodawcy, który tworzy przepisy postępowania po to, aby ułatwić stronom i sądowi
rozpoznającemu sprawę, jej rozstrzygnięcie, a nie po to, aby przy pomocy tych
przepisów pozbawiać stronę jednego z najważniejszych jej uprawnień jakim jest
możliwość skorzystania z kontroli instancyjnej, poprzez wykładnię ściśle literalną tych
przepisów, oderwaną od celu jakiemu mają one służyć.
